Σημαντικές αλλαγές στην ιατροφαρμακευτική κάλυψη των νέων μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους προβλέπει διάταξη του νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα κενά ασφαλιστικής ικανότητας που εμφανίζονται όταν ένας νέος ενηλικιώνεται, σπουδάζει, αναζητά εργασία ή εργάζεται προσωρινά και στη συνέχεια μένει χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.
Η νέα ρύθμιση αφορά χιλιάδες οικογένειες, καθώς προβλέπει τη διατήρηση της ασφαλιστικής ικανότητας των παιδιών ως έμμεσων μελών της οικογένειας, αλλά και τη δυνατότητα επανένταξής τους στην ασφάλιση των γονέων όταν διακόπτεται η δική τους ασφαλιστική κάλυψη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τους νέους που συμπληρώνουν τα 18 χρόνια τους ενώ εξακολουθούν να φοιτούν στο λύκειο, καθώς και για τους φοιτητές που εργάζονται για ορισμένο χρονικό διάστημα.
Τι αλλάζει όταν το παιδί συμπληρώνει τα 18
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά την παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας μετά την ενηλικίωση.
Σύμφωνα με τη διάταξη, τα παιδιά που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους θα εξακολουθούν να καλύπτονται ως έμμεσα ασφαλισμένα μέλη έως την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου του επόμενου ημερολογιακού έτους.
Για παράδειγμα, ένα παιδί που γίνεται 18 ετών μέσα στο 2027 θα διατηρεί την ασφαλιστική του ικανότητα ως έμμεσο μέλος έως τις 29 Φεβρουαρίου 2028, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζεται το πρόβλημα που μπορεί να δημιουργηθεί όταν ένας μαθητής ενηλικιώνεται πριν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Τι προβλέπεται για τους φοιτητές έως 24 και 26 ετών
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει πρόβλεψη για τα άγαμα παιδιά που είναι άνεργα ή συνεχίζουν τις σπουδές τους.
Η ασφαλιστική κάλυψη μέσω των γονέων μπορεί να διατηρείται έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η ρύθμιση αφορά:
- Προπτυχιακούς φοιτητές.
- Μεταπτυχιακούς φοιτητές.
- Υποψήφιους διδάκτορες.
- Σπουδαστές αναγνωρισμένων ανώτερων και ανώτατων σχολών στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
- Σπουδαστές αναγνωρισμένων Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης.
- Σπουδαστές Κέντρων και Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης.
- Νέους που συμμετέχουν στο μεταλυκειακό έτος – τάξη μαθητείας.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης της ασφαλιστικής ικανότητας για δύο χρόνια μετά τη λήξη των σπουδών, εφόσον ο νέος παραμένει άνεργος.
Σε κάθε περίπτωση, η παράταση δεν μπορεί να υπερβαίνει τη συμπλήρωση του 26ου έτους της ηλικίας.
Τι γίνεται όταν ο φοιτητής εργάζεται και στη συνέχεια μένει άνεργος
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη για τους νέους που εργάζονται προσωρινά.
Μέχρι σήμερα, ένας φοιτητής που εργάζεται για κάποιο διάστημα μπορεί να αποκτήσει δική του ασφαλιστική ικανότητα, με αποτέλεσμα να σταματήσει η έμμεση κάλυψή του μέσω των γονέων.
Όταν διακόπτεται η εργασία και λήγει το δικό του δικαίωμα περίθαλψης, η επιστροφή στην ασφάλιση των γονέων μπορεί να συνοδεύεται από καθυστερήσεις.
Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα σοβαρό όταν ο νέος διαπιστώνει ότι δεν διαθέτει ενεργή ασφαλιστική ικανότητα τη στιγμή που χρειάζεται ιατρική φροντίδα.
Με τη νέα διάταξη προβλέπεται ότι τα άγαμα παιδιά που απέκτησαν δικό τους δικαίωμα παροχών ασθένειας λόγω εργασίας και στη συνέχεια το έχασαν θα μπορούν να ασφαλίζονται εκ νέου ως μέλη της οικογένειας των γονέων τους.
