Σημαντικές αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με μειώσεις κρατήσεων που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 50%, εξετάζονται για το 2027. Στο οικονομικό επιτελείο βρίσκονται δέκα εναλλακτικά σενάρια, τα οποία περιλαμβάνουν μειώσεις στα ποσοστά εισφοράς, αλλαγές στα εισοδηματικά κλιμάκια και ακόμη και πλήρη κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις. Ανάλογα με το σενάριο που θα επιλεγεί, ορισμένοι συνταξιούχοι θα μπορούσαν να δουν αύξηση του μηνιαίου εισοδήματός τους που φτάνει τα 143 ευρώ. Προς το παρόν, ωστόσο, πρόκειται για σχέδια υπό εξέταση και όχι για οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις.
Στο τραπέζι μεγάλες αλλαγές στις συντάξεις από το 2027
Ένα νέο σχέδιο για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων βρίσκεται υπό επεξεργασία στο οικονομικό επιτελείο, με επίκεντρο τη μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Η ΕΑΣ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κρατήσεις που επιβαρύνουν τις μεσαίες και υψηλότερες συντάξεις, περιορίζοντας το ποσό που καταλήγει κάθε μήνα στους δικαιούχους.
Το σχέδιο προβλέπει διαφορετικές επιλογές για τον περιορισμό της εισφοράς, με βασικό χρονικό ορίζοντα το 2027 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το 2028.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, έχουν καταρτιστεί δέκα εναλλακτικά σενάρια και παραλλαγές, τα οποία εξετάζουν τόσο τα ποσοστά των κρατήσεων όσο και τον τρόπο εφαρμογής τους.
Ανάμεσα στις επιλογές περιλαμβάνεται η μείωση των υφιστάμενων ποσοστών κατά 30%, η σταδιακή μείωσή τους κατά 50%, η αναμόρφωση των κλιμακίων και η επιβολή της εισφοράς μόνο στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για κατάργηση της ΕΑΣ από τις επικουρικές συντάξεις.
Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από το δημοσιονομικό κόστος, τις κυβερνητικές προτεραιότητες και τις εξελίξεις στο δικαστικό μέτωπο.
Πρώτο σενάριο: Μείωση της ΕΑΣ κατά 50% σε δύο χρόνια
Ένα από τα βασικότερα σενάρια προβλέπει τη διατήρηση των σημερινών οκτώ κλιμακίων, αλλά με σημαντική μείωση των ποσοστών εισφοράς.
Σήμερα, οι κρατήσεις της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις κυμαίνονται από 3% έως 14%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
Με βάση την πρώτη πρόταση, τα ποσοστά θα μειωθούν συνολικά κατά 50%, σε δύο στάδια.
Το 2027 προβλέπεται να διαμορφωθούν από 2,25% έως 10,5%, ενώ το 2028 θα περιοριστούν περαιτέρω, από 1,5% έως 7%.
Πρακτικά, πρόκειται για μείωση των σημερινών ποσοστών κατά 25% στο πρώτο στάδιο και κατά 50% συνολικά στο δεύτερο.
Η συγκεκριμένη εκδοχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ποσών που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι, χωρίς να απαιτείται αύξηση της μικτής σύνταξης.
Υπάρχει, πάντως, και η πιθανότητα να διατηρηθεί το ελάχιστο ποσοστό κράτησης στο 3%, ώστε οι χαμηλότερες κλίμακες της ΕΑΣ να μη μεταβληθούν.
Δεύτερο σενάριο: Μείωση 30% από το 2027
Μια διαφορετική επιλογή προβλέπει τη μείωση των σημερινών κρατήσεων κατά 30% σε μία φάση.
Σε αυτή την περίπτωση, τα ποσοστά της ΕΑΣ θα διαμορφωθούν από 2,1% έως 9,8%.
Η μείωση θα μπορούσε να εφαρμοστεί ταχύτερα, καθώς δεν θα απαιτούσε δεύτερο στάδιο το 2028.
