Με νέες δεσμεύσεις για οικονομική ενίσχυση του αλιευτικού κλάδου εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την επίσκεψή του στην Αρναία Χαλκιδικής. Αναγνώρισε τις μεγάλες οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες αλιείς, υποσχέθηκε προσωπική ενασχόληση και προανήγγειλε συγκεκριμένες ανακοινώσεις μέσα στις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, το βασικό ερώτημα παραμένει: γιατί ένας κλάδος τόσο σημαντικός για την ελληνική οικονομία και τις νησιωτικές κοινωνίες εξακολουθεί να περιμένει ουσιαστικές λύσεις;
Οι αλιείς στο προσκήνιο και οι υποσχέσεις του πρωθυπουργού
Στην πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης επανέρχεται ο κλάδος της επαγγελματικής αλιείας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναγνωρίζει δημόσια την ανάγκη πρόσθετης οικονομικής στήριξης των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στη θάλασσα.
Κατά την επίσκεψή του στην Αρναία Χαλκιδικής, ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με εκπροσώπους του αλιευτικού κλάδου και άκουσε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Η κυβερνητική παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος των καυσίμων, οι λειτουργικές δαπάνες και οι ευρύτερες οικονομικές πιέσεις δημιουργούν σοβαρές δυσκολίες για την επαγγελματική αλιεία.
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι ο κλάδος χρειάζεται μεγαλύτερη υποστήριξη από την πολιτεία και δεσμεύτηκε να εξετάσει πρόσθετες παρεμβάσεις.
«Αναγνωρίζουμε ότι ο κλάδος αξίζει στήριξης, θα δούμε τι παραπάνω μπορούμε να κάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η διατύπωση αυτή, ωστόσο, προκαλεί ένα εύλογο ερώτημα: εφόσον η ανάγκη στήριξης είναι τόσο σαφής, γιατί η συζήτηση για πρόσθετα μέτρα γίνεται με όρους μελλοντικών δεσμεύσεων, έπειτα από επτά χρόνια κυβερνητικής θητείας;
«Θα ασχοληθώ προσωπικά» – Μια γνώριμη κυβερνητική υπόσχεση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις δεσμεύσεις του, ανακοινώνοντας ότι θα ασχοληθεί προσωπικά με τα προβλήματα των αλιέων.
«Θα εξαντλήσουμε τις δυνατότητες για να σας βοηθήσουμε ουσιαστικά οικονομικά, να μπορείτε να συνεχίσετε να κάνετε αυτό που κάνετε με όρους ανταγωνιστικότητας», δήλωσε.
Πρόκειται για μια τοποθέτηση που αναγνωρίζει ότι η οικονομική βιωσιμότητα της αλιείας αποτελεί πραγματικό πρόβλημα.
Η αναγνώριση αυτή είναι σημαντική. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της λύση.
Οι επαγγελματίες του κλάδου δεν χρειάζονται μόνο διαβεβαιώσεις ότι η κυβέρνηση κατανοεί τις δυσκολίες τους. Χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις, με σαφές οικονομικό αντικείμενο, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και πραγματικό αποτέλεσμα στο κόστος λειτουργίας τους.
Άλλωστε, η προσωπική παρέμβαση ενός πρωθυπουργού μπορεί να επιταχύνει πολιτικές αποφάσεις, δεν υποκαθιστά όμως την ανάγκη για σταθερή και μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Η στήριξη ενός παραγωγικού κλάδου δεν μπορεί να εξαρτάται κάθε φορά από μια επίσκεψη ή μια συνάντηση με εκπροσώπους του.
Το αλιευτικό πετρέλαιο και ο διπλασιασμός της επιδότησης
Στο επίκεντρο των κυβερνητικών παρεμβάσεων βρίσκεται το κόστος του αλιευτικού πετρελαίου.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έχουν προηγηθεί, προβλέπεται διπλασιασμός της σχετικής επιδότησης.
Η παρέμβαση έχει ανακοινωθεί από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτη Σχοινά, σε συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά.
Πρόκειται για μέτρο που κινείται προς την κατεύθυνση της ελάφρυνσης ενός σημαντικού λειτουργικού κόστους.
Ωστόσο, ο διπλασιασμός μιας επιδότησης δεν αρκεί από μόνος του για να αξιολογηθεί το πραγματικό όφελος.
Το κρίσιμο είναι ποιο ήταν το αρχικό ύψος της ενίσχυσης, σε ποιο επίπεδο διαμορφώνεται πλέον, ποιους επαγγελματίες καλύπτει και πόσο μειώνει τελικά τις δαπάνες τους.
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η ανακοίνωση ενός ποσοστιαίου διπλασιασμού μπορεί να δημιουργεί θετικές εντυπώσεις, αλλά δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Για τους αλιείς, η ουσία δεν βρίσκεται στο μέγεθος μιας κυβερνητικής εξαγγελίας, αλλά στη διαφορά που θα δουν στον οικονομικό απολογισμό της δραστηριότητάς τους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα καύσιμα
Η οικονομική πίεση στην επαγγελματική αλιεία δεν εξαντλείται στο κόστος του πετρελαίου.
Η συντήρηση των σκαφών, ο εξοπλισμός, οι επισκευές, οι ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις, καθώς και οι δυσκολίες διάθεσης της παραγωγής αποτελούν πρόσθετες προκλήσεις.
Παράλληλα, η ανάγκη ανανέωσης του εξοπλισμού και προσαρμογής στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις δημιουργεί νέες επενδυτικές ανάγκες.