Η επανένταξη θα πραγματοποιείται από τη λήξη της ουσιαστικής ισχύος του ατομικού δικαιώματος, σύμφωνα με τις υπόλοιπες εφαρμοστέες διατάξεις.
Τι ισχύει για όσους εργάζονται πριν από τα 25
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ειδική αντιμετώπιση για παιδιά που εργάζονται μετά την ενηλικίωσή τους και πριν συμπληρώσουν το 25ο έτος της ηλικίας τους.
Στις περιπτώσεις αυτές θα μπορούν να συνεχίζουν να καλύπτονται ως μέλη της οικογένειας των γονέων τους μέχρι να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες από τον νόμο ημέρες εργασίας για να αποκτήσουν δική τους ασφαλιστική ικανότητα.
Η πρόβλεψη αυτή αφορά ιδιαίτερα νέους που εργάζονται περιστασιακά ή εποχικά, χωρίς να έχουν ακόμη συγκεντρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.
Ειδική πρόβλεψη για παιδιά με αναπηρία 67% και άνω
Ξεχωριστή ρύθμιση προβλέπεται για τα παιδιά άμεσα ασφαλισμένων που έχουν αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Τα συγκεκριμένα πρόσωπα θα διατηρούν το δικαίωμα λήψης παροχών ως μέλη οικογένειας ακόμη και όταν εργάζονται ή απασχολούνται.
Η δυνατότητα αυτή αφορά τόσο την εργασία για βιοποριστικούς λόγους όσο και την εργασιοθεραπεία ή απασχολησιοθεραπεία.
Το ποσοστό αναπηρίας θα πιστοποιείται από τις αρμόδιες Υγειονομικές Επιτροπές.
Πώς γίνεται η ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας πραγματοποιείται αυτόματα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων του e-ΕΦΚΑ και της ΗΔΙΚΑ, εφόσον τα απαιτούμενα στοιχεία είναι διαθέσιμα και σωστά καταχωρισμένα.
Ωστόσο, μπορεί να χρειαστεί πρόσθετη διαδικασία όταν υπάρχουν ελλείψεις ή ασυμφωνίες στα στοιχεία του ασφαλισμένου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν:
- Υπεύθυνη δήλωση ότι ο νέος είναι άγαμος, δεν εργάζεται και δεν διαθέτει άλλη ασφαλιστική κάλυψη, όπου αυτό απαιτείται.
- Πρόσφατη βεβαίωση σπουδών.
- Στοιχεία ακαδημαϊκής ταυτότητας.
- Συμπλήρωση ή επικαιροποίηση στοιχείων, όπως ο ΑΦΜ.
Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά ή μέσω της αρμόδιας Τοπικής Διεύθυνσης του e-ΕΦΚΑ, ανάλογα με την περίπτωση.
Ποιες οικογένειες αφορά η νέα διάταξη
Η προτεινόμενη ρύθμιση καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες τέκνων, όπως νόμιμα, αναγνωρισμένα, υιοθετημένα και ανάδοχα παιδιά, υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Περιλαμβάνονται επίσης οι περιπτώσεις παιδιών ασφαλισμένων ή συνταξιούχων λόγω αναπηρίας, γήρατος ή θανάτου.
Για τα παιδιά θανόντων άμεσα ασφαλισμένων ή συνταξιούχων προβλέπεται η διατήρηση της ιδιότητας μέλους οικογένειας υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις, εφόσον δεν έχουν αποκτήσει δικαίωμα σύνταξης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Η βασική αλλαγή είναι ότι επιχειρείται να περιοριστούν οι περίοδοι κατά τις οποίες ένας νέος μένει χωρίς ενεργή ασφαλιστική ικανότητα εξαιτίας της ενηλικίωσης, της προσωρινής απασχόλησης ή της μετάβασης από την εργασία στην ανεργία.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η δυνατότητα επανένταξης στην ασφαλιστική κάλυψη των γονέων όταν λήγει το ατομικό δικαίωμα περίθαλψης, καθώς και η παράταση της κάλυψης μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών.
Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και θα εφαρμοστούν εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία και τεθούν σε ισχύ.