Για παράδειγμα, εφόσον μια σύνταξη επιβαρύνεται σήμερα με κράτηση 200 ευρώ τον μήνα, μια αναλογική μείωση της εισφοράς κατά 30% θα περιόριζε την κράτηση στα 140 ευρώ.
Ο συνταξιούχος θα είχε έτσι όφελος 60 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 720 ευρώ σε ετήσια βάση, πριν από τυχόν άλλες επιδράσεις στον υπολογισμό των καθαρών αποδοχών.
Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το εάν η μείωση εφαρμοστεί σε όλες τις κλίμακες ή εάν προβλεφθούν εξαιρέσεις.
Τρίτο σενάριο: Λιγότερα κλιμάκια και χαμηλότερες κρατήσεις
Μια ακόμη σημαντική πρόταση αφορά τη συνολική αναδιάρθρωση της κλίμακας της ΕΑΣ.
Σήμερα εφαρμόζονται οκτώ κλιμάκια, με διαφορετικά ποσοστά εισφοράς.
Το νέο σχέδιο εξετάζει τη μείωσή τους σε έξι, με παράλληλη διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η κατάργηση των υψηλότερων ποσοστών 10%, 12%, 13% και 14%.
Οι νέες κρατήσεις θα μπορούσαν να περιοριστούν σε ποσοστά από 5% έως 9%, με ειδική πρόβλεψη ώστε να μη δημιουργηθούν αυξήσεις για όσους σήμερα επιβαρύνονται με 3%.
Η διεύρυνση των κλιμακίων θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τις απότομες μεταβολές στις κρατήσεις όταν μια σύνταξη ξεπερνά οριακά το επόμενο εισοδηματικό όριο.
Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα του σημερινού συστήματος.
Το πρόβλημα με τις σημερινές κρατήσεις
Η ΕΑΣ δεν λειτουργεί όπως ένας προοδευτικός φόρος που επιβάλλεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει κάθε κλιμάκιο.
Με το σημερινό σύστημα, το προβλεπόμενο ποσοστό εφαρμόζεται στη σύνταξη που υπάγεται στην αντίστοιχη κλίμακα, με τις ισχύουσες προστατευτικές προβλέψεις.
Έτσι, η μετάβαση σε υψηλότερο κλιμάκιο μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση της κράτησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μετάβαση από το πρώτο στο δεύτερο κλιμάκιο, όπου το ποσοστό διπλασιάζεται από 3% σε 6%.
Αυτό σημαίνει ότι μια σχετικά μικρή αύξηση στη μικτή σύνταξη μπορεί να συνοδεύεται από σημαντική μεταβολή της εισφοράς.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο στις υψηλότερες συντάξεις, όπου τα ποσοστά φτάνουν έως το 14%.
Τέταρτο σενάριο: Εισφορά μόνο στο ποσό πάνω από το όριο
Μία από τις πιο ουσιαστικές προτάσεις αφορά την αλλαγή της ίδιας της βάσης υπολογισμού της ΕΑΣ.
Αντί η κράτηση να εφαρμόζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, εξετάζεται να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Στο σχέδιο χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς το ποσό των 1.468 ευρώ.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με μικτή σύνταξη 2.000 ευρώ επιβαρύνεται σήμερα, με βάση την κλίμακα του δημοσιεύματος, με εισφορά 6%.
Η μηνιαία κράτηση ανέρχεται επομένως σε 120 ευρώ.
Εάν εφαρμοστεί το νέο σύστημα, η εισφορά θα υπολογίζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Η διαφορά είναι 532 ευρώ.
Ακόμη και αν εφαρμοζόταν υψηλότερο ποσοστό, για παράδειγμα 12% ή 15%, η κράτηση θα περιοριζόταν σε 63,84 ή 79,80 ευρώ αντίστοιχα.
Παράδειγμα σύνταξης 2.000 ευρώ μικτά
Σήμερα
120 €
Σενάριο 12%
63,84 €
Σενάριο 15%
79,80 €
Ενδεικτικός υπολογισμός βάσει των υπό εξέταση σεναρίων, όχι εγκεκριμένη νέα κλίμακα.
Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις επιβαρύνσεις, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται κοντά στα όρια μετάβασης από το ένα κλιμάκιο στο άλλο.
Πέμπτο σενάριο: Κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για μείωση ή πλήρη κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις.
Σήμερα η εισφορά εφαρμόζεται σε επικουρικές που υπερβαίνουν τα 300 ευρώ, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς.
Οι συνταξιούχοι που επηρεάζονται υπολογίζονται περίπου σε 375.000.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει δύο βασικές επιλογές: είτε μείωση των κρατήσεων κατά 50% είτε πλήρη κατάργησή τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του σχεδίου, η κατάργηση θα μπορούσε να προσφέρει κατά μέσο όρο περίπου 25 ευρώ επιπλέον τον μήνα στους συνταξιούχους που επιβαρύνονται σήμερα.
Αυτό μεταφράζεται σε ενδεικτικό ετήσιο όφελος 300 ευρώ.
Η συγκεκριμένη επιλογή ενδέχεται να συνδυαστεί με μικρότερη μείωση της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις, ώστε να περιοριστεί το συνολικό δημοσιονομικό κόστος.
Ποιοι συνταξιούχοι μπορεί να κερδίσουν έως 143 ευρώ τον μήνα
Οι μεγαλύτερες ωφέλειες εμφανίζονται σε ορισμένες από τις υψηλότερες συντάξεις, όπου σήμερα εφαρμόζονται σημαντικά ποσοστά κράτησης.
Με βάση ένα από τα υπό εξέταση σενάρια αναμόρφωσης των κλιμακίων, τα ενδεικτικά ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
| Μικτή κύρια σύνταξη | Σημερινή κράτηση | Πιθανή νέα κράτηση | Μηνιαίο όφελος |
|---|---|---|---|
| 1.825 € | 109,50 € | 91,25 € | 18,25 € |
| 2.200 € | 154 € | 132 € | 22 € |
| 2.450 € | 220,50 € | 171,50 € | 49 € |
| 2.575 € | 231,75 € | 180,25 € | 51,50 € |
| 2.825 € | 282,50 € | 226 € | 56,50 € |
| 2.950 € | 295 € | 236 € | 59 € |
| 3.075 € | 369 € | 276,75 € | 92,25 € |
| 3.200 € | 384 € | 288 € | 96 € |
| 3.325 € | 399 € | 299,25 € | 99,75 € |
| 3.450 € | 448,50 € | 310,50 € | 138 € |
| 3.575 € | 464,75 € | 321,75 € | 143 € |
Τα ποσά αφορούν ενδεικτικό σενάριο που βρίσκεται υπό εξέταση. Δεν αποτελούν ανακοινωμένες αυξήσεις συντάξεων.
Για έναν συνταξιούχο με μικτή σύνταξη 3.575 ευρώ, το όφελος θα μπορούσε να φτάσει τα 143 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή τα 1.716 ευρώ σε ετήσια βάση.
Αντίστοιχα, για σύνταξη 2.450 ευρώ, το ενδεικτικό όφελος είναι 49 ευρώ τον μήνα ή 588 ευρώ ετησίως.
Οι τελικές καθαρές διαφορές ενδέχεται να επηρεαστούν από τη φορολογία και τις υπόλοιπες κρατήσεις.
Γιατί δεν ανακοινώθηκε η μείωση στη ΔΕΘ
Η αναμόρφωση της ΕΑΣ φέρεται να είχε εξεταστεί ως μέρος του πακέτου μέτρων για τη στήριξη των εισοδημάτων που προετοιμάστηκε ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες πληροφορίες, η πρόταση δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στις ανακοινώσεις.
Αντί αυτής, προκρίθηκε η αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων από τα 300 στα 400 ευρώ, καθώς και η διεύρυνση των δικαιούχων.
Το σχετικό μέτρο περιγράφεται ως ενίσχυση περίπου 2,2 εκατομμυρίων συνταξιούχων.
Η διεύρυνση αυτή εκτιμάται ότι απαίτησε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον δημοσιονομικών πόρων.
