Σκληρή κριτική στην πορεία του ΕΣΠΑ στα Ιόνια Νησιά, στην Περιφερειακή Αρχή και στις καθυστερήσεις σημαντικών έργων της Κεφαλονιάς άσκησε ο πρώην περιφερειάρχης Θεόδωρος Γαλιατσάτος, μιλώντας στην εκπομπή «Βήμα του Πολίτη» του Ionian Galaxy 90.8, με τον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα 285 εκατ. ευρώ του περιφερειακού προγράμματος, η πορεία του δρόμου της Κρανιάς, το έργο Αγία Ευφημία – Καραβόμυλος, η κατανομή των πόρων μεταξύ των νησιών και οι καθυστερήσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
«Οι αριθμοί μιλούν» – Η αντιπαράθεση για το ΕΣΠΑ
Νέα διάσταση στην πολιτική αντιπαράθεση για την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων στα Ιόνια Νησιά έδωσε ο πρώην περιφερειάρχης Θεόδωρος Γαλιατσάτος, ο οποίος επανήλθε με αιχμηρές τοποθετήσεις για την πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ.
Στη συνέντευξή του στον Σάκη Βούτο κλήθηκε να σχολιάσει τη δημόσια διαφωνία του με τον βουλευτή Κουρίση σχετικά με την απορρόφηση των χρηματοδοτήσεων.
Ο κ. Γαλιατσάτος επέμεινε ότι η εικόνα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων είναι αρνητική, υποστηρίζοντας πως αυτό προκύπτει από τα συγκριτικά στοιχεία των δεκατριών Περιφερειών της χώρας.
«Εδώ μιλούν οι αριθμοί», ανέφερε, καλώντας τους αρμόδιους να δημοσιοποιήσουν τους σχετικούς πίνακες.
Κατά τον ίδιο, η Περιφέρεια βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της χώρας ως προς την αξιοποίηση των πόρων.
Πρόκειται για ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν στη συνέντευξη και χρειάζονται αντιπαραβολή με τα επίσημα, επικαιροποιημένα στοιχεία του προγράμματος.
Τα 285 εκατομμύρια και τα 50 εκατομμύρια
Το πιο χαρακτηριστικό αριθμητικό στοιχείο που παρουσίασε ο πρώην περιφερειάρχης αφορά το ύψος των χρηματοδοτήσεων.
Όπως ανέφερε, για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων προβλέπονται 285 εκατομμύρια ευρώ, ενώ με βάση τα τελευταία στοιχεία που είχε στη διάθεσή του, τον Μάιο, το ποσό που είχε αξιοποιηθεί ανερχόταν περίπου στα 50 εκατομμύρια ευρώ.
Η αναλογία αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 17,5% του συνολικού ποσού.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι τα στοιχεία ενδέχεται να έχουν μεταβληθεί μετά τον Μάιο.
Ωστόσο, έθεσε το ερώτημα εάν θα καταφέρει η Περιφέρεια να αξιοποιήσει εγκαίρως τους διαθέσιμους πόρους για έργα και δράσεις στα νησιά.
Εδώ χρειάζεται μια ουσιαστική διευκρίνιση: στη συνέντευξη δεν αποσαφηνίζεται με ακρίβεια εάν τα 50 εκατομμύρια αφορούν πληρωμές, πιστοποιημένες δαπάνες ή κάποιον άλλο δείκτη υλοποίησης. Οι έννοιες αυτές διαφέρουν από τις εντάξεις και τις συμβάσεις έργων.
Συνεπώς, το ποσοστό που αναφέρει ο κ. Γαλιατσάτος δεν πρέπει να παρουσιάζεται αυτομάτως ως ο επίσημος δείκτης απορρόφησης χωρίς την αντίστοιχη τεκμηρίωση.
«Ο περιφερειάρχης έχει την ευθύνη να συντονίζει τους δήμους»
Ο πρώην περιφερειάρχης διαφώνησε με την άποψη ότι οι καθυστερήσεις μπορούν να αποδοθούν κυρίως στους δήμους που δεν υποβάλλουν έγκαιρα ώριμους φακέλους έργων.
Αναγνώρισε ότι οι δημοτικές αρχές έχουν ευθύνες, υποστήριξε όμως ότι η Περιφέρεια οφείλει να αναλαμβάνει ενεργό συντονιστικό ρόλο.
Όπως εξήγησε, χρειάζεται έγκαιρη συνεργασία με τους δήμους, παρακολούθηση της ωριμότητας των μελετών και αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων πριν χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Ανέφερε ότι κατά τη δική του θητεία πραγματοποιούνταν συναντήσεις περίπου κάθε εξάμηνο για την εξέλιξη των έργων.
Αντίθετα, εκτίμησε ότι σήμερα δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη έγκαιρη κινητοποίηση.
