Χρέη: Μεγάλη ανατροπή για όσους πτωχεύουν – Απαλλαγή σε 12 μήνες αντί για 3 χρόνια! Ποιοι μπορούν να κάνουν νέα αρχή

Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς απαλλαγής από τα χρέη της πτώχευσης φέρνει διάταξη που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μείωση του χρόνου αναμονής από τους 36 στους 12 μήνες, δίνοντας τη δυνατότητα σε φυσικά πρόσωπα που έχουν πτωχεύσει να απαλλαγούν συντομότερα από τις οφειλές που καλύπτει η διαδικασία.

Μια ουσιαστική αλλαγή για χιλιάδες πολίτες που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, καθώς επιχειρεί να επιταχύνει τη διαδικασία απαλλαγής από τα χρέη μετά την πτώχευση.

Με τη νέα ρύθμιση, ο χρόνος που απαιτείται για την απαλλαγή των φυσικών προσώπων περιορίζεται σε ένα έτος, αντί για τα τρία χρόνια που ισχύουν σήμερα για τη γενική κατηγορία οφειλετών.

Η αλλαγή επεκτείνει τη συντομότερη προθεσμία, η οποία ήδη προβλέπεται για ορισμένες περιπτώσεις, στο σύνολο των φυσικών προσώπων που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που συνδέεται με τη λεγόμενη «δεύτερη ευκαιρία», δηλαδή τη δυνατότητα ενός οικονομικά αδύναμου οφειλέτη να επανέλθει στην οικονομική δραστηριότητα χωρίς να παραμένει επ’ αόριστον δεσμευμένος από τα χρέη της πτώχευσής του.

Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση

Το βασικό στοιχείο της νέας διάταξης είναι ότι καθιερώνεται ενιαία δωδεκάμηνη προθεσμία για την απαλλαγή των φυσικών προσώπων από τις οφειλές που υπάγονται στην πτώχευση.

Η απαλλαγή σημαίνει ότι ο πτωχευμένος παύει να ευθύνεται προσωπικά για το ανεξόφλητο υπόλοιπο των συγκεκριμένων χρεών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα χρέη διαγράφονται αυτομάτως ούτε ότι σταματά η διαδικασία εκποίησης της περιουσίας του.

Σημαίνει, όμως, ότι ο οφειλέτης μπορεί να αποκτήσει ταχύτερα τη δυνατότητα μιας νέας οικονομικής αρχής, χωρίς να τον ακολουθούν προσωπικά οι οφειλές από τις οποίες έχει νόμιμα απαλλαγεί.

Από πότε θα αρχίζει να μετρά το δωδεκάμηνο

Για τις νέες περιπτώσεις, η προθεσμία των 12 μηνών θα υπολογίζεται από την ημερομηνία κήρυξης της πτώχευσης.

Στις περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία, αφετηρία θα αποτελεί η σχετική καταχώριση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όποιος διαθέτει έννομο συμφέρον διατηρεί τη δυνατότητα να προσφύγει κατά της απαλλαγής.

Επομένως, η συμπλήρωση των 12 μηνών αποτελεί βασική προϋπόθεση, αλλά δεν σημαίνει ότι η απαλλαγή θα ολοκληρώνεται χωρίς την προβλεπόμενη διαδικασία.

Τι θα γίνει με όσους έχουν ήδη πτωχεύσει

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβατική πρόβλεψη για τις παλαιότερες πτωχεύσεις.

Η διάταξη αφορά και φυσικά πρόσωπα που έχουν ήδη κηρυχθεί σε πτώχευση ή έχουν καταχωριστεί στο σχετικό μητρώο, αλλά δεν έχουν ακόμη απαλλαγεί από τα χρέη τους.

Για αυτές τις περιπτώσεις, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η δωδεκάμηνη προθεσμία θα ξεκινά από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας διάταξης.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό: για τις εκκρεμείς παλιές πτωχεύσεις, ο χρόνος δεν θα υπολογίζεται αναδρομικά από την αρχική απόφαση πτώχευσης.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει πτωχεύσει το 2025 και δεν έχει ακόμη απαλλαγεί, δεν σημαίνει ότι με την ψήφιση της νέας ρύθμισης θα διαγραφούν αμέσως οι οφειλές του. Θα πρέπει να εφαρμοστεί η ειδική μεταβατική προθεσμία που προβλέπει το νομοσχέδιο.

Χρειάζεται αίτηση για να ολοκληρωθεί η απαλλαγή;

Ναι. Σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο νομοσχέδιο, μετά τη συμπλήρωση της προβλεπόμενης προθεσμίας ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση.

