Σημαντικές αλλαγές στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, στις συμβάσεις με τους παρόχους και στην προστασία των καταναλωτών φέρνει το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για την πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης, ενώ προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες για τα σταθερά τιμολόγια, προστασία από διακοπές ηλεκτροδότησης κατά τη διαδικασία επίλυσης διαφορών και επενδύσεις ύψους 2,3 δισ. ευρώ για την ενεργειακή μετάβαση των νησιών. Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 24 Οκτωβρίου 2026.

Νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Αλλαγές που επηρεάζουν εκατομμύρια καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσα από το σχέδιο νόμου με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας».

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, από το ύψος των χρεώσεων στους οικιακούς λογαριασμούς έως τη λειτουργία των εταιρειών προμήθειας, τις δυνατότητες σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο και τις επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τα νησιά, καθώς συνδέονται με τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης, την ανάπτυξη νέων ενεργειακών υποδομών και τη σταδιακή απεξάρτηση από το πετρέλαιο.

Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, οι αλλαγές αυτές έχουν ξεχωριστή σημασία, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό και σε άλλους τομείς της τοπικής οικονομίας.

Πρέπει, πάντως, να επισημανθεί ότι οι διατάξεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης και δεν αποτελούν ψηφισμένο νόμο.

Μείωση 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ – Ποιοι ωφελούνται

Η πιο άμεση παρέμβαση για τους οικιακούς καταναλωτές αφορά τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας κατά 50% στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.

Οι ΥΚΩ αποτελούν ρυθμιζόμενη χρέωση που εμφανίζεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε περιοχές όπου το κόστος ηλεκτροδότησης είναι υψηλότερο, καθώς και συγκεκριμένες κοινωνικές πολιτικές.

Η σταδιακή ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα περιορίζει την ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων τοπικών μονάδων παραγωγής.

Αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μείωση του κόστους που επιβαρύνει συνολικά τους καταναλωτές.

Με το νέο σχέδιο, το όφελος μεταφέρεται στους οικιακούς λογαριασμούς μέσω της μείωσης της συγκεκριμένης χρέωσης.

Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η μείωση κατά 50% δεν σημαίνει ότι ο συνολικός λογαριασμός ρεύματος θα μειωθεί στο μισό.

Αφορά αποκλειστικά τη συγκεκριμένη ρυθμιζόμενη χρέωση, ενώ το τελικό ποσό εξακολουθεί να περιλαμβάνει την αξία της καταναλισκόμενης ενέργειας, άλλες ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις.

Το ακριβές όφελος κάθε νοικοκυριού θα εξαρτηθεί από την κατανάλωσή του και τις τελικές διατάξεις που θα ψηφιστούν.

Σταθερά τιμολόγια για τουλάχιστον έναν χρόνο

Μια δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά τις συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας.

Το σχέδιο νόμου προβλέπει την υποχρέωση των προμηθευτών να διαθέτουν στους καταναλωτές συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον δώδεκα μηνών.

Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώκεται να ενισχυθεί η δυνατότητα των νοικοκυριών να προγραμματίζουν τις ενεργειακές τους δαπάνες.

Ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για τη διάρκεια της σύμβασης.

Παράλληλα, ο πάροχος δεν θα μπορεί να μεταβάλλει μονομερώς τους όρους και την τιμή που έχει συμφωνηθεί, όσο ισχύει η συγκεκριμένη σύμβαση.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.

Ωστόσο, η σταθερή τιμή προμήθειας δεν συνεπάγεται ότι όλες οι υπόλοιπες χρεώσεις του λογαριασμού παραμένουν υποχρεωτικά αμετάβλητες.

Προστασία από διακοπή ρεύματος όταν υπάρχει διαφορά με τον πάροχο

Σημαντική πρόβλεψη του νομοσχεδίου αφορά τους καταναλωτές που βρίσκονται σε διαδικασία επίλυσης διαφοράς με την εταιρεία προμήθειας.

Το σχέδιο εισάγει προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η προβλεπόμενη διαδικασία.

Η παρέμβαση αποσκοπεί στην αποτροπή καταστάσεων στις οποίες ένας καταναλωτής κινδυνεύει να μείνει χωρίς ρεύμα ενώ εκκρεμεί η εξέταση της υπόθεσής του.

