Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει ότι μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος αδειοδότησαν τις έρευνες για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης. Όμως, αντί να περιοριστεί στην παρουσίαση των στοιχείων, κατηγόρησε μέρος της αντιπολίτευσης ότι ενδεχομένως επιθυμεί ακόμη και μια εθνική ήττα. Η κριτική στην κυβέρνηση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με αποδοχή των τουρκικών διεκδικήσεων.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να κλείσει τη συζήτηση για τις γαλλοτουρκικές επαφές σχετικά με το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Μόνο που, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί τους κυβερνητικούς χειρισμούς, άνοιξε ένα άλλο, εξίσου σοβαρό πολιτικό ζήτημα.
Ποιος έχει το δικαίωμα να θέτει ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική της χώρας χωρίς να αντιμετωπίζεται ως ύποπτος μειωμένου πατριωτισμού;
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε κατηγορηματικά ότι η άδεια για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου ζητήθηκε και δόθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Πρόκειται για μια σαφή κυβερνητική θέση, την οποία οφείλουμε να καταγράψουμε.
Αλλά ο πρωθυπουργός δεν έμεινε εκεί.
Αναρωτήθηκε γιατί ορισμένοι προτιμούν να πιστεύουν την τουρκική πλευρά αντί για την ελληνική κυβέρνηση, ενώ υποστήριξε ότι κάποιοι στην αντιπολίτευση ενδέχεται να επιθυμούν είτε τη ματαίωση του έργου είτε μια κρίση από την οποία η Ελλάδα θα βγει ηττημένη.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει η πολιτική αποδόμηση των επιχειρημάτων του.
1. Κύριε Μητσοτάκη, η κυβέρνηση δεν είναι η Ελλάδα
Ο πρωθυπουργός θέτει το ερώτημα:
«Γιατί […] επιλέγουν κάποιοι να πιστεύουν την άλλη πλευρά και όχι την ελληνική κυβέρνηση;»
Το ερώτημα ακούγεται απλό, αλλά περιλαμβάνει μια προβληματική παραδοχή.
Ότι όποιος αμφισβητεί την πληρότητα των κυβερνητικών εξηγήσεων βρίσκεται, κατά κάποιον τρόπο, απέναντι στην ελληνική πλευρά.
Όμως η κυβέρνηση και η χώρα δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η κυβέρνηση ασκεί την εξουσία για συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Η χώρα, τα κυριαρχικά της δικαιώματα και οι θεσμοί της δεν αποτελούν ιδιοκτησία καμίας κυβέρνησης.
Ένας πολίτης μπορεί να απορρίπτει πλήρως τις τουρκικές διεκδικήσεις και ταυτόχρονα να ζητά περισσότερες πληροφορίες για τους χειρισμούς του υπουργείου Εξωτερικών.
Μπορεί να στηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και να ασκεί κριτική για τις καθυστερήσεις ή τη διπλωματική διαχείρισή της.
Το να ζητάς εξηγήσεις από την κυβέρνηση δεν σημαίνει ότι πιστεύεις την Τουρκία. Σημαίνει ότι ζητάς λογοδοσία από εκείνους που κυβερνούν τη χώρα σου.
2. «Δεν μπορώ να πω περισσότερες λεπτομέρειες» – Αλλά ζητά να τον πιστέψουμε
Ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία δεν δημιουργεί κανένα νομικό προηγούμενο και δεν αποτελεί αίτημα αδειοδότησης.
Προσθέτει, όμως, ότι δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα.
Εφόσον το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής επικοινωνίας δεν παρουσιάζεται δημόσια, πώς μπορεί να αξιολογηθεί ανεξάρτητα η ερμηνεία της;
Ασφαλώς, στη διπλωματία υπάρχουν εμπιστευτικές πληροφορίες που δεν μπορούν να δημοσιοποιούνται χωρίς περιορισμούς.
Αυτό είναι κατανοητό.
Αλλά η ανάγκη εμπιστευτικότητας δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επιχείρημα ότι κάθε δημόσια αμφισβήτηση των κυβερνητικών εξηγήσεων είναι ύποπτη.
Ο πρωθυπουργός έχει δικαίωμα να υποστηρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση γνωρίζει το πλήρες περιεχόμενο της υπόθεσης.
Οι πολίτες έχουν εξίσου δικαίωμα να ζητούν όσες διευκρινίσεις μπορούν να δοθούν χωρίς να θίγεται η διπλωματική διαχείριση.
Η εμπιστευτικότητα μπορεί να εξηγεί γιατί δεν δημοσιοποιούνται ορισμένα στοιχεία. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι όλα τα ερωτήματα έχουν απαντηθεί.
3. Η γαλλική διακοίνωση υπάρχει – Δεν την επινόησε η αντιπολίτευση
Ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι η γαλλική πλευρά προχώρησε σε ενημέρωση της Τουρκίας.
Επιμένει ότι η ενημέρωση αυτή δεν συνιστά αίτημα άδειας.
Αυτό είναι το επίσημο ελληνικό επιχείρημα.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση προέκυψε επειδή η Τουρκία επιχείρησε να παρουσιάσει τη γαλλική επικοινωνία ως διαδικασία που συνδέεται με δική της αρμοδιότητα.
Παράλληλα, εκδόθηκε τουρκική αντι-NAVTEX.
Επομένως, δεν μιλάμε για ένα ζήτημα που κατασκευάστηκε από την ελληνική αντιπολίτευση.
Μιλάμε για πραγματικές διπλωματικές επαφές και δημόσιες τουρκικές αξιώσεις.
Το γεγονός ότι η Τουρκία προβάλλει μια αξίωση δεν σημαίνει ότι η αξίωση αυτή είναι νόμιμη.
Ούτε ότι η Γαλλία την αποδέχθηκε.
Σημαίνει, όμως, ότι η ελληνική πλευρά καλείται να τη διαχειριστεί.
Και η δημόσια συζήτηση για το πώς γίνεται αυτή η διαχείριση είναι απολύτως θεμιτή.
4. «Το τι λέει η Τουρκία δεν έχει σημασία» – Τότε γιατί συζητάμε τη γαλλική διακοίνωση;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι μεγαλύτερη σημασία από τις δημόσιες τουρκικές δηλώσεις έχουν τα πραγματικά γεγονότα.
Ως γενική αρχή, έχει δίκιο.
Η πραγματική διεξαγωγή των ερευνών και η ολοκλήρωση του έργου είναι σημαντικότερες από μια επικοινωνιακή αντιπαράθεση.
Αλλά οι δημόσιες τουρκικές τοποθετήσεις δεν είναι απαραίτητα αδιάφορες.
Ιδίως όταν συνοδεύονται από ενέργειες όπως η έκδοση αντι-NAVTEX.
Η διπλωματική σημασία μιας κίνησης δεν εξαρτάται μόνο από το αν δημιουργεί νόμιμα δικαιώματα.
Εξαρτάται και από το αν επιχειρεί να επηρεάσει τις δραστηριότητες στην πράξη.
Αυτό ακριβώς χρειάζεται να αξιολογηθεί.
Θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες στις προβλεπόμενες περιοχές;
Θα υπάρξουν παρεμβάσεις;
Θα τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα;
Αν η απάντηση είναι θετική, αυτό θα αποτελεί ισχυρό πρακτικό επιχείρημα υπέρ της κυβερνητικής διαχείρισης.
Μέχρι τότε, η δημόσια κριτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απόδειξη εχθρικής πρόθεσης.
5. Η βαρύτερη κατηγορία: Ότι κάποιοι επιθυμούν να ηττηθεί η Ελλάδα
Ο πρωθυπουργός προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σοβαρή πολιτική τοποθέτηση.
Υποστήριξε ότι έχει την αίσθηση πως ορισμένοι, ακόμη και από κόμματα της αντιπολίτευσης, επιθυμούν είτε να μη γίνει το έργο είτε να προκληθεί κρίση από την οποία η Ελλάδα θα ηττηθεί.
Αυτή δεν είναι μια απλή απάντηση σε πολιτική κριτική.
Είναι απόδοση εξαιρετικά βαριών προθέσεων σε πολιτικούς αντιπάλους.
Και μάλιστα χωρίς, στο συγκεκριμένο απόσπασμα, να παρουσιάζονται στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι κάποιο κόμμα επιδιώκει εθνική ήττα.
Άλλο πράγμα να κατηγορείς την αντιπολίτευση για λανθασμένη ανάλυση.
Άλλο να υποστηρίζεις ότι υπερβάλλει ή ότι αξιοποιεί πολιτικά μια διπλωματική υπόθεση.
Και εντελώς διαφορετικό να αφήνεις να εννοηθεί ότι επιθυμεί να ηττηθεί η χώρα.
Κύριε πρωθυπουργέ, η αμφισβήτηση των κυβερνητικών χειρισμών δεν αποτελεί τεκμήριο επιθυμίας εθνικής ήττας.
Εάν υπάρχουν συγκεκριμένες δηλώσεις που αποδεικνύουν κάτι τέτοιο, πρέπει να παρουσιαστούν.
Διαφορετικά, η κατηγορία παραμένει πολιτικός υπαινιγμός.
6. «Άλλο κριτική και άλλο προσωπικοί χαρακτηρισμοί» – Συμφωνούμε. Ισχύει όμως για όλους;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαμαρτύρεται για τους βαρύτατους προσωπικούς χαρακτηρισμούς που, όπως λέει, δέχονται ο ίδιος και ο υπουργός Εξωτερικών.
Και εδώ υπάρχει ένα σημείο στο οποίο η θέση του είναι ορθή.
Οι προσωπικές προσβολές δεν υποκαθιστούν την τεκμηριωμένη πολιτική κριτική.
Ούτε είναι θεμιτό να αποκαλείται κάποιος «προδότης» χωρίς στοιχεία.
Όμως η ίδια αρχή πρέπει να ισχύει και προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός αποδίδει σε πολιτικούς αντιπάλους την πιθανή επιθυμία να ηττηθεί η Ελλάδα, δεν συμβάλλει σε έναν ψύχραιμο πολιτικό διάλογο.
Δεν μπορεί να ζητείται αυτοσυγκράτηση από την αντιπολίτευση και ταυτόχρονα να αφήνονται τόσο βαρείς υπαινιγμοί για τα κίνητρά της.
Η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να είναι σκληρή.
Αλλά πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένες θέσεις και πράξεις.
Όχι σε υποθέσεις για τον πατριωτισμό των πολιτικών αντιπάλων.
7. Οι επιτυχίες του παρελθόντος δεν απαντούν στα ερωτήματα του παρόντος
Ο πρωθυπουργός επικαλείται την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, τη συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο, την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλες κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
Πρόκειται για διαφορετικές αποφάσεις, οι οποίες μπορούν να αξιολογηθούν με βάση το περιεχόμενο και τα αποτελέσματά τους.
Δεν αποτελούν, όμως, αυτομάτως απάντηση στα ερωτήματα για τη σημερινή υπόθεση.
Το ότι μια κυβέρνηση προχώρησε σε συγκεκριμένες ενέργειες εξωτερικής πολιτικής στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι κάθε μεταγενέστερος χειρισμός της είναι εκ των προτέρων σωστός.
Ούτε ότι απαλλάσσεται από την υποχρέωση να εξηγεί τις αποφάσεις της.
Η επίκληση προηγούμενων επιτυχιών μπορεί να ενισχύει την πολιτική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης.
Δεν υποκαθιστά, όμως, τα συγκεκριμένα στοιχεία για τη γαλλική διακοίνωση και την εξέλιξη των ερευνών.
8. Το καλώδιο είναι ευρωπαϊκό έργο – Αλλά αυτό δεν εξαφανίζει τις γεωπολιτικές δυσκολίες
Ο κ. Μητσοτάκης υπογραμμίζει την ευρωπαϊκή σημασία του Great Sea Interconnector και την ισχυρή γαλλική παρουσία.
Αναφέρεται σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ και σε σημαντική συμμετοχή γαλλικών εταιρειών.
