Δύο σενάρια για διπλές εκλογές και ένα τρίτο, με μία μόνο κάλπη, φέρονται να εξετάζονται ενόψει του 2027. Η ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την 1η Ιουλίου δημιουργεί ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, ενώ στο κυβερνητικό επιτελείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία το δίλημμα «σταθερότητα ή ακυβερνησία».
Το πολιτικό ημερολόγιο του 2027 αρχίζει να αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την κυβέρνηση, καθώς η συζήτηση γύρω από τον χρόνο διεξαγωγής των επόμενων εθνικών εκλογών εντείνεται, παρά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη ημερομηνία.
Στο παρασκήνιο φαίνεται πως εξετάζονται διαφορετικές επιλογές, με κοινό χαρακτηριστικό την ανάγκη να έχει ολοκληρωθεί η εκλογική διαδικασία και να υπάρχει κυβέρνηση πριν από την ανάληψη της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την 1η Ιουλίου 2027.
Σύμφωνα με πληροφορίες που παρουσιάζονται σε δημοσιεύματα των δημοσιογράφων Χριστίνας Κοραή και Άγγελου Κατσιδήμα, στο τραπέζι βρίσκονται τρία εκλογικά σενάρια, από τα οποία τα δύο προβλέπουν προσφυγή σε δεύτερες κάλπες, ενώ το τρίτο στηρίζεται στην προοπτική μιας εκλογικής αναμέτρησης με ισχυρό πολιτικό δίλημμα.
Γιατί η 1η Ιουλίου θεωρείται ημερομηνία-κλειδί
Η Ελλάδα αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Πρόκειται για μια περίοδο με σημαντικές ευρωπαϊκές εκκρεμότητες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, οι προτεραιότητες χρηματοδότησης και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών αναμένεται να αποτελέσουν κρίσιμα ζητήματα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρείται σημαντικό η χώρα να μην εισέλθει στην περίοδο της ελληνικής προεδρίας με παρατεταμένη κυβερνητική εκκρεμότητα.
Εφόσον οι εκλογές δεν αναδείξουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, θα απαιτηθεί χρόνος για τη διαδικασία των διερευνητικών εντολών και ενδεχομένως για νέα προσφυγή στις κάλπες.
Έτσι, το χρονικό περιθώριο περιορίζεται αισθητά.
Πρώτο σενάριο: Εκλογές στις 25 Απριλίου και δεύτερη κάλπη στις 30 Μαΐου
Το πρώτο σενάριο που παρουσιάζεται προβλέπει τη διεξαγωγή των πρώτων εκλογών την Κυριακή 25 Απριλίου 2027, η οποία συμπίπτει με την Κυριακή των Βαΐων.
Σε περίπτωση που δεν προκύψει κυβέρνηση, οι δεύτερες κάλπες τοποθετούνται στις 30 Μαΐου.
Ανάμεσα στις δύο ημερομηνίες μεσολαβεί το Πάσχα, το οποίο το 2027 εορτάζεται στις 2 Μαΐου.
Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα θα επέτρεπε, εφόσον επιλεγεί και εξελιχθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να ολοκληρωθούν οι εκλογικές διαδικασίες αρκετές εβδομάδες πριν από την έναρξη της ελληνικής προεδρίας.
Παράλληλα, θα υπήρχε μεγαλύτερο περιθώριο για τον σχηματισμό κυβέρνησης και την προετοιμασία της νέας πολιτικής περιόδου.
Δεύτερο σενάριο: Πρώτες κάλπες στις 16 Μαΐου
Το δεύτερο σενάριο μεταφέρει την πρώτη εκλογική αναμέτρηση στις 16 Μαΐου 2027.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει συνδεθεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, και με σχετική εκτίμηση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.
Σε αυτή την περίπτωση, το ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών τοποθετείται προς τα τέλη Ιουνίου.
Το δημοσίευμα αναφέρει την 21η Ιουνίου, ημερομηνία που χρειάζεται διευκρίνιση, καθώς το 2027 πέφτει Δευτέρα και όχι Κυριακή.
Το δεύτερο σενάριο θεωρείται χρονικά πιο πιεστικό, αφού μια νέα εκλογική αναμέτρηση τόσο κοντά στην 1η Ιουλίου θα άφηνε περιορισμένο περιθώριο για την ολοκλήρωση των διαδικασιών σχηματισμού κυβέρνησης.