Στη συνέχεια, ο εισηγητής δικαστής εκδίδει πράξη με την οποία διαπιστώνεται η απαλλαγή, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και δεν εκκρεμεί σχετική προσφυγή.

Κατά τη διαδικασία εξετάζονται τα στοιχεία που αφορούν την περιουσία και τις οφειλές του πτωχευμένου.

Η αλλαγή, επομένως, αφορά κυρίως τη συντόμευση του απαιτούμενου χρόνου και όχι την κατάργηση των ελέγχων.

Ποιοι κινδυνεύουν να μην απαλλαγούν από τα χρέη

Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί την υποχρέωση καλόπιστης συμπεριφοράς του οφειλέτη.

Η συνεργασία με τα αρμόδια όργανα της πτώχευσης και η πλήρης παρουσίαση των οικονομικών στοιχείων παραμένουν βασικές προϋποθέσεις.

Ενέργειες όπως η απόκρυψη εισοδημάτων, η μη δήλωση περιουσιακών στοιχείων ή άλλες δόλιες συμπεριφορές μπορούν να αποτελέσουν λόγους προσφυγής κατά της απαλλαγής.

Συνεπώς, η νέα προθεσμία δεν αποτελεί γενική και ανεξέλεγκτη διαγραφή οφειλών.

Ποια χρέη δεν διαγράφονται

Ένα από τα σημεία που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι ότι δεν καλύπτονται όλες οι οικονομικές υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται στο νομοσχέδιο, εξακολουθούν να υπάρχουν εξαιρέσεις.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• Οφειλές που δημιουργούνται μετά την υποβολή της αίτησης πτώχευσης.

• Υποχρεώσεις διατροφής.

• Άλλες ειδικές κατηγορίες οφειλών που εξαιρούνται από την απαλλαγή σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Επιπλέον, η απαλλαγή του πτωχευμένου δεν συνεπάγεται ότι παύουν να ισχύουν οι απαιτήσεις των πιστωτών απέναντι σε συνοφειλέτες ή εγγυητές.

Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν ο βασικός οφειλέτης απαλλαγεί προσωπικά, ένας εγγυητής μπορεί να εξακολουθεί να ευθύνεται για την οφειλή.

Τι γίνεται με την περιουσία του πτωχευμένου

Η απαλλαγή από την προσωπική ευθύνη δεν πρέπει να συγχέεται με την επιστροφή ή τη διατήρηση της περιουσίας.

Η διαδικασία ρευστοποίησης της πτωχευτικής περιουσίας μπορεί να συνεχίζεται και μετά την απαλλαγή.

Επομένως, η μείωση της προθεσμίας στους 12 μήνες δεν σημαίνει ότι προστατεύεται αυτομάτως η κατοικία ή οποιοδήποτε άλλο περιουσιακό στοιχείο του οφειλέτη.

Τι ισχύει για όσους έχουν απαλλαγεί ξανά στο παρελθόν

Το νομοσχέδιο διατηρεί και τον περιορισμό της πενταετίας για όσους έχουν ήδη λάβει απαλλαγή από χρέη στο παρελθόν.

Εάν η νέα δωδεκάμηνη προθεσμία ολοκληρώνεται πριν συμπληρωθούν πέντε χρόνια από την προηγούμενη απαλλαγή, η επόμενη απαλλαγή θα επέρχεται με τη συμπλήρωση της πενταετίας.

Με τον τρόπο αυτό διατηρείται ένας περιορισμός για την επανειλημμένη αξιοποίηση της διαδικασίας σε μικρό χρονικό διάστημα.

Πότε θα ισχύσει η αλλαγή

Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή στις 27 Οκτωβρίου 2026.

Για να εφαρμοστεί, θα πρέπει να ολοκληρωθεί η κοινοβουλευτική διαδικασία, να ψηφιστεί και να τεθεί σε ισχύ σύμφωνα με τις τελικές διατάξεις του νόμου.

Μέχρι τότε, δεν μπορεί να θεωρείται ότι η δωδεκάμηνη προθεσμία εφαρμόζεται ήδη σε όλες τις περιπτώσεις.

Η ουσία της αλλαγής είναι ότι η «δεύτερη ευκαιρία» για έναν πτωχευμένο πολίτη μπορεί πλέον να έρχεται δύο χρόνια νωρίτερα. Για όσους έχουν εγκλωβιστεί σε σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα, η συντόμευση της διαδικασίας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται οι απαιτήσεις του νόμου.