Υπάρχει ένας παλιός και ιδιαίτερα βολικός τρόπος πολιτικής αντιπαράθεσης: όταν δυσκολεύεσαι να εξηγήσεις γιατί μια απόφαση είναι λανθασμένη, αλλάζεις το ερώτημα.
Δεν συζητάς πλέον αν είναι σωστό αυτό που γίνεται.
Συζητάς γιατί δεν έγινε νωρίτερα.
Κάπως έτσι διαβάζουμε και την κριτική που ασκείται στη Δημοτική Αρχή Αργοστολίου για την υπόθεση του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ.
Το επιχείρημα συμπυκνώνεται περίπου ως εξής:
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος γνώριζε το θέμα από το 2019, είχε τότε δηλώσει ότι υιοθετεί την πρόταση να εξεταστεί η ανάκληση της δωρεάς και επομένως πρέπει σήμερα να απολογηθεί για τα επτά χρόνια που πέρασαν.
Θεμιτό ερώτημα.
Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια:
δεν αποτελεί επιχείρημα εναντίον της σημερινής απόφασης.
Ναι, το 2019 είχε συζητηθεί. Και λοιπόν;
Ας δεχθούμε αυτούσιο το βασικό δεδομένο πάνω στο οποίο οικοδομείται ολόκληρη η κριτική.
Το 2019 ο Μάκης Φόρτες έθεσε το θέμα και ο Θεόφιλος Μιχαλάτος δήλωσε ότι υιοθετεί την πρόταση και ότι αυτή θα εξεταστεί από τις νομικές υπηρεσίες.
Ωραία.
Από πότε όμως το γεγονός ότι μια Δημοτική Αρχή είχε αναγνωρίσει παλαιότερα ένα πρόβλημα αποτελεί επιχείρημα για να μην το λύσει σήμερα;
Θα μπορούσε ασφαλώς να είχε κινηθεί ταχύτερα.
Θα μπορούσε να ερωτηθεί γιατί χρειάστηκαν τόσα χρόνια.
Θα μπορούσε να δεχθεί κριτική για την καθυστέρηση.
Αλλά τίποτε από αυτά δεν απαντά στο βασικό ερώτημα: είναι σωστή ή λανθασμένη η σημερινή ανάκληση;
Εδώ το κείμενο αποφεύγει επιμελώς να δώσει καθαρή απάντηση.
Γιατί εάν η απάντηση είναι ότι ο Δήμος δικαιούται να διεκδικήσει ξανά ένα ακίνητο το οποίο είχε παραχωρηθεί για συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό και ο σκοπός αυτός δεν υπηρετείται πλέον όπως προβλεπόταν, τότε η συζήτηση αλλάζει εντελώς.
Και το «γιατί δεν το κάνατε το 2019;» γίνεται κριτική για την ταχύτητα, όχι για την ορθότητα της απόφασης.
Το παράδοξο επιχείρημα με την Πολεοδομία
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η επίκληση της τοποθέτησης του Αλέξανδρου Παντελειού.
Το κείμενο θεωρεί σημαντικό ότι ο ίδιος ο Δήμος είχε ζητήσει να χρησιμοποιηθεί χώρος του κτιρίου για το αρχείο της Πολεοδομίας.
Και τι αποδεικνύει αυτό;
Ότι ο Δήμος χρησιμοποίησε έναν χώρο για να στεγάσει δημοτική υπηρεσία.
Δεν αποδεικνύει ούτε ότι παραιτήθηκε από οποιοδήποτε δικαίωμά του ούτε, από μόνο του, ότι νομιμοποίησε εσαεί οποιαδήποτε άλλη χρήση του ακινήτου.
Πολύ περισσότερο, δεν απαντά στο τι πρέπει να γίνει σήμερα.
Αντιθέτως, εάν το κτίριο έχει περάσει μέσα στα χρόνια από διαφορετικές χρήσεις, αυτό ενισχύει το βασικό ερώτημα:
Υπηρετεί πλέον τον συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό για τον οποίο έγινε αρχικά η δωρεά;
Αυτό είναι το κρίσιμο.
Όχι εάν κάποια στιγμή μπήκαν μέσα κούτες με το αρχείο της Πολεοδομίας.
Και το ΕΚΑΒ δεν μετατρέπει αυτομάτως το ακίνητο σε αιώνια ιδιοκτησία του Νοσοκομείου
Ανάλογη σύγχυση δημιουργείται και με το ΕΚΑΒ.
Προφανώς το ΕΚΑΒ επιτελεί εξαιρετικά σημαντική δημόσια λειτουργία.
Αλλά η χρησιμότητα μιας υπηρεσίας δεν λύνει από μόνη της ένα ιδιοκτησιακό ζήτημα ούτε καταργεί τους όρους υπό τους οποίους είχε γίνει μια δωρεά.
Εάν υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι στην αρχική πράξη παραχώρησης, αυτοί πρέπει να εξεταστούν νομικά.
Αυτό ακριβώς κάνει πλέον ο Δήμος.
Και τελικά αυτό θα κρίνει και τη δυνατότητα ανάκλησης.
Όχι τα πολιτικά σχόλια ούτε οι αναδρομικές αναζητήσεις του ποιος είπε τι πριν από επτά χρόνια.
Το μεγάλο ερώτημα που αποφεύγεται
Υπάρχει όμως ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο.