Η τοποθέτησή του έρχεται σε συνέχεια της αντιπαράθεσης που έχει αναπτυχθεί για το ποιος φέρει την ευθύνη των καθυστερήσεων και πώς μπορούν να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Δρόμος Κρανιάς: «Γιατί χρειάστηκε επαναχρηματοδότηση;»
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στο έργο της Κρανιάς και στην οδική σύνδεση που σχετίζεται με την περιοχή του αεροδρομίου.
Ο κ. Γαλιατσάτος υποστήριξε ότι το έργο είχε ενταχθεί σε προηγούμενη προγραμματική περίοδο κατά τη δική του θητεία.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, η ολοκλήρωση εκείνου του χρηματοδοτικού κύκλου κατέστησε αναγκαία τη μεταφορά του έργου στο επόμενο πρόγραμμα, ώστε να διατηρηθεί η δυνατότητα υλοποίησής του.
Εξέφρασε προβληματισμό για τον χρόνο που έχει χαθεί και ζήτησε συγκεκριμένη ενημέρωση σχετικά με την πορεία των μελετών και τις εκκρεμότητες.
Έθεσε, μάλιστα, το ερώτημα εάν το έργο θα προλάβει τα χρονικά όρια του προγράμματος ή θα χρειαστεί νέα χρηματοδοτική διευθέτηση.
Δεν υποστήριξε ότι υπάρχει ήδη οριστική απώλεια της χρηματοδότησης, αλλά ανέδειξε την ανάγκη σαφούς χρονοδιαγράμματος.
Αγία Ευφημία – Καραβόμυλος: Το έργο που επανέρχεται στο προσκήνιο
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρώην περιφερειάρχης για τον δρόμο Αγία Ευφημία – Καραβόμυλος.
Πρόκειται για ένα έργο που συνδέεται άμεσα με την οδική ασφάλεια στην περιοχή και έχει απασχολήσει επανειλημμένα την τοπική κοινωνία.
Ο κ. Γαλιατσάτος ανέφερε ότι είχε εξασφαλιστεί χρηματοδότηση κατά την προηγούμενη περίοδο, αλλά το έργο δεν προχώρησε και τελικά απεντάχθηκε.
Κατά την άποψή του, η Περιφέρεια φέρει βασική ευθύνη για την εξέλιξη αυτή.
Υποστήριξε επίσης ότι εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα επανένταξης, εφόσον υπάρξει η αναγκαία πολιτική και διοικητική πρωτοβουλία.
Στη συνέντευξη έγινε αναφορά και στα σοβαρά τροχαία δυστυχήματα που έχουν σημειωθεί στην περιοχή, με τον πρώην περιφερειάρχη να υπογραμμίζει τη σημασία του έργου για την ασφάλεια των μετακινήσεων.
«Το 70% στην Κέρκυρα και το 30% στα υπόλοιπα νησιά»
Μία από τις πιο πολιτικά αιχμηρές αναφορές αφορούσε την κατανομή των πόρων μεταξύ των νησιών της Περιφέρειας.
Ο δημοσιογράφος έθεσε το ερώτημα εάν περίπου το 70% κατευθύνεται στην Κέρκυρα και το υπόλοιπο 30% στα άλλα νησιά.
Ο κ. Γαλιατσάτος απάντησε καταφατικά, εκφράζοντας την άποψη ότι η Κεφαλονιά, η Ζάκυνθος και άλλα νησιά δεν διεκδικούν επαρκώς τους πόρους που τους αναλογούν.
Άσκησε μάλιστα κριτική σε τοπικά πολιτικά στελέχη, υποστηρίζοντας ότι δεν παρεμβαίνουν όσο δυναμικά θα έπρεπε.
Η αναλογία 70%–30% αποτελεί ισχυρισμό της συνέντευξης και δεν συνοδεύεται στο υλικό από επίσημο πίνακα κατανομής ή σαφή προσδιορισμό των κονδυλίων στα οποία αναφέρεται.
Παρά ταύτα, η τοποθέτηση ανοίγει ένα ουσιαστικό ζήτημα δημόσιας λογοδοσίας: πώς κατανέμονται οι χρηματοδοτήσεις ανά Περιφερειακή Ενότητα και με ποια κριτήρια;
Αργοστόλι – Πόρος: Οι υποσχέσεις και τα «60 γεφύρια»
Ο πρώην περιφερειάρχης αναφέρθηκε και στο μεγάλο οδικό έργο Αργοστόλι – Πόρος.
Εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τη δυνατότητα υλοποίησης των εξαγγελιών, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις.
Συγκεκριμένα, μίλησε για περίπου 60 γεφύρια και διαπλατύνσεις σε επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου.
«Μπορεί να τάζουν τον δρόμο Αργοστόλι–Πόρο, όταν αυτή τη στιγμή πρέπει να γίνουν 60 γεφύρια και δεν έχει γίνει ούτε ένα;» διερωτήθηκε.
Συνέδεσε τις καθυστερήσεις με τις κυβερνητικές εξαγγελίες που είχαν γίνει κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Κεφαλονιά το 2022.
