Κράτος βάζει έως 1.200 ευρώ τον χρόνο για κάθε παιδί – Η μεγάλη αλλαγή που κρύβει παγίδα με την Εφορία!

Σημαντικές αλλαγές στον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) περιλαμβάνει το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου με τα μέτρα της ΔΕΘ, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το νέο σύστημα προβλέπει κρατική ενίσχυση έως 1.200 ευρώ ετησίως για τις αποταμιεύσεις των παιδιών, αλλά και αλλαγές στα τεκμήρια, στις επενδύσεις και στις χρεώσεις.

Η βασική φιλοσοφία του νέου λογαριασμού είναι να δημιουργείται σταδιακά ένα επενδυτικό κεφάλαιο για κάθε ανήλικο, με τη συμμετοχή τόσο της οικογένειας όσο και του Δημοσίου.

Ωστόσο, στο τελικό κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή υπάρχουν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Οι σημαντικότερες αφορούν τη φορολογική μεταχείριση των εισφορών, την επιλογή επενδυτικού χαρτοφυλακίου, τη διασπορά του κινδύνου και το συνολικό κόστος διαχείρισης.

Πώς το κράτος θα προσθέτει έως 1.200 ευρώ τον χρόνο

Η βασική πρόβλεψη του ΑΕΛΑ παραμένει αμετάβλητη.

Το Δημόσιο θα αντιστοιχίζει το 100% των επιλέξιμων ιδιωτικών εισφορών, με ανώτατο όριο κρατικής συμμετοχής τα 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Αυτό σημαίνει ότι για κάθε επιλέξιμο ευρώ που κατατίθεται στον λογαριασμό του παιδιού, μπορεί να προστίθεται άλλο ένα ευρώ από το κράτος, μέχρι να συμπληρωθεί το ετήσιο όριο.

Για παράδειγμα, εάν μια οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ κάθε μήνα, η συνολική ετήσια εισφορά της θα φτάνει τα 1.200 ευρώ.

Με την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά, το συνολικό ποσό που θα εισφέρεται στον λογαριασμό μπορεί να φτάνει τα 2.400 ευρώ ετησίως, πριν υπολογιστούν επενδυτικά αποτελέσματα και χρεώσεις.

Το ανώτατο όριο ιδιωτικών εισφορών καθορίζεται στα 10.000 ευρώ ετησίως.

Η κρατική συμμετοχή, πάντως, δεν αποτελεί εγγυημένη επενδυτική απόδοση, καθώς τα χρήματα θα τοποθετούνται σε επενδυτικά προϊόντα.

Η μεγάλη αλλαγή με τα τεκμήρια της Εφορίας

Η σημαντικότερη φορολογική μεταβολή εντοπίζεται στο άρθρο 44 του κατατεθέντος νομοσχεδίου.

Στο αρχικό κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης υπήρχε ειδική πρόβλεψη που εξαιρούσε τις εισφορές στον ΑΕΛΑ, μέχρι 10.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος, από την εφαρμογή των άρθρων 31 και 32 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

Τα συγκεκριμένα άρθρα αφορούν τις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης και τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.

Στο τελικό κείμενο, όμως, η ειδική αυτή εξαίρεση έχει απαλειφθεί.

Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι κάθε κατάθεση στον λογαριασμό του παιδιού θα επιβαρύνεται αυτομάτως με νέο τεκμήριο.

Σημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον η ρητή νομοθετική εξαίρεση που είχε περιληφθεί στο αρχικό σχέδιο.

Επομένως, παραμένει προς διευκρίνιση εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι καταβολές θα υπάγονται στις γενικές διατάξεις για τα τεκμήρια, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιούνται από γονείς, παππούδες ή άλλα πρόσωπα.

Αντίθετα, διατηρείται η απαλλαγή των εισφορών από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών.

Από συντηρητική σε αναπτυξιακή επένδυση

Μία ακόμη ουσιαστική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επενδύονται τα χρήματα.

Στο αρχικό σχέδιο, η προεπιλεγμένη επενδυτική στρατηγική ήταν συντηρητική.

Προβλεπόταν δηλαδή η τοποθέτηση του συνόλου των επενδυόμενων κεφαλαίων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος.

Στο κατατεθέν νομοσχέδιο η προεπιλογή αλλάζει και γίνεται αναπτυξιακή.

Συγκεκριμένα, το επενδεδυμένο μέρος του χαρτοφυλακίου θα κατανέμεται κατά:

• 70% σε μετοχικές επενδύσεις.
• 30% σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος.

Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση του παιδιού προβλέπεται αυτόματη μετάβαση σε ισορροπημένο χαρτοφυλάκιο, με 30% μετοχές και 70% σταθερό εισόδημα, εκτός εάν ο νόμιμος εκπρόσωπος επιλέξει διαφορετικά.

