Αποκαλυπτικός ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη σημερινή συνέντευξή του: Κλείνει την πόρτα στα κόμματα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας, αναγνωρίζει ότι μόνο με το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να συγκυβερνήσει, γνωρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ αρνείται και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αυτοδυναμία του είναι η μοναδική ρεαλιστική λύση. Μόνο που πίσω από αυτή την πολιτική ακροβασία διακρίνεται ένα πολύ απλό πρόβλημα: