Μητσοτάκης στην ΚΕΔΕ: Οκτώ δεσμεύσεις για τους Δήμους, αλλά το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ παραμένει – Τι έδωσε και τι δεν έδωσε

Το ουσιαστικό στοιχείο του ρεπορτάζ είναι η αντιπαραβολή των κυβερνητικών εξαγγελιών με τα αιτήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι ανακοινώσεις περιλαμβάνουν χρηματοδοτήσεις και ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά αρκετές από τις βασικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ, όπως η αύξηση των τακτικών πόρων και η στελέχωση των υπηρεσιών, δεν καλύπτονται από τις οκτώ δεσμεύσεις που παρατίθενται.

Μητσοτάκης στην ΚΕΔΕ: Οκτώ δεσμεύσεις για τους Δήμους, αλλά το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ παραμένει

Έξι βασικές και δύο πρόσθετες πρωτοβουλίες ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας στην Καλαμάτα. Παρά τις χρηματοδοτήσεις που παρουσιάστηκαν, η σύγκριση με τις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης αναδεικνύει σημαντικές εκκρεμότητες, κυρίως στη σταθερή χρηματοδότηση, στις προσλήψεις και στην οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων.

Η κυβέρνηση παρουσίασε παρεμβάσεις για την ανακύκλωση, τις ενεργειακές οφειλές, τη συντήρηση σχολείων και τη δημοτική οδοποιία. Ωστόσο, η ΚΕΔΕ έχει θέσει ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο αιτημάτων, με κεντρικό ζήτημα το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τις εξαγγελίες του «πρωτοβουλίες ρεαλισμού», συνδέοντάς τες με τις δυνατότητες της οικονομίας και τις δυσκολίες που προκαλούν οι διεθνείς συνθήκες.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο τα μέτρα αυτά μπορούν να καλύψουν τις πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των Δήμων.

Τι ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός – Οι έξι βασικές δεσμεύσεις

1. 300 εκατομμύρια ευρώ για την ανακύκλωση

Προβλέπεται άμεση πίστωση 300 εκατ. ευρώ στους Δήμους από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν έργα και δράσεις ανακύκλωσης στις περιοχές τους.

2. 240 εκατομμύρια ευρώ για ενεργειακές οφειλές

Μέσα στον Νοέμβριο προβλέπεται να διατεθούν 240 εκατ. ευρώ για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς παρόχους ενέργειας.

Η παρέμβαση μπορεί να προσφέρει οικονομική ανακούφιση, χωρίς όμως να εξαλείφει από μόνη της τις αιτίες που δημιουργούν τις ενεργειακές επιβαρύνσεις.

3. Αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων

Το τέλος παρεπιδημούντων αυξάνεται από 0,75% σε 1%, ως πρόσθετος δυνητικός πόρος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Πρόκειται για μέτρο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους τουριστικούς Δήμους, καθώς συνδέεται με τη δραστηριότητα των καταλυμάτων.

4. Διπλασιασμός της επιχορήγησης για τα σχολεία

Η ετήσια κρατική χρηματοδότηση για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων προβλέπεται να διπλασιαστεί.

Η εξαγγελία αφορά έναν τομέα στον οποίο οι Δήμοι καλούνται να αντιμετωπίζουν διαρκώς ανάγκες επισκευών, συντήρησης και ασφάλειας.

5. 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τη δημοτική οδοποιία

Ανακοινώθηκε πρόσθετη ετήσια χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ για την εσωτερική οδοποιία.

Ωστόσο, η ενεργοποίησή της συνδέθηκε με την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων. Επομένως, δεν πρόκειται για άμεση και ανεπιφύλακτη χρηματοδότηση.

6. 50 εκατομμύρια ευρώ για αποθήκευση ενέργειας

Πρόσθετοι πόροι 50 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην προμήθεια συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, ώστε οι Δήμοι να αξιοποιούν καλύτερα την παραγωγή από τοπικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Οι δύο πρόσθετες ενεργειακές πρωτοβουλίες

Πέρα από τις έξι βασικές εξαγγελίες, ο πρωθυπουργός παρουσίασε δύο ακόμη παρεμβάσεις.

Η πρώτη αφορά πρόσθετη ρύθμιση, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, των εναπομεινασών οφειλών έως 60 εκατομμυρίων ευρώ.

Η δεύτερη αφορά τη διαμόρφωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για τους Δήμους.

Ωστόσο, για το ειδικό τιμολόγιο δεν ανακοινώθηκε άμεση ημερομηνία εφαρμογής. Η υλοποίησή του συνδέθηκε με την αποκλιμάκωση των πιέσεων στην ενεργειακή αγορά.

Τι ζητά η ΚΕΔΕ – Το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ

Η βασική διαφορά ανάμεσα στις κυβερνητικές ανακοινώσεις και στις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης εντοπίζεται στον χαρακτήρα της χρηματοδότησης.

Η κυβέρνηση παρουσίασε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, αρκετές από τις οποίες προορίζονται για ειδικές δαπάνες.

Η ΚΕΔΕ, αντίθετα, ζητά μια συνολικότερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτούνται και λειτουργούν οι Δήμοι.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει η Ένωση, το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ πραγματικών λειτουργικών αναγκών και διαθέσιμων πόρων υπολογίζεται περίπου στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Κεντρική διεκδίκηση αποτελεί η ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε να καλύπτεται σταδιακά το πραγματικό κόστος λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών.

Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα, μόνιμο προσωπικό, ειδική στήριξη μικρών και νησιωτικών Δήμων, μείωση του ενεργειακού κόστους και σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων.

Η μεγάλη εκκρεμότητα των προσλήψεων

Ένα από τα σημαντικότερα αιτήματα που δεν περιλαμβάνεται στις οκτώ συγκεκριμένες πρωτοβουλίες είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προσλήψεων για τις δημοτικές υπηρεσίες.

Η ΚΕΔΕ έχει ζητήσει τριετές πρόγραμμα στελέχωσης, με ειδική μέριμνα για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους.

Οι ελλείψεις προσωπικού επηρεάζουν κρίσιμους τομείς, όπως οι τεχνικές υπηρεσίες, η καθαριότητα, η διοικητική υποστήριξη και οι κοινωνικές δομές.

Η εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων για έργα δεν αρκεί πάντοτε όταν οι Δήμοι δεν διαθέτουν το απαραίτητο προσωπικό για τον σχεδιασμό, τη δημοπράτηση, την παρακολούθηση και τη συντήρησή τους.

Ειδικό ενδιαφέρον για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη

Οι κυβερνητικές εξαγγελίες έχουν ιδιαίτερη σημασία και για τους Δήμους της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.

Η συντήρηση σχολικών κτιρίων, η δημοτική οδοποιία, το κόστος ηλεκτροδότησης και οι υποδομές διαχείρισης αποβλήτων αποτελούν πεδία στα οποία οι νέες χρηματοδοτήσεις θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν.

Ειδικότερα, η αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων ενδιαφέρει τους Δήμους με σημαντική τουριστική δραστηριότητα.

Ωστόσο, για να εκτιμηθεί το πραγματικό οικονομικό όφελος κάθε Δήμου, χρειάζεται να διευκρινιστούν οι όροι εφαρμογής, τα κριτήρια κατανομής και τα ποσά που τελικά θα αντιστοιχούν σε κάθε περιοχή.

Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά ειδική χρηματοδοτική μεταχείριση των νησιωτικών Δήμων, αναγνωρίζοντας ότι η γεωγραφική απομόνωση, οι μεταφορές και η εποχική αύξηση του πληθυσμού δημιουργούν πρόσθετες λειτουργικές ανάγκες.

Τι μένει χωρίς συγκεκριμένη απάντηση

Από την αντιπαραβολή των εξαγγελιών με τα αιτήματα της ΚΕΔΕ προκύπτει ότι αρκετά ζητήματα εξακολουθούν να απαιτούν περαιτέρω αποφάσεις.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται η αύξηση των τακτικών πόρων, η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, οι μόνιμες προσλήψεις, η κατάργηση ή αναθεώρηση του τέλους ταφής, η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και η διατήρηση των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους.

Ανοιχτό παραμένει επίσης το ευρύτερο ζήτημα της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η επόμενη ημέρα για τους Δήμους

Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού περιλαμβάνουν συγκεκριμένες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να αντιμετωπίσουν επιμέρους ανάγκες των Δήμων.

Η ΚΕΔΕ, ωστόσο, διεκδικεί μια περισσότερο σταθερή και συνολική χρηματοδοτική λύση.

Η διαφορά είναι ουσιαστική: άλλο η κάλυψη συγκεκριμένων δαπανών και άλλο η εξασφάλιση επαρκών πόρων για την καθημερινή λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.

Το κρίσιμο ζήτημα μετά το συνέδριο της Καλαμάτας είναι όχι μόνο πόσα χρήματα ανακοινώθηκαν, αλλά πόσα θα φτάσουν τελικά στους Δήμους, πότε θα διατεθούν και κατά πόσο θα περιορίσουν το χρηματοδοτικό κενό που καταγράφει η ίδια η Αυτοδιοίκηση.

Οι οκτώ δεσμεύσεις με μια ματιά

Οι οκτώ εξαγγελίες όπως καταγράφηκαν από την ομιλία του πρωθυπουργού