Η κατηγορηματική διάψευση του Χρήστου Τριαντόπουλου προς τη Μαρία Καρυστιανού δημιουργεί εκ πρώτης όψεως την εικόνα μιας ευθείας σύγκρουσης μεταξύ δύο προσώπων.
Μόνο που η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Γιατί η επίμαχη αναφορά στα «κρέατα» δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη συνέντευξη της Μαρίας Καρυστιανού.
Είχε ακουστεί δημόσια νωρίτερα από συγγενείς θυμάτων και, το σημαντικότερο, είχε διατυπωθεί λίγες ημέρες προηγουμένως μέσα στη δικαστική αίθουσα από τον Χρήστο Χούπα, πατέρα της Ελπίδας Χούπα, κατά την κατάθεσή του στη μεγάλη δίκη για τα Τέμπη.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο Χρήστος Τριαντόπουλος είπε πράγματι τη συγκεκριμένη φράση.
Αλλά αλλάζει ουσιαστικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να διαβαστεί η σημερινή διάψευσή του.
Τι είπε η Καρυστιανού
Η Μαρία Καρυστιανού, μιλώντας στο «Ενώπιος Ενωπίω», αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν στον τόπο της τραγωδίας και υποστήριξε ότι υπάρχουν μαρτυρίες και καταθέσεις υπαλλήλων της Περιφέρειας σχετικά με τις εντολές που φέρεται να έδινε ο τότε υφυπουργός.
Στο πλαίσιο αυτό απέδωσε στον Χρήστο Τριαντόπουλο τις εκφράσεις για μεταφορά των «κρεάτων» και για να γίνει ο χώρος «λαμπίκο».
Πρόκειται για εξαιρετικά βαριά καταγγελία.
Και ακριβώς επειδή είναι τόσο βαριά, χρειάζεται αποδεικτική τεκμηρίωση.
Δεν αρκεί να επαναλαμβάνεται επειδή την είπε ένας συγγενής θύματος ή ένας πολιτικός αρχηγός. Πρέπει να διερευνηθεί ποιος άκουσε τη φράση, πότε ειπώθηκε, υπό ποιες συνθήκες και εάν υπάρχουν μάρτυρες ή άλλα στοιχεία που μπορούν να την επιβεβαιώσουν.
Η απάντηση Τριαντόπουλου
Ο Χρήστος Τριαντόπουλος απάντησε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα.
Χαρακτήρισε όσα του αποδόθηκαν «χυδαίο ψεύδος», τα διέψευσε «κάθετα και κατηγορηματικά» και υποστήριξε ότι «η ανοχή στις συκοφαντίες έχει και τα όριά της».
Έκανε μάλιστα ειδική διάκριση ανάμεσα στη Μαρία Καρυστιανού ως μητέρα θύματος και στη Μαρία Καρυστιανού ως πολιτική αρχηγό, σημειώνοντας ότι οι συγκεκριμένες δηλώσεις έγιναν στο πλαίσιο πολιτικής συνέντευξης.
Είναι απολύτως θεμιτό ένας άνθρωπος στον οποίο αποδίδεται μια τόσο βαριά και απάνθρωπη έκφραση να τη διαψεύδει.
Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα.
Η συγκεκριμένη καταγγελία δεν ξεκίνησε από την Καρυστιανού.
Τη φράση είχε ήδη αναφέρει ο Χρήστος Χούπας στο δικαστήριο
Στις 21 Σεπτεμβρίου, αρκετές ημέρες πριν από τη συγκεκριμένη τηλεοπτική συνέντευξη, κατέθεσε στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Λάρισας ο Χρήστος Χούπας, πατέρας της Ελπίδας Χούπα.
Σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα που κατέγραψαν την κατάθεσή του, ο κ. Χούπας απέδωσε στον Χρήστο Τριαντόπουλο τις φράσεις:
«καθαρίστε τα αίματα και μαζέψτε τα κρέατα».
Η αναφορά καταγράφεται τόσο σε τοπικό ρεπορτάζ από τη Λάρισα όσο και σε πανελλαδικό μέσο ενημέρωσης.
Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Όχι επειδή η κατάθεση ενός συγγενή μετατρέπει αυτομάτως τον ισχυρισμό σε αποδεδειγμένο γεγονός.
Δεν τον μετατρέπει.
Αλλά επειδή αποδεικνύει κάτι άλλο:
ότι η Μαρία Καρυστιανού δεν κατασκεύασε στις 2 Οκτωβρίου από το μηδέν μια φράση που δεν είχε προηγουμένως ακουστεί.
Υπήρχε ήδη δημόσια και δικαστικά καταγεγραμμένος ισχυρισμός.
Και δεν ήταν μόνο ο Χούπας
Λίγες ημέρες αργότερα, η Μαρία Ντόλκα, μητέρα της 18χρονης Αναστασίας που έχασε τη ζωή της στα Τέμπη, έκανε αντίστοιχη δημόσια αναφορά μετά την κατάθεσή της.
«Και ο Τριαντόπουλος που έλεγε εκείνο το βράδυ μαζέψτε τα κρέατα», δήλωσε, διερωτώμενη με οργή εάν τα παιδιά τους ήταν «κρέατα».
Υπάρχει και τρίτη αναφορά.
Ο πατέρας της Ιφιγένειας Μήτσκα δήλωσε στις 30 Σεπτεμβρίου ότι θέλει να μάθει ποιος είναι ο άνθρωπος που ακούγεται να λέει «κάντε τα όλα λαμπίκο» και έθεσε δημόσια το ερώτημα εάν ήταν ο Τριαντόπουλος εκείνος που είπε «μαζέψτε τα κρέατα».
