Σημαντικές αλλαγές στις γονικές άδειες, στην άδεια φροντιστή και στην ασφαλιστική κάλυψη των παιδιών μετά την ενηλικίωσή τους προωθεί το υπουργείο Εργασίας. Με το νέο νομοσχέδιο καταργούνται συγκεκριμένοι χρονικοί περιορισμοί, ενώ παράλληλα θεσπίζονται νέοι κανόνες για τους εργαζομένους στις ψηφιακές πλατφόρμες και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις εργασιακές σχέσεις.
Αλλαγές που αφορούν χιλιάδες εργαζόμενους γονείς και οικογένειες περιλαμβάνονται στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, το οποίο παρουσίασε η αρμόδια υπουργός, Νίκη Κεραμέως.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η διευκόλυνση της χορήγησης γονικής άδειας για περισσότερα από ένα παιδιά, η κατάργηση της εξάμηνης προϋπηρεσίας για την άδεια φροντιστή και η παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας των παιδιών που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για τους εργαζομένους σε ψηφιακές πλατφόρμες, με στόχο τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και την προστασία από αποφάσεις που λαμβάνονται μέσω αλγορίθμων.
Γονική άδεια: Καταργείται η αναμονή μεταξύ δύο παιδιών
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά τους εργαζόμενους γονείς που επιθυμούν να κάνουν χρήση γονικής άδειας για περισσότερα από ένα παιδιά.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε παιδί, μέχρι τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του.
Ωστόσο, όταν ο εργαζόμενος ζητά γονική άδεια για δεύτερο παιδί, προβλέπεται η συμπλήρωση ενός έτους πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη μετά την προηγούμενη άδεια.
Με τη νέα ρύθμιση καταργείται αυτή η υποχρεωτική χρονική απόσταση του ενός έτους.
Έτσι, οι γονείς θα μπορούν να προγραμματίζουν τη χρήση της γονικής άδειας για διαφορετικά παιδιά χωρίς τον συγκεκριμένο περιορισμό.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με δύο ή περισσότερα μικρά παιδιά, καθώς διευκολύνει την οργάνωση της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.
Τι αλλάζει όταν οι δύο γονείς εργάζονται στην ίδια επιχείρηση
Απλούστερη γίνεται και η διαδικασία χορήγησης γονικής άδειας όταν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη.
Μέχρι σήμερα απαιτείται να δηλώνουν εκ των προτέρων τη σειρά με την οποία θα κάνουν χρήση της άδειας.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση καταργείται με την προωθούμενη ρύθμιση.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι διαδικαστικές απαιτήσεις για τους εργαζόμενους γονείς που απασχολούνται στην ίδια επιχείρηση.
Άδεια φροντιστή: Δεν θα απαιτείται εξάμηνη εργασία
Μία ακόμη παρέμβαση αφορά την άδεια φροντιστή, η οποία χορηγείται σε εργαζομένους που χρειάζεται να παρέχουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε συγγενικό ή άλλο πρόσωπο που αντιμετωπίζει σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.
Σήμερα, για τη χορήγηση της συγκεκριμένης άδειας απαιτείται να έχει προηγηθεί εξάμηνη απασχόληση στον ίδιο εργοδότη.
Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει την κατάργηση αυτής της προϋπόθεσης.
Επομένως, η πρόσβαση στην άδεια φροντιστή δεν θα εξαρτάται πλέον από τη συμπλήρωση έξι μηνών εργασίας στον συγκεκριμένο εργοδότη.
Η αλλαγή αφορά ιδιαίτερα εργαζομένους που έχουν αναλάβει πρόσφατα νέα θέση εργασίας και ταυτόχρονα χρειάζεται να φροντίσουν κάποιο πρόσωπο του οικογενειακού ή προσωπικού τους περιβάλλοντος.