Η Δημοτική Αρχή δεν λέει ότι θέλει να πάρει το ακίνητο για να το πουλήσει.
Δεν λέει ότι θέλει να το εμπορευματοποιήσει.
Δεν λέει ότι θέλει να το παραχωρήσει σε ιδιώτη.
Η επιχειρηματολογία της αφορά την επιστροφή και αξιοποίησή του για κοινωνικές ανάγκες και ιδιαίτερα σε σχέση με τα άτομα με αναπηρία και τον «Υπερίωνα».
Επομένως η ουσιαστική πολιτική αντιπαράθεση θα έπρεπε να είναι:
Διαφωνεί κάποιος με αυτόν τον στόχο;
Εάν διαφωνεί, ας εξηγήσει γιατί.
Εάν συμφωνεί, τότε μπορούμε να συζητήσουμε για το σχέδιο, το χρονοδιάγραμμα, τη χρηματοδότηση και τη νομική δυνατότητα.
Αλλά το να συμφωνείς επί της ουσίας και ταυτόχρονα να επιχειρείς να ακυρώσεις πολιτικά την πρωτοβουλία επειδή «το είχατε πει και το 2019» οδηγεί σε μια περίεργη αντίφαση.
Το ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ δεν είναι διαγωνισμός ιστορικής δικαίωσης
Υπάρχει επίσης μια εμφανής προσπάθεια να μετατραπεί η υπόθεση σε διαγωνισμό για το ποιος είχε πρώτος την ιδέα.
Ο Φόρτες το έθεσε το 2019.
Ο Μιχαλάτος το αποδέχθηκε.
Ο Δήμος χρησιμοποίησε χώρο για την Πολεοδομία.
Το ΕΚΑΒ εγκαταστάθηκε εκεί.
Η αντιπολίτευση είχε ή δεν είχε αντιδράσει.
Όλα αυτά έχουν ιστορικό ενδιαφέρον.
Κανένα όμως δεν πρέπει να κρύψει το παρόν.
Έχουμε ένα ακίνητο που παραχωρήθηκε από τον Δήμο για συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό.
Έχουμε μια πραγματικότητα που μεταβλήθηκε δραματικά μέσα στις δεκαετίες.
Και έχουμε σήμερα μια Δημοτική Αρχή που δηλώνει ότι θέλει να ανακτήσει το ακίνητο και να το επαναφέρει σε κοινωνική αξιοποίηση.
Αυτό πρέπει να κριθεί.
Και αν άργησε; Να του ασκηθεί κριτική γι’ αυτό
Βεβαίως και υπάρχει ένα εύλογο ερώτημα:
Γιατί πέρασαν επτά χρόνια;
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να το απαντήσει.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να χαριστεί κανείς στον Μιχαλάτο για την καθυστέρηση.
Αλλά υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στο:
«Γιατί άργησες επτά χρόνια να το κάνεις;»
και στο:
«Κακώς το κάνεις τώρα».
Το πρώτο είναι απολύτως θεμιτή κριτική.
Το δεύτερο χρειάζεται επιχειρήματα.
Και αυτά δεν τα βρίσκουμε στο συγκεκριμένο κείμενο.
Ας αποφασίσουμε τελικά τι θέλουμε
Υπάρχει και κάτι βαθύτερο στην τοπική πολιτική συζήτηση.
Επί χρόνια καταγγέλλουμε τη στασιμότητα.
Ζητάμε από τις Δημοτικές Αρχές να διεκδικούν.
Να αξιοποιούν τη δημοτική περιουσία.
Να δημιουργούν κοινωνικές δομές.
Να παρεμβαίνουν.
Και όταν τελικά μια Δημοτική Αρχή αποφασίζει να ανοίξει μια δύσκολη υπόθεση δεκαετιών, η απάντηση γίνεται:
«Ναι, αλλά γιατί δεν το έκανες πριν επτά χρόνια;»
Ας του καταλογίσουμε λοιπόν τα επτά χρόνια.
Ας απαιτήσουμε εξηγήσεις.
Ας απαιτήσουμε συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Ας ελέγξουμε εάν η ανάκληση είναι νομικά εφικτή.
Ας ζητήσουμε δεσμεύσεις ότι το ακίνητο θα υπηρετήσει πραγματικά τον κοινωνικό σκοπό που επικαλείται σήμερα η Δημοτική Αρχή.
Αυτή είναι ουσιαστική αντιπολίτευση.
Αλλά ας μην φτάσουμε στο παράδοξο να μετατρέπεται η καθυστέρηση μιας σωστής ενέργειας σε επιχείρημα εναντίον της ίδιας της ενέργειας.
Γιατί τότε δεν ελέγχουμε πλέον τη Δημοτική Αρχή.
Απλώς αναζητούμε έναν τρόπο να είναι λάθος ό,τι κι αν κάνει.
Και στην υπόθεση του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ το ζητούμενο δεν είναι να δικαιωθεί ο Μιχαλάτος, ο Φόρτες, η συμπολίτευση ή η αντιπολίτευση.
Το ζητούμενο είναι να δικαιωθεί επιτέλους ο σκοπός για τον οποίο παραχωρήθηκε το ακίνητο και, κυρίως, οι άνθρωποι για τους οποίους υποτίθεται ότι όλη αυτή η συζήτηση γίνεται.
