Πριν από λίγες εβδομάδες η Ντόρα Μπακογιάννη κουνούσε το δάχτυλο σε στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, καταγγέλλοντας αλαζονικές συμπεριφορές και καλώντας τους να «κατέβουν από το καλάμι». Μόνο που ένα περιστατικό στα Χανιά ήρθε να θέσει ένα πολύ απλό ερώτημα: Μήπως οι συμβουλές της για την αλαζονεία ισχύουν για όλους τους άλλους, εκτός από την ίδια;
Η πολιτική έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: όσα λες δημόσια, κάποια στιγμή μπορεί να επιστρέψουν και να σε κρίνουν.
Και στην περίπτωση της Ντόρας Μπακογιάννη, αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει.
Η έμπειρη βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας είχε επιλέξει το προηγούμενο διάστημα να ασκήσει κριτική σε στελέχη του κόμματός της για συμπεριφορές που, κατά την άποψή της, αποπνέουν αλαζονεία.
Είχε μιλήσει για ανθρώπους που έχουν «καβαλήσει το καλάμι», για πολιτικούς που απομακρύνονται από τους πολίτες και για συμπεριφορές που κάνουν ζημιά στην παράταξη.
Μέχρι εδώ, δύσκολα θα μπορούσε κανείς να διαφωνήσει με την ανάγκη οι πολιτικοί να δείχνουν σεβασμό και μετριοπάθεια.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν εκείνος που δίνει το μάθημα φαίνεται να δυσκολεύεται να το εφαρμόσει ο ίδιος.
«Κλείστο ρε πουλάκι μου το στόμα σου»
Σε συζήτηση για τα προβλήματα του Νοσοκομείου Χανίων, η Ντόρα Μπακογιάννη φέρεται να αντέδρασε έντονα όταν γυναίκα από το ακροατήριο τη διέκοψε την ώρα που μιλούσε.
Η φράση που της αποδίδεται είναι αποκαλυπτική του ύφους της στιγμής:
«Κλείστο ρε πουλάκι μου το στόμα σου ένα λεπτό, κλείστο».
Η γυναίκα αντέδρασε, ρωτώντας:
«Σε ποιον μιλάτε έτσι;».
Και η απάντηση της βουλευτού, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ήταν:
«Κλείστο, μιλάω».
Ασφαλώς, κανένας πολιτικός δεν είναι υποχρεωμένος να ανέχεται συνεχείς διακοπές όταν έχει τον λόγο. Ο δημόσιος διάλογος χρειάζεται κανόνες και στοιχειώδη σεβασμό από όλες τις πλευρές.
Υπάρχει, όμως, τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «παρακαλώ, αφήστε με να ολοκληρώσω» και στο «κλείστο το στόμα σου».
Η πρώτη φράση βάζει όρια. Η δεύτερη αποπνέει μια αντίληψη εξουσίας που δύσκολα συμβιβάζεται με τα μαθήματα πολιτικής μετριοπάθειας.
Η αλαζονεία δεν είναι μόνο πρόβλημα των άλλων
Εδώ βρίσκεται η ουσία της αντίφασης.
Όταν η Ντόρα Μπακογιάννη καλούσε τους συναδέλφους της να κατέβουν από το καλάμι, έθετε ένα ζήτημα πολιτικής συμπεριφοράς.
Όχι ένα ζήτημα κομματικής τακτικής. Ένα ζήτημα σεβασμού.
Διότι η αλαζονεία δεν μετριέται μόνο με τις μεγάλες δηλώσεις, τις υπουργικές αποφάσεις ή την απόσταση ενός πολιτικού από την κοινωνία.
Φαίνεται και στις μικρές στιγμές.
Στον τρόπο που απευθύνεσαι σε έναν πολίτη.
Στην αντίδρασή σου όταν κάποιος διαφωνεί ή σε διακόπτει.
Στο αν αντιμετωπίζεις τον συνομιλητή σου ως ισότιμο άνθρωπο ή ως ενοχλητική παρουσία που πρέπει να σωπάσει.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο η εικόνα από τα Χανιά έρχεται σε αντίθεση με το μήνυμα που η ίδια η βουλευτής είχε επιχειρήσει να στείλει.
Δεν μπορείς να ζητάς από τους άλλους λιγότερη αλαζονεία και, όταν δοκιμάζεται η δική σου υπομονή, να χρησιμοποιείς εκφράσεις που δίνουν την αντίθετη εντύπωση.
Και μάλιστα σε μια συζήτηση για το Νοσοκομείο Χανίων
Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στον θόρυβο της αντιπαράθεσης.
Το περιστατικό σημειώθηκε σε συζήτηση για τα προβλήματα ενός δημόσιου νοσοκομείου.
Δηλαδή, για ένα θέμα που αφορά άμεσα την υγεία, την ασφάλεια και την καθημερινότητα των πολιτών.
Σε τέτοιες συζητήσεις είναι αναμενόμενο να υπάρχει ένταση. Οι άνθρωποι μπορεί να είναι αγανακτισμένοι, να έχουν προσωπικές εμπειρίες ή να αισθάνονται ότι δεν εισακούονται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παρέμβαση είναι σωστή ή ότι οι διακοπές πρέπει να γίνονται αποδεκτές χωρίς όρια.
Σημαίνει, όμως, ότι από έναν έμπειρο πολιτικό περιμένει κανείς μεγαλύτερη ψυχραιμία.
Και ειδικά από μια πολιτικό που έχει αναλάβει δημόσια να υπενθυμίσει στους συναδέλφους της την αξία της μετριοπάθειας.
Το καλάμι, τελικά, δεν έχει κομματική ταυτότητα
Η Ντόρα Μπακογιάννη έχει μακρά πολιτική διαδρομή και γνωρίζει καλύτερα από πολλούς πόσο εύκολα μια φράση μπορεί να επισκιάσει μια ολόκληρη δημόσια τοποθέτηση.
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι απλώς ότι ειπώθηκε μια άστοχη κουβέντα πάνω στην ένταση.
Είναι ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά έρχεται να δοκιμάσει την αξιοπιστία μιας κριτικής που η ίδια είχε ασκήσει προς άλλους.
Γιατί η πολιτική συνέπεια δεν κρίνεται μόνο από το αν λες τα σωστά πράγματα.
Κρίνεται και από το αν τα εφαρμόζεις όταν βρίσκεσαι εσύ στη δύσκολη θέση.
Και όταν έχεις ζητήσει δημόσια από τους άλλους να κατέβουν από το καλάμι, οφείλεις πρώτα να προσέχεις μήπως έχεις ανέβει στο δικό σου.
Διαφορετικά, η κριτική στην αλαζονεία κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα ακόμη παράδειγμα του γνωστού πολιτικού κανόνα: άλλα λέμε για τους άλλους και άλλα επιτρέπουμε στον εαυτό μας.
