Σοβαρή ανησυχία για το ενδεχόμενο επιβολής περιορισμών στις εξαγωγές ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων εκφράζει ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών, Ανδρέας Καλαφάτης, συνδέοντας τον κίνδυνο με τις εξελίξεις γύρω από την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Μιλώντας στον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο και στον Ionian Galaxy 90,8 FM, περιγράφει παράλληλα μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για τους κτηνοτρόφους της Κεφαλονιάς, με καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις, προβλήματα στους ελέγχους και σοβαρές ασυμφωνίες στα στοιχεία των βοσκοτόπων.
Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές πιέσεις, την ώρα που η ανησυχία για τις ζωονόσους και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην εμπορία των προϊόντων μεγαλώνει.
Ο Ανδρέας Καλαφάτης, μιλώντας στην εκπομπή «Βήμα του Πολίτη», έθεσε ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα: το ενδεχόμενο οι εξελίξεις σχετικά με την ευλογιά των αιγοπροβάτων να οδηγήσουν σε περιορισμούς στις εξαγωγές γαλακτοκομικών.
Η προειδοποίησή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν οικονομική ασφυξία και διοικητικές δυσκολίες.
Η προειδοποίηση για τις εξαγωγές γαλακτοκομικών
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών, βρίσκεται στο προσκήνιο πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης για την ανίχνευση αντισωμάτων σε ζώα.
Όπως υποστήριξε, το πρόγραμμα προβλέπεται να ξεκινήσει στις 12 Οκτωβρίου από την Ήπειρο και να ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου, με ελέγχους σε 153 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις ανά περιφέρεια.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι πρόκειται για εξετάσεις αίματος με στόχο την ανίχνευση αντισωμάτων και όχι για έλεγχο αποκλειστικά βάσει κλινικών συμπτωμάτων.
Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης, εξέφρασε την ανησυχία του ότι ενδέχεται να υπάρξουν απαγορεύσεις ή περιορισμοί στις εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων.
Πρέπει να επισημανθεί ότι πρόκειται για προειδοποίηση και εκτίμηση που διατυπώθηκε στη συνέντευξη, όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση απαγόρευσης των ελληνικών εξαγωγών. Οι ενδεχόμενοι εμπορικοί περιορισμοί εξαρτώνται από το είδος του προϊόντος, την υγειονομική κατάσταση, τις προβλεπόμενες επεξεργασίες και τους κανόνες των χωρών προορισμού.
Το ζήτημα του εμβολιασμού και το παράδειγμα της Κύπρου
Ο Ανδρέας Καλαφάτης άσκησε κριτική και στον τρόπο αντιμετώπισης της ευλογιάς.
Υποστήριξε ότι υπάρχουν ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για εμβολιασμούς, οι οποίες, κατά την άποψή του, δεν εφαρμόζονται όπως θα έπρεπε.
Παράλληλα, στη συζήτηση έγινε αναφορά στην Κύπρο, με τον ισχυρισμό ότι εφαρμόστηκαν εμβολιασμοί σε συγκεκριμένη ζώνη, ενώ συνεχίστηκαν οι εξαγωγές χαλουμιού.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί χρειάζονται επίσημη επιβεβαίωση ως προς το ακριβές υγειονομικό καθεστώς, τις αποφάσεις εμβολιασμού και τους εμπορικούς κανόνες που εφαρμόζονται.
Το ουσιαστικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η ανάγκη για σαφή ενημέρωση των παραγωγών σχετικά με το σχέδιο αντιμετώπισης της νόσου και τις συνέπειες που μπορεί να έχει για την παραγωγή και τις εξαγωγές.
«Οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν πάρει τίποτα για το 2026»
Πέρα από το υγειονομικό σκέλος, ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών περιέγραψε έντονη οικονομική πίεση στον πρωτογενή τομέα.
Όπως δήλωσε, οι δηλώσεις των παραγωγών δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί κατά τον χρόνο της συνέντευξης, με αποτέλεσμα να μετατίθενται και οι πληρωμές.
«Για το 2026 δεν έχουν πάρει τίποτα ακόμα», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στις ενισχύσεις που αναμένουν οι παραγωγοί.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η 16η Οκτωβρίου αποτελεί κρίσιμη ημερομηνία για την ολοκλήρωση των διαδικασιών, εκφράζοντας φόβους ότι όσοι δεν προλάβουν ενδέχεται να δουν τις πληρωμές τους να μεταφέρονται ακόμη και μετά τα Χριστούγεννα.
Η αβεβαιότητα αυτή, σύμφωνα με τον κ. Καλαφάτη, δυσκολεύει σημαντικά την καθημερινή λειτουργία των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Οι παραγωγοί καλούνται να καλύπτουν ζωοτροφές, λειτουργικές δαπάνες και άλλες υποχρεώσεις, χωρίς να γνωρίζουν με βεβαιότητα πότε θα εισπράξουν τις ενισχύσεις που περιμένουν.
Καταγγελίες για ελέγχους σε παραγωγούς που έχουν πεθάνει
Ιδιαίτερα σοβαρές ήταν οι καταγγελίες του Ανδρέα Καλαφάτη σχετικά με τους ελέγχους του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κεφαλονιά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πραγματοποιούνται έλεγχοι που αφορούν το έτος 2025 ακόμη και σε περιπτώσεις παραγωγών που έχουν αποβιώσει, έχουν πουλήσει τα ζώα τους ή έχουν σταματήσει την κτηνοτροφική δραστηριότητα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι ειδοποιήσεις φτάνουν καθυστερημένα, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες.
Ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών αμφισβήτησε επίσης την επάρκεια ορισμένων ελεγκτών ως προς τις ειδικές γνώσεις που απαιτούνται για την αξιολόγηση μιας κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.
Όπως ανέφερε, οι έλεγχοι δεν πρέπει να περιορίζονται στην καταμέτρηση των ζώων και στην επαλήθευση των ενωτίων αναγνώρισης, αλλά να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των μονάδων.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα την απαίτηση συγκέντρωσης των ζώων κατά τις μεσημεριανές ώρες του καλοκαιριού, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη τη μετακίνησή τους.
Ορθοφωτοχάρτες και βοσκότοποι: «Αφού είναι όλα λάθος, πώς θα διασταυρωθούν;»
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον Ανδρέα Καλαφάτη, αφορά τις ασυμφωνίες ανάμεσα στους ορθοφωτοχάρτες, τα κτηματολογικά στοιχεία και τις δηλώσεις των παραγωγών.
Όπως υποστήριξε, υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες βοσκότοποι εμφανίζονται καταχωρισμένοι σε διαφορετικούς παραγωγούς από εκείνους που τους χρησιμοποιούν πραγματικά.
Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί προβλήματα τόσο στους ελέγχους όσο και στην απόδοση ευθυνών σε περιπτώσεις παραβάσεων ή υγειονομικών ζητημάτων.
Ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών ανέφερε ότι οι νέες απαιτήσεις διασταύρωσης στοιχείων μεταξύ Κτηματολογίου, Ε9 και ορθοφωτοχαρτών προκαλούν έντονες αντιδράσεις.
«Αφού είναι όλα λάθος, πώς θα διασταυρωθούν;», αναρωτήθηκε.
Ο ίδιος ζητά να προηγηθεί ουσιαστική διόρθωση των δεδομένων, ώστε οι παραγωγοί να μην επιβαρύνονται από ασυμφωνίες που, όπως υποστηρίζει, δεν οφείλονται στους ίδιους.
«Μας ζητούν να γίνουμε ελεγκτές των συναδέλφων μας»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις νέες υποχρεώσεις που, σύμφωνα με όσα περιέγραψε, επιχειρείται να ανατεθούν στα κέντρα υποβολής δηλώσεων και στους συνεταιριστικούς φορείς.
Ο Ανδρέας Καλαφάτης υποστήριξε ότι ζητείται από τους φορείς αυτούς να αναλάβουν ευθύνη για την επαλήθευση στοιχείων των παραγωγών, ακόμη και με επιτόπιους ελέγχους.
Η συγκεκριμένη προοπτική έχει προκαλέσει, όπως είπε, έντονες αντιδράσεις.
«Να πάω εγώ στον χωριανό μου; Δηλαδή ήρθε ο πρόεδρος και με έκαψε;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά την άποψή του, ο ρόλος των συνεταιρισμών είναι να υποστηρίζουν τους παραγωγούς και όχι να υποκαθιστούν τους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Η πρόταση για επανεκκίνηση του συστήματος
Ο πρόεδρος των Αγροτικών Συνεταιρισμών υποστήριξε ότι απαιτείται ουσιαστική επανεξέταση του συστήματος δηλώσεων και ελέγχων.
Η πρότασή του προβλέπει επανέλεγχο των στοιχείων από την αρχή, με βάση τα πραγματικά δεδομένα κάθε παραγωγού.
Στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί απαραίτητη τη διασταύρωση των κτηματολογικών αποσπασμάτων, των δηλωμένων βοσκοτόπων, των στοιχείων Ε9 και του πραγματικού ζωικού κεφαλαίου.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο σύστημα που θα αποτρέπει τις λανθασμένες καταχωρίσεις και θα εξασφαλίζει δικαιότερη αντιμετώπιση των παραγωγών.
Η αγωνία για το μέλλον της κτηνοτροφίας
Ο Ανδρέας Καλαφάτης εμφανίστηκε ιδιαίτερα απαισιόδοξος για την πορεία του κλάδου.
Στη συνέντευξη διατύπωσε την εκτίμηση ότι οι σημερινές πολιτικές οδηγούν σε περαιτέρω συρρίκνωση της ελληνικής κτηνοτροφίας, ενώ εξέφρασε φόβους για αυξανόμενη εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα.
Πρόκειται για τη δική του αξιολόγηση των εξελίξεων και όχι για τεκμηριωμένη διαπίστωση σχετικά με τις προθέσεις των αρμόδιων φορέων.
Το βέβαιο είναι ότι οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα ζητήματα ζωικής υγείας, διοικητικών ελέγχων, επιδοτήσεων και κόστους λειτουργίας.
Για την Κεφαλονιά, όπου η κτηνοτροφία συνδέεται άμεσα με την τοπική παραγωγή γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Η προειδοποίηση για πιθανές επιπτώσεις στις εξαγωγές προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.
Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να υπάρξουν σαφείς και επίσημες απαντήσεις για το υγειονομικό σχέδιο αντιμετώπισης της ευλογιάς, τους πραγματικούς κινδύνους για τις εξαγωγές και το χρονοδιάγραμμα καταβολής των ενισχύσεων.
Διότι, όπως προκύπτει από όσα περιέγραψε ο Ανδρέας Καλαφάτης, οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν μόνο οικονομική στήριξη. Ζητούν ένα λειτουργικό και αξιόπιστο πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν να συνεχίσουν να παράγουν.