Η συντηρητική επιλογή εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά δεν θα ενεργοποιείται αυτομάτως.

Όποιος επιθυμεί το σύνολο των επενδυόμενων κεφαλαίων να κατευθύνεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος θα πρέπει να επιλέξει ο ίδιος το συγκεκριμένο προφίλ κατά τη δημιουργία του λογαριασμού.

Σε ποια προϊόντα θα μπορούν να επενδύονται τα χρήματα

Το νομοσχέδιο προβλέπει συγκεκριμένες κατηγορίες επιλέξιμων επενδύσεων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αμοιβαία κεφάλαια και ETF τύπου ΟΣΕΚΑ, εισηγμένες μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Επιτρέπονται επίσης τραπεζικές καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, με συνολικό όριο μετρητών 5%, εκτός από συγκεκριμένες προσωρινές εξαιρέσεις.

Αντίθετα, αποκλείονται κρυπτοστοιχεία, μοχλευμένα και σύνθετα επενδυτικά προϊόντα, ορισμένα παράγωγα και εναλλακτικές επενδύσεις υψηλού κινδύνου.

Νέοι κανόνες για τη διασπορά του επενδυτικού κινδύνου

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο κατανομής των επενδύσεων.

Το αρχικό σχέδιο απαιτούσε συγκεκριμένο ελάχιστο αριθμό εκδοτών, ανάλογα με το επενδυτικό προφίλ, και καθόριζε αυστηρά ποσοστά συμμετοχής ανά εκδότη.

Στο κατατεθέν κείμενο, για τις άμεσες επενδύσεις σε μετοχές και ομόλογα προβλέπεται αναλογική εφαρμογή των κανόνων διασποράς του άρθρου 61 του νόμου 4099/2012.

Παράλληλα, εισάγεται γεωγραφικό όριο 20% για τη συνολική έκθεση σε εκδότες του ίδιου κράτους.

Από τον συγκεκριμένο κανόνα εξαιρούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία αντιμετωπίζονται από κοινού.

Για τις επενδύσεις μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων θα εξετάζεται η πραγματική γεωγραφική κατανομή των υποκείμενων επενδύσεων.

Τα όρια ανά επενδυτικό χαρτοφυλάκιο

Παραμένουν οι περιορισμοί στην άμεση κατοχή μετοχών και ομολόγων, ανάλογα με το επενδυτικό προφίλ.

Προβλέπεται δυνατότητα εξαίρεσης από συγκεκριμένα όρια, εφόσον αποδεικνύεται επαρκής διασπορά των υποκείμενων επενδύσεων.

Οι πάροχοι θα υποχρεούνται να ελέγχουν τα χαρτοφυλάκια τουλάχιστον μία φορά κάθε τρίμηνο.

Παράλληλα, προβλέπεται περιθώριο ανοχής δέκα ποσοστιαίων μονάδων για αποκλίσεις που προκαλούνται από τις μεταβολές στις αγορές.

Προστασία κεφαλαίου, αλλά και πρόσθετες χρεώσεις

Στο τελικό κείμενο προβλέπεται κεφαλαιακή προστασία των προβλεπόμενων εισφορών για την προεπιλεγμένη επένδυση.

Το βασικό ετήσιο κόστος διαχείρισης διατηρείται έως 0,50%.

Ωστόσο, η κεφαλαιακή προστασία θα χρεώνεται χωριστά.

Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό κόστος του λογαριασμού μπορεί να ξεπερνά το 0,50%, ανάλογα με τις προβλεπόμενες επιβαρύνσεις.

Παράλληλα, διευκολύνονται η αλλαγή παρόχου και η μεταφορά κεφαλαίων κατά την ενηλικίωση του δικαιούχου.

Επίσης, μια μη επιτρεπόμενη πρόωρη ανάληψη δεν θα οδηγεί αυτομάτως στο κλείσιμο του λογαριασμού.

Πότε θα ξεκινήσει το νέο πρόγραμμα

Αλλαγή υπάρχει και στην ημερομηνία έναρξης.

Στο αρχικό σχέδιο προβλεπόταν εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στο τελικό κείμενο η συγκεκριμένη ημερομηνία αντικαθίσταται από πρόβλεψη για έναρξη που θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση.

Επομένως, η ακριβής ημερομηνία ενεργοποίησης του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων θα προσδιοριστεί με νεότερη απόφαση.

Το νέο σύστημα προβλέπει σημαντική κρατική συμμετοχή στη δημιουργία αποταμιευτικού και επενδυτικού κεφαλαίου για τα παιδιά, με τις τελικές ρυθμίσεις να διαφοροποιούν ουσιαστικά τον τρόπο φορολογικής αντιμετώπισης, επένδυσης και διαχείρισης των χρημάτων σε σχέση με το αρχικό σχέδιο.