Οι ειδικότερες προϋποθέσεις εφαρμογής θα καθοριστούν από το τελικό νομοθετικό πλαίσιο.

Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη διάρκεια εκπροσώπησης από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου.

Το σχετικό χρονικό διάστημα αυξάνεται από τρεις σε τουλάχιστον έξι μήνες, ενισχύοντας τη δυνατότητα συνέχισης της ηλεκτροδότησης όταν ένας καταναλωτής δεν εξυπηρετείται από τον προηγούμενο πάροχό του.

Ταμείο 2,3 δισ. ευρώ για την ενεργειακή μετάβαση των νησιών

Μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις του νομοσχεδίου αφορά τη σύσταση και ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών.

Το Ταμείο προβλέπεται να κινητοποιήσει πόρους ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα περιορίσουν την εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.

Οι χρηματοδοτήσεις μπορούν να καλύπτουν έως και το 60% του κόστους επιλέξιμων επενδύσεων.

Στις κατηγορίες έργων που προβλέπονται περιλαμβάνονται:

• Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές.

• Συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

• Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ενεργειακές υποδομές.

• Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

• Φράγματα πολλαπλού σκοπού.

Η αξιοποίηση των πόρων αυτών θα εξαρτηθεί από την ωρίμανση των έργων, τα κριτήρια χρηματοδότησης και τις αποφάσεις ένταξης που θα ακολουθήσουν.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη

Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, το νέο νομοσχέδιο παρουσιάζει ενδιαφέρον σε δύο επίπεδα.

Το πρώτο αφορά τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα νοικοκυριά των δύο νησιών θα μπορούν να ωφεληθούν από τη μείωση της χρέωσης ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, εφόσον η σχετική διάταξη ψηφιστεί και τεθεί σε εφαρμογή.

Το δεύτερο αφορά τις δυνατότητες ανάπτυξης ενεργειακών έργων.

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών μπορεί να δημιουργήσει χρηματοδοτικές ευκαιρίες για υποδομές ανανεώσιμης ενέργειας, αποθήκευσης και ηλεκτροκίνησης.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για νησιωτικές περιοχές με έντονη εποχικότητα στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην Κεφαλονιά, για παράδειγμα, η αυξημένη τουριστική δραστηριότητα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δημιουργεί διαφορετικές ενεργειακές ανάγκες σε σχέση με τη χειμερινή περίοδο.

Αντίστοιχα, η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων μπορεί να συνδεθεί με τις ανάγκες κατοίκων, επαγγελματιών και επισκεπτών.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί στο συγκεκριμένο σχέδιο κάποια ονομαστική ένταξη έργου για την Κεφαλονιά ή την Ιθάκη, ούτε συγκεκριμένο ποσό χρηματοδότησης για τα δύο νησιά.

Η ύπαρξη του Ταμείου δημιουργεί δυνατότητες, αλλά δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση τοπικών έργων.

Ενεργειακές κοινότητες και κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης νέες δυνατότητες κοινής χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δημόσιοι φορείς, θα μπορούν να συμμετέχουν σε συμφωνίες κοινής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η συνεργασία μπορεί να πραγματοποιείται είτε μέσω ιδιωτικών συμφωνιών είτε μέσω κοινών νομικών σχημάτων.

Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα ανάθεσης της οργάνωσης της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο.

Βασική προϋπόθεση είναι η δραστηριότητα αυτή να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.

Για νησιωτικές περιοχές, η συγκεκριμένη πρόβλεψη μπορεί να δημιουργήσει δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, φορέων και κατοίκων που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Η εφαρμογή της, πάντως, θα εξαρτηθεί από τις τεχνικές δυνατότητες του δικτύου και τους ειδικότερους κανόνες που θα θεσπιστούν.

Νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας

Το υπουργείο προωθεί παράλληλα αυστηρότερους κανόνες για τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των εταιρειών προμήθειας.

Οι πάροχοι θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστές ως hedging, ώστε να περιορίζουν την έκθεσή τους στις μεγάλες μεταβολές των τιμών της χονδρικής αγοράς.

Επιπλέον, προβλέπονται δοκιμές αντοχής, τα λεγόμενα stress tests.