Προσέξτε όμως τη διαφορά:
ο τελευταίος δεν δήλωσε ότι γνωρίζει πως το είπε ο Τριαντόπουλος. Έθεσε ερώτημα.
Ακριβώς αυτή η διάκριση είναι απαραίτητη σε μια τόσο σοβαρή υπόθεση.
Άλλο «υπάρχει καταγγελία» και άλλο «αποδείχθηκε»
Εδώ βρίσκεται ίσως ολόκληρη η ουσία.
Υπάρχουν πλέον δύο πράγματα που πρέπει να συνυπάρχουν στο ίδιο ρεπορτάζ.
Από τη μία:
ο Χρήστος Τριαντόπουλος αρνείται κατηγορηματικά ότι είπε τη συγκεκριμένη φράση και τη χαρακτηρίζει χυδαίο ψεύδος.
Από την άλλη:
υπάρχουν συγγενείς θυμάτων που του την αποδίδουν, με έναν εξ αυτών να την έχει αναφέρει σύμφωνα με τα δημοσιευμένα πρακτικά του ρεπορτάζ κατά την κατάθεσή του ενώπιον του δικαστηρίου.
Κανένα από τα δύο δεν μπορεί να εξαφανίσει το άλλο.
Και κανένα σοβαρό μέσο ενημέρωσης δεν δικαιούται αυτή τη στιγμή να γράψει ως αποδεδειγμένο γεγονός ότι «ο Τριαντόπουλος είπε “μαζέψτε τα κρέατα”».
Όπως όμως δεν μπορεί πλέον να παρουσιάζεται η υπόθεση απλώς ως μια ξαφνική «συκοφαντία της Καρυστιανού».
Γιατί η καταγγελία προϋπήρχε.
Το πραγματικό ερώτημα που πρέπει πλέον να απαντηθεί
Το κρίσιμο δημοσιογραφικό και δικαστικό ερώτημα είναι πολύ συγκεκριμένο:
Από πού γνωρίζουν οι συγγενείς ότι ειπώθηκε αυτή η φράση;
Την άκουσε κάποιος αυτόπτης ή αυτήκοος μάρτυρας;
Υπάρχει κατάθεση εργαζομένου της Περιφέρειας;
Υπάρχει ηχητικό ή άλλο καταγεγραμμένο υλικό;
Υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά μέσα στην προδικασία;
Ή πρόκειται για πληροφορία που μεταφέρθηκε στους συγγενείς από τρίτους και στη συνέχεια αναπαράχθηκε;
Αυτή είναι η έρευνα που χρειάζεται.
Και εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η αναφορά της Καρυστιανού ότι υπάρχουν «μαρτυρίες και καταθέσεις υπαλλήλων της Περιφέρειας».
Εάν υπάρχουν, πρέπει να προσδιοριστούν.
Ποιοι είναι οι μάρτυρες;
Τι ακριβώς κατέθεσαν;
Ήταν παρόντες;
Άκουσαν οι ίδιοι τον Τριαντόπουλο;
Γιατί διαφορετικά δημιουργείται ο κίνδυνος να αναπαράγεται ένας ισχυρισμός από άνθρωπο σε άνθρωπο μέχρι τελικά η επανάληψή του να εκλαμβάνεται ως απόδειξη.
Το Ειδικό Δικαστήριο είναι τελικά το κατάλληλο μέρος για τις απαντήσεις
Ο ίδιος ο Χρήστος Τριαντόπουλος κλείνει τη δήλωσή του λέγοντας ότι η διαδικασία ενώπιον του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου πλησιάζει και ότι εκεί «η Αλήθεια θα λάμψει».
Σε αυτό τουλάχιστον υπάρχει ένα σημείο στο οποίο δύσκολα μπορεί να υπάρξει διαφωνία:
οι τόσο βαριές καταγγελίες πρέπει να περάσουν από το φίλτρο της αποδεικτικής διαδικασίας.
Όχι από τα τηλεοπτικά παράθυρα.
Όχι από τα social media.
Και ασφαλώς όχι από κομματικά στρατόπεδα που αποφασίζουν εκ των προτέρων ποιος λέει αλήθεια ανάλογα με το ποιον υποστηρίζουν.
Γιατί πλέον δεν έχουμε απλώς «την Καρυστιανού που είπε κάτι και τον Τριαντόπουλο που το διέψευσε».
Έχουμε έναν πρώην υπουργό που διαψεύδει κατηγορηματικά.
Έχουμε συγγενείς θυμάτων που του αποδίδουν την ίδια ή παρόμοια φράση.
Και έχουμε τουλάχιστον μία καταγεγραμμένη δικαστική κατάθεση στην οποία ο συγκεκριμένος ισχυρισμός διατυπώθηκε ενώπιον δικαστηρίου.
Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής του Τριαντόπουλου.
Αποτελεί όμως έναν πολύ σοβαρό λόγο για να διερευνηθεί μέχρι τέλους από πού προέρχεται η καταγγελία.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία που χάνεται μέσα στην πολιτική σύγκρουση:
το ερώτημα δεν είναι εάν πιστεύουμε τον Τριαντόπουλο ή την Καρυστιανού.
Το ερώτημα είναι εάν υπάρχει άνθρωπος που βρισκόταν εκεί, άκουσε τη συγκεκριμένη φράση και μπορεί να καταθέσει πότε, πού και από ποιον ειπώθηκε.
Αν υπάρχει, πρέπει να ακουστεί.
Αν δεν υπάρχει, επίσης πρέπει να γίνει γνωστό.
Γιατί σε μια υπόθεση 57 νεκρών, η αλήθεια δεν μπορεί να κρίνεται ούτε από την ένταση μιας καταγγελίας ούτε από την κατηγορηματικότητα μιας διάψευσης.
Κρίνεται από τις αποδείξεις.