Η αλιεία αποτελεί μια δραστηριότητα που επηρεάζεται τόσο από τις οικονομικές συνθήκες όσο και από τη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Αυτό σημαίνει ότι η βιωσιμότητά της απαιτεί συνδυασμό οικονομικής ενίσχυσης, κατάλληλων υποδομών, αποτελεσματικών ελέγχων και πολιτικών προστασίας των ιχθυαποθεμάτων.
Επομένως, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στο ύψος της επιδότησης των καυσίμων.
Χρειάζεται συνολικό σχέδιο για το πώς θα μπορέσουν οι επαγγελματίες αλιείς να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους με βιώσιμους οικονομικούς όρους.
Επτά χρόνια διακυβέρνησης και η ανάγκη απολογισμού
Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στην κυβέρνηση από τον Ιούλιο του 2019.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή συζήτηση για πρόσθετη στήριξη της αλιείας πραγματοποιείται ύστερα από περισσότερο από επτά χρόνια κυβερνητικής ευθύνης.
Δεν θα ήταν ακριβές να υποστηριχθεί ότι ο κλάδος δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο καμίας κυβερνητικής παρέμβασης στο διάστημα αυτό.
Το ζήτημα είναι διαφορετικό.
Εφόσον ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι οι αλιείς χρειάζονται περισσότερη οικονομική στήριξη, είναι εύλογο να ζητείται ένας σαφής απολογισμός των πολιτικών που εφαρμόστηκαν έως σήμερα.
Ποια μέτρα είχαν ουσιαστικό αποτέλεσμα; Ποιες ανάγκες εξακολουθούν να παραμένουν ακάλυπτες; Και ποιες παρεμβάσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα σε μόνιμη βάση;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν.
Η κυβερνητική εμπειρία επτά ετών δημιουργεί μεγαλύτερη υποχρέωση τεκμηρίωσης, όχι απλώς περισσότερες δυνατότητες για νέες εξαγγελίες.
Η σημασία της αλιείας για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη
Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τις αλιευτικές κοινότητες της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.
Η επαγγελματική αλιεία αποτελεί παραδοσιακή δραστηριότητα των νησιών και συνδέεται με την τοπική οικονομία, την εστίαση και την τροφοδοσία της αγοράς με φρέσκα αλιεύματα.
Για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στα νησιά, το κόστος λειτουργίας ενός αλιευτικού σκάφους αποτελεί βασικό παράγοντα οικονομικής βιωσιμότητας.
Παράλληλα, οι μικρότερες τοπικές αγορές και οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες.
Η στήριξη της αλιείας δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες σκαφών και τα πληρώματά τους.
Αφορά και τη διατήρηση μιας παραγωγικής δραστηριότητας που αποτελεί μέρος της οικονομικής και κοινωνικής ζωής των νησιών.
Για τον λόγο αυτό, οι νέες κυβερνητικές δεσμεύσεις θα πρέπει να αξιολογηθούν και με βάση το κατά πόσο ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μικρών επαγγελματιών αλιέων της νησιωτικής Ελλάδας.
«Όταν λέω κάτι, πραγματικά το εννοώ»
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η προσωπική διαβεβαίωση του πρωθυπουργού προς τους εκπροσώπους του κλάδου.
«Ξέρετε ότι δεν τα έχω εύκολα τα λόγια, όταν λέω κάτι πραγματικά το εννοώ», ανέφερε.
Η φράση αυτή επιχειρεί να ενισχύσει την αξιοπιστία της κυβερνητικής δέσμευσης.
Ωστόσο, στην πολιτική η αξιοπιστία των υποσχέσεων κρίνεται τελικά από την εφαρμογή τους.
Οι αλιείς θα έχουν τη δυνατότητα να αξιολογήσουν τις εξαγγελίες όταν γίνουν γνωστές οι συγκεκριμένες αποφάσεις.
Τότε θα μπορεί να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για παρεμβάσεις με ουσιαστικό οικονομικό αποτέλεσμα ή για περιορισμένης έκτασης ενισχύσεις.
Ο πρωθυπουργός προσδιόρισε μάλιστα και ένα σύντομο χρονικό ορίζοντα για τις επόμενες ανακοινώσεις.
«Πολύ σύντομα, εντός των επόμενων ημερών, θα μπορούμε να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι», δήλωσε.
Αυτό δημιουργεί μια σαφή προσδοκία για την παρουσίαση συγκεκριμένων μέτρων.
Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει μετά τις ανακοινώσεις
Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Χαλκιδική επανέφερε στο προσκήνιο ένα σημαντικό ζήτημα για την ελληνική πρωτογενή παραγωγή.
Η αναγνώριση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι αλιείς είναι θετική ως αφετηρία πολιτικής συζήτησης.
Αλλά ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο τι προτίθεται να εξετάσει η κυβέρνηση.
Χρειάζεται να αποτυπωθεί τι έχει ήδη γίνει, ποιο ήταν το αποτέλεσμα και ποιες πρόσθετες αποφάσεις μπορούν να δώσουν ουσιαστική προοπτική στον κλάδο.
Ο διπλασιασμός της επιδότησης του αλιευτικού πετρελαίου αποτελεί μία από τις παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί.
Οι επόμενες κυβερνητικές αποφάσεις θα δείξουν εάν η στήριξη θα αποκτήσει ευρύτερο χαρακτήρα.
Για τους αλιείς της Χαλκιδικής, της Κεφαλονιάς, της Ιθάκης και ολόκληρης της χώρας, το ζητούμενο δεν είναι να ακούσουν ακόμη μία διαβεβαίωση ότι τα προβλήματά τους αναγνωρίζονται. Είναι να δουν συγκεκριμένες λύσεις που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν να εργάζονται και να ζουν από τη θάλασσα.