Σκοπός είναι να εξετάζεται κατά πόσο οι εταιρείες μπορούν να ανταποκριθούν σε δυσμενείς συνθήκες, όπως μια απότομη αύξηση του κόστους αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Η ενίσχυση της εποπτείας στοχεύει στον περιορισμό κινδύνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της αγοράς και, έμμεσα, τους καταναλωτές.

Ψηφιακές αιτήσεις και ενημέρωση για τις συνδέσεις στο δίκτυο

Αλλαγές προβλέπονται και στις διαδικασίες σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία σχετικά με τη διαθέσιμη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.

Παράλληλα, οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται για την εξέλιξη των αιτημάτων τους εντός τριών μηνών, με επόμενη ενημέρωση ανά τρίμηνο.

Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για επιχειρήσεις και επενδυτές που σχεδιάζουν εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας ή άλλες δραστηριότητες με αυξημένες απαιτήσεις ηλεκτρικής ισχύος.

Ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένη χωρητικότητα

Το σχέδιο εισάγει και τη δυνατότητα σύνδεσης εγκαταστάσεων με ευέλικτους όρους ισχύος.

Η πρόβλεψη αφορά περιοχές όπου το ηλεκτρικό δίκτυο δεν διαθέτει επαρκή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις με πλήρως εγγυημένη ισχύ.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί αποδεχόμενη συγκεκριμένους περιορισμούς στην ενέργεια που απορροφά από το δίκτυο ή διοχετεύει σε αυτό.

Οι περιορισμοί θα πρέπει να είναι προκαθορισμένοι και να τηρούν συγκεκριμένα όρια.

Όταν εφαρμόζονται εντός των συμφωνημένων ορίων, δεν θα προβλέπεται αποζημίωση.

Εάν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα μπορεί να διεκδικεί αποζημίωση σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Παράλληλα, θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης για περιπτώσεις παραβίασης των σχετικών υποχρεώσεων.

Η δυνατότητα αυτή μπορεί να επιτρέψει την αξιοποίηση διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου μέχρι την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ενίσχυσης των δικτύων.

Αυστηρότεροι κανόνες για τα data centers

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και ειδικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη νέων κέντρων δεδομένων.

Οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν πλήρως το κόστος σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους, καθώς και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι τα νέα data centers θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη συνδέεται με την υψηλή ενεργειακή κατανάλωση των κέντρων δεδομένων και την ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεών τους στο ηλεκτρικό σύστημα.

Ρυθμίσεις και για πλημμυροπαθείς και το «Γ. Καραϊσκάκης»

Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται διατάξεις που δεν αφορούν άμεσα την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Μία από αυτές προβλέπει τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση, ο οποίος έχει πληγεί επανειλημμένα από πλημμύρες, σε περιοχή νότια του Παλαμά.

Παράλληλα, προβλέπεται ρύθμιση για την αναβάθμιση του σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», με αύξηση της χωρητικότητας από περίπου 33.500 σε 52.000 θέσεις.

Σύμφωνα με το σχέδιο, οι σχετικές εργασίες θα χρηματοδοτηθούν από τον Ολυμπιακό.

Πότε θα εφαρμοστούν οι μειώσεις στο ρεύμα

Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο ολοκληρώνεται στις 24 Οκτωβρίου 2026.

Στη συνέχεια, το υπουργείο θα μπορεί να αξιολογήσει τις παρατηρήσεις που θα υποβληθούν και να προχωρήσει στην τελική διαμόρφωση των διατάξεων πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή.

Επομένως, δεν υπάρχει ακόμη οριστική ημερομηνία εφαρμογής της μείωσης των ΥΚΩ.

Οι καταναλωτές θα πρέπει να περιμένουν την ψήφιση του νόμου και τις τυχόν ειδικότερες αποφάσεις που θα καθορίσουν την έναρξη ισχύος.

Το βασικό στοιχείο είναι ότι προωθείται μείωση κατά 50% σε συγκεκριμένη χρέωση των οικιακών λογαριασμών, μαζί με ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών και χρηματοδότησης ενεργειακών υποδομών.

Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τόσο η ελάφρυνση των νοικοκυριών όσο και οι δυνατότητες που θα μπορούσαν να προκύψουν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι η εξειδίκευση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων και η διαπίστωση εάν θα προκύψουν συγκεκριμένα έργα για τα δύο νησιά.