Εάν δεν υπήρχε αυτοδυναμία, θα έπρεπε να προηγηθούν οι προβλεπόμενες συνταγματικές διαδικασίες, μεταξύ των οποίων οι διερευνητικές εντολές προς τους πολιτικούς αρχηγούς.
Το τρίτο σενάριο: Μία κάλπη και το δίλημμα «σταθερότητα ή ακυβερνησία»
Το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το τρίτο σενάριο, το οποίο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, έχει τεθεί προς συζήτηση αλλά συγκεντρώνει μικρότερες πιθανότητες.
Η συγκεκριμένη εισήγηση προβλέπει μία εκλογική αναμέτρηση προς τα τέλη Ιουνίου, με κεντρικό πολιτικό επιχείρημα την ανάγκη κυβερνητικής σταθερότητας ενόψει της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κορυφαίος υπουργός εμφανίζεται να υποστηρίζει ένθερμα αυτή την επιλογή και να την έχει εισηγηθεί στον πρωθυπουργό.
Η προεκλογική αντιπαράθεση, σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να επικεντρωθεί στο δίλημμα:
«Σταθερότητα ή ακυβερνησία;»
Το κυβερνητικό επιχείρημα θα στηριζόταν στην ανάγκη να υπάρχει ισχυρή πολιτική ηγεσία κατά την περίοδο των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων.
Τα ερωτήματα που θα τίθεντο προς τους ψηφοφόρους θα αφορούσαν το ποιος μπορεί να αναλάβει την ευθύνη της ελληνικής προεδρίας, ποιος διαθέτει την απαιτούμενη διεθνή εμπειρία και ποιος μπορεί να διαπραγματευτεί αποτελεσματικότερα τα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Πρόκειται για μια επιλογή που θα έδινε ιδιαίτερα έντονο χαρακτήρα στην προεκλογική περίοδο, επιχειρώντας να συνδέσει άμεσα το αποτέλεσμα της κάλπης με την ευρωπαϊκή παρουσία της χώρας.
Ωστόσο, το σενάριο αυτό θα ενείχε και σημαντικό πολιτικό ρίσκο, καθώς δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι από μία εκλογική αναμέτρηση θα προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Ο παράγοντας των δημοσκοπήσεων
Καθοριστικό ρόλο στις τελικές αποφάσεις αναμένεται να διαδραματίσει και η εικόνα των δημοσκοπήσεων.
Το ενδεχόμενο μη επίτευξης αυτοδυναμίας αποτελεί βασικό στοιχείο των εκλογικών υπολογισμών, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε αναζήτηση κυβερνητικών συνεργασιών είτε σε νέα εκλογική αναμέτρηση.
Η απόσταση μεταξύ δύο πιθανών εκλογικών διαδικασιών υπολογίζεται στο δημοσίευμα σε περίπου πέντε έως έξι εβδομάδες.
Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι διερευνητικές εντολές και οι υπόλοιπες προβλεπόμενες συνταγματικές διαδικασίες.
Επομένως, η επιλογή της ημερομηνίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτικού σχεδιασμού, αλλά συνδέεται και με το κατά πόσο θα υπάρχει επαρκής χρόνος για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης.
Πότε θα πάρει την τελική απόφαση ο Μητσοτάκης;
Παρά τα σενάρια που κυκλοφορούν, η τελική απόφαση για τον χρόνο των εκλογών παραμένει στα χέρια του πρωθυπουργού.
Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται δεν συνιστούν επίσημη ανακοίνωση εκλογικής ημερομηνίας ούτε επιβεβαιώνουν ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Αυτό που αναδεικνύεται, πάντως, είναι ότι το πρώτο εξάμηνο του 2027 αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Η ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πιθανότητες αυτοδυναμίας, οι κυβερνητικές συνεργασίες και ο χρόνος που απαιτείται για μια ενδεχόμενη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που θα επηρεάσουν τους υπολογισμούς.
Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο το πότε θα στηθούν οι κάλπες, αλλά και με ποιο πολιτικό δίλημμα θα προσέλθουν οι πολίτες σε αυτές.