Έτσι, η μείωση της ΕΑΣ παρέμεινε ως εναλλακτική επιλογή για μεταγενέστερη εφαρμογή.
Πρέπει, πάντως, να διευκρινιστεί ότι η ετήσια οικονομική ενίσχυση δεν ταυτίζεται νομικά με τη θεσμοθετημένη 13η σύνταξη, ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό που μπορεί να της αποδίδεται στον δημόσιο διάλογο.
Η κρίσιμη δίκη της 4ης Νοεμβρίου
Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις είναι η εκκρεμής δικαστική διαδικασία στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Η υπόθεση αφορά τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Η συζήτηση είχε προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου, αλλά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναβλήθηκε για τις 4 Νοεμβρίου 2026.
Το βασικό ζήτημα είναι εάν η εισφορά πρέπει να υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης ή μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το σχετικό όριο.
Η έκβαση της δικαστικής διαδικασίας ενδέχεται να επηρεάσει τόσο τον σχεδιασμό των αλλαγών όσο και τη συζήτηση για την αντιμετώπιση των σημερινών επιβαρύνσεων.
Ωστόσο, δεν μπορεί να προεξοφληθεί ούτε το περιεχόμενο της απόφασης ούτε οι ενδεχόμενες δημοσιονομικές συνέπειές της.
Τι ισχύει σήμερα στην ΕΑΣ
Μέχρι να υπάρξει επίσημη αλλαγή, εξακολουθεί να εφαρμόζεται το ισχύον σύστημα κρατήσεων.
Με βάση τα ποσά αναφοράς που παρατίθενται στο εξεταζόμενο σχέδιο, η κλίμακα είναι η ακόλουθη:
| Κύρια σύνταξη μικτά | Ποσοστό ΕΑΣ |
|---|---|
| 1.468 € – 1.783 € | 3% |
| 1.784 € – 2.097 € | 6% |
| 2.098 € – 2.412 € | 7% |
| 2.413 € – 2.726 € | 9% |
| 2.727 € – 3.041 € | 10% |
| 3.042 € – 3.356 € | 12% |
| 3.357 € – 3.670 € | 13% |
| 3.671 € και άνω | 14% |
Τα συγκεκριμένα ποσά αποτελούν τη βάση των παραδειγμάτων του δημοσιεύματος. Για τον ακριβή υπολογισμό κάθε σύνταξης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εκάστοτε ισχύοντα αναπροσαρμοσμένα όρια και οι προστατευτικές διατάξεις.
Τι πρέπει να περιμένουν οι συνταξιούχοι το 2027
Η συζήτηση για τη μείωση της ΕΑΣ αναμένεται να αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον τους επόμενους μήνες.
Οι προτάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσματα ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
Για ορισμένους συνταξιούχους, η ωφέλεια μπορεί να προκύψει από τη μείωση του ποσοστού εισφοράς.
Για άλλους, μεγαλύτερη σημασία θα έχει η αλλαγή των κλιμακίων ή η επιβολή της κράτησης μόνο στο υπερβάλλον ποσό.
Στις επικουρικές συντάξεις, ενδεχόμενη κατάργηση της ΕΑΣ θα μπορούσε να αυξήσει άμεσα το καταβαλλόμενο ποσό για όσους επιβαρύνονται σήμερα.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί ποιο από τα σενάρια θα εφαρμοστεί, πότε θα ξεκινήσει και ποιους ακριβώς θα καλύπτει.
Επομένως, οι συνταξιούχοι δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένη κάποια αύξηση από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Εάν τελικά προχωρήσει η αναμόρφωση της ΕΑΣ, θα πρόκειται για μία ουσιαστική αλλαγή στο σύστημα κρατήσεων, με πιθανό όφελος για μεγάλο αριθμό συνταξιούχων.
Το επόμενο διάστημα, και ιδιαίτερα οι εξελίξεις γύρω από τη δικαστική διαδικασία του Νοεμβρίου, θα δείξουν εάν το σχέδιο θα περάσει από το στάδιο της επεξεργασίας στην υλοποίηση.
Πηγή: eleftherostypos.gr