Η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου είναι αναμφισβήτητα σημαντική.
Ενισχύει το πολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον για την υλοποίησή του.
Ωστόσο, η συμμετοχή ευρωπαϊκών κεφαλαίων δεν εξαφανίζει αυτομάτως τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
Ούτε η γαλλική παρουσία σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξουν διπλωματικές δυσκολίες.
Άλλωστε, η ίδια η υπόθεση της γαλλικής επικοινωνίας με την Τουρκία δείχνει ότι η υλοποίηση του έργου απαιτεί διπλωματικούς χειρισμούς.
Το ζητούμενο είναι οι χειρισμοί αυτοί να επιτρέψουν την ολοκλήρωση των εργασιών χωρίς αναγνώριση αβάσιμων διεκδικήσεων.
9. «Ταξίδι χωρίς αναταράξεις» – Η πρόβλεψη θα κριθεί από τα γεγονότα
Ο πρωθυπουργός εκτιμά ότι το ερευνητικό πλοίο θα πραγματοποιήσει το ταξίδι του χωρίς αναταράξεις.
Είναι μια θετική πρόβλεψη.
Και προφανώς η ομαλή διεξαγωγή των ερευνών είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας και της Κύπρου.
Ωστόσο, πρόκειται για εκτίμηση, όχι για ολοκληρωμένο γεγονός.
Η πραγματική επιβεβαίωση θα προκύψει από την εξέλιξη των εργασιών.
Εάν το γαλλικό πλοίο πραγματοποιήσει τις έρευνες όπως προβλέπεται, χωρίς παρεμπόδιση, αυτό θα αποτελεί σημαντικό αποτέλεσμα.
Εάν προκύψουν νέα εμπόδια, θα απαιτηθούν πρόσθετες εξηγήσεις και ενέργειες.
Η επιτυχία ή η αποτυχία ενός έργου δεν μπορεί να προεξοφλείται αποκλειστικά από τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις.
Το συμπέρασμα: Η πατρίδα δεν χρειάζεται πιστοποιητικά κυβερνητικής εμπιστοσύνης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε μια κατηγορηματική απάντηση στο ζήτημα της αδειοδότησης.
Σύμφωνα με την επίσημη ελληνική θέση, η άδεια ζητήθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσιο τεκμήριο που να αποδεικνύει ότι η Γαλλία ζήτησε τουρκική άδεια.
Αυτά πρέπει να καταγράφονται με σαφήνεια.
Αλλά η ύπαρξη επίσημης κυβερνητικής θέσης δεν σημαίνει ότι παύει το δικαίωμα δημόσιου ελέγχου.
Ούτε ότι η αντιπολίτευση και τα μέσα ενημέρωσης υποχρεούνται να αποδέχονται χωρίς ερωτήσεις κάθε κυβερνητική εξήγηση.
Το να ζητά κάποιος να μάθει τι ακριβώς περιλαμβάνει η γαλλική διακοίνωση δεν τον καθιστά υποστηρικτή των τουρκικών διεκδικήσεων.
Το να ερωτά αν οι έρευνες θα ολοκληρωθούν χωρίς παρεμπόδιση δεν σημαίνει ότι επιθυμεί την αποτυχία τους.
Και το να ασκεί κριτική στον πρωθυπουργό δεν σημαίνει ότι στρέφεται εναντίον της Ελλάδας.
Κύριε Μητσοτάκη, η Ελλάδα δεν ταυτίζεται με την κυβέρνησή σας. Και ο πατριωτισμός δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις εμπιστοσύνης προς τον εκάστοτε πρωθυπουργό.
Η κυβέρνηση οφείλει να προστατεύει τα συμφέροντα της χώρας.
Η αντιπολίτευση οφείλει να την ελέγχει.
Τα μέσα ενημέρωσης οφείλουν να θέτουν ερωτήματα.
Και οι πολίτες έχουν δικαίωμα να απαιτούν απαντήσεις.
Αυτό δεν είναι πρόβλημα για τη δημοκρατία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία.</WritingBlock