Η αναφορά στον αριθμό των απαιτούμενων τεχνικών έργων αποδίδεται στον ίδιο και δεν συνοδεύεται από επικαιροποιημένη τεχνική μελέτη στο υλικό της συνέντευξης.
Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου: Ερωτήματα για το κόστος και τη χρηματοδότηση
Στο στόχαστρο της κριτικής του βρέθηκε και το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
Ο κ. Γαλιατσάτος υποστήριξε ότι θα μπορούσε να είχε επιλεγεί μια οικονομικότερη λύση επισκευής, επικαλούμενος παλαιότερη μελέτη της τεχνικής υπηρεσίας της Περιφέρειας με εκτιμώμενο κόστος περίπου 300.000 ευρώ.
Αντίθετα, ανέφερε ότι η σημερινή πορεία του έργου συνδέεται με πολύ υψηλότερες δαπάνες και καθυστερήσεις.
Ισχυρίστηκε επίσης ότι υπήρξαν προβλήματα με τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και ότι απαιτήθηκε μεταφορά σε άλλο χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
Οι αναφορές αυτές χρειάζονται επιβεβαίωση από τις επίσημες αποφάσεις ένταξης, τροποποίησης και χρηματοδότησης του έργου.
Το βασικό ερώτημα που θέτει ο πρώην περιφερειάρχης αφορά το τελικό κόστος, τον χρόνο ολοκλήρωσης και τη δυνατότητα να επαναλειτουργήσει το μουσείο.
Χωροταξικό, μικρές ιδιοκτησίες και θαλάσσιες δραστηριότητες
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στα ζητήματα χωροταξικού σχεδιασμού, οικοδομησιμότητας και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Ο κ. Γαλιατσάτος εξέφρασε ανησυχία για τις επιπτώσεις που, κατά την άποψή του, μπορεί να έχουν οι αλλαγές στους κανόνες δόμησης για μικρούς ιδιοκτήτες και επιχειρήσεις.
Αναφέρθηκε επίσης στα σχέδια έρευνας υδρογονανθράκων, στις θαλάσσιες δραστηριότητες και στις περιβαλλοντικές ρυθμίσεις που αφορούν την Κεφαλονιά.
Υποστήριξε ότι οι αποφάσεις αυτές χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή, ώστε να μην προκύψουν αρνητικές συνέπειες για το φυσικό περιβάλλον και την τοπική οικονομία.
Οι εκτιμήσεις του για τις επιπτώσεις συγκεκριμένων σχεδίων αποτελούν πολιτικές θέσεις και όχι τεκμηριωμένα αποτελέσματα περιβαλλοντικών μελετών.
Η ανησυχία για το δημογραφικό και το μέλλον των νησιών
Στο τέλος της συνέντευξης, ο πρώην περιφερειάρχης αναφέρθηκε στο δημογραφικό πρόβλημα και στη μετακίνηση πληθυσμού από την περιφέρεια προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Υποστήριξε ότι η σταδιακή αποδυνάμωση των νησιωτικών κοινωνιών δημιουργεί προβλήματα στην οικονομία, στις δημόσιες υπηρεσίες και στην εκπαίδευση.
Μετέφερε επίσης εκτίμηση που, όπως είπε, του είχε γνωστοποιηθεί σχετικά με πιθανή σημαντική μείωση του φοιτητικού πληθυσμού τα επόμενα χρόνια.
Δεν παρουσιάστηκαν, ωστόσο, στη συνέντευξη τα στοιχεία ή η μεθοδολογία που στηρίζουν τη συγκεκριμένη πρόβλεψη.
Ο κ. Γαλιατσάτος συνέδεσε το δημογραφικό με την ανάγκη δημιουργίας προοπτικών απασχόλησης, υποδομών και καλύτερων συνθηκών ζωής στα νησιά.
Τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Η συνέντευξη του Θεόδωρου Γαλιατσάτου αναδεικνύει μια σειρά από ζητήματα που έχουν άμεση σημασία για την Κεφαλονιά και συνολικά για τα Ιόνια Νησιά.
Η πορεία του ΕΣΠΑ, η ωριμότητα των μεγάλων έργων, οι οδικές υποδομές, η κατανομή των πόρων και η ολοκλήρωση του Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελούν θέματα για τα οποία οι πολίτες χρειάζονται συγκεκριμένα και επικαιροποιημένα στοιχεία.
Οι ισχυρισμοί του πρώην περιφερειάρχη συνιστούν μέρος της δημόσιας πολιτικής αντιπαράθεσης και δεν υποκαθιστούν την επίσημη αποτύπωση της πορείας των έργων.
Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να δημοσιοποιηθούν αναλυτικά οι χρηματοδοτήσεις, οι πληρωμές, τα χρονοδιαγράμματα και οι εκκρεμότητες, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια η πραγματική πρόοδος των έργων στην Κεφαλονιά και στα υπόλοιπα Ιόνια Νησιά.