Ασφαλιστική κάλυψη: Τι προβλέπεται για τα παιδιά που γίνονται 18 ετών
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και ρύθμιση για την ασφαλιστική ικανότητα των παιδιών που ενηλικιώνονται.
Στόχος είναι η ασφαλιστική τους κάλυψη να μην διακόπτεται αυτομάτως με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους.
Αντίθετα, προβλέπεται παράταση της κάλυψης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η ακριβής διάρκεια αυτής της παράτασης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και αναμένεται να προσδιοριστεί κατά την εξειδίκευση των σχετικών διατάξεων.
Νέοι κανόνες για όσους εργάζονται σε ψηφιακές πλατφόρμες
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης σημαντικές παρεμβάσεις για τους εργαζομένους που παρέχουν υπηρεσίες μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Βασική αλλαγή αποτελεί η θέσπιση μαχητού τεκμηρίου εξαρτημένης εργασίας.
Αυτό σημαίνει ότι όταν τα πραγματικά στοιχεία της συνεργασίας δείχνουν πως η πλατφόρμα ασκεί διεύθυνση και έλεγχο στον εργαζόμενο, η σχέση θα τεκμαίρεται ως εξαρτημένη εργασία.
Το τεκμήριο θα μπορεί να ανατραπεί εφόσον η πλατφόρμα αποδείξει ότι δεν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Παράλληλα, θα εξακολουθεί να επιτρέπεται η παροχή υπηρεσιών τόσο μέσω σύμβασης εξαρτημένης εργασίας όσο και με καθεστώς ανεξάρτητης συνεργασίας.
Μητρώο Ψηφιακών Πλατφορμών στο ΕΡΓΑΝΗ
Μία ακόμη πρόβλεψη αφορά τη δημιουργία ειδικού Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να καταχωρίζουν στοιχεία για τα πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες μέσω αυτών.
Στα δεδομένα που θα δηλώνονται περιλαμβάνονται ο αριθμός των εργαζομένων ή συνεργατών, οι όροι των συμβάσεων, ο μέσος χρόνος απασχόλησης και το μέσο εισόδημα ανά άτομο.
Επιπλέον, προβλέπονται δικαιώματα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας, πρόσβασης σε αποδεικτικά στοιχεία, εκπροσώπησης από συνδικαλιστικές οργανώσεις και προστασίας από δυσμενή μεταχείριση.
Τεχνητή νοημοσύνη: Δεν θα αποφασίζουν μόνοι τους οι αλγόριθμοι
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων για τη διαχείριση των εργαζομένων.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες θα υποχρεούνται να παρέχουν ενημέρωση για τους αλγορίθμους που χρησιμοποιούν και για τον τρόπο με τον οποίο αυτοί επηρεάζουν τις εργασιακές αποφάσεις.
Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί στην επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως πληροφορίες για την ψυχολογική κατάσταση, τις ιδιωτικές συνομιλίες, τα βιομετρικά χαρακτηριστικά και το ιατρικό ιστορικό.
Αποφάσεις που αφορούν την αναστολή ή τον περιορισμό λογαριασμού εργαζομένου, καθώς και τη διακοπή συνεργασίας, θα υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία.
Οι εργαζόμενοι θα μπορούν επίσης να ζητούν εξηγήσεις και επανεξέταση αποφάσεων που βασίζονται σε αυτοματοποιημένα συστήματα.
Πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές
Οι παραπάνω ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Εργασίας και συνδέονται, ως προς τις ψηφιακές πλατφόρμες, με την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831.
Η οριστική εφαρμογή τους θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και τις προβλεπόμενες ημερομηνίες έναρξης ισχύος.
Για τους εργαζόμενους γονείς, πάντως, το σημαντικότερο σημείο είναι η σχεδιαζόμενη κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά.
Πρόκειται για αλλαγή που, εφόσον ψηφιστεί, θα δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στις οικογένειες, περιορίζοντας έναν χρονικό περιορισμό που ισχύει σήμερα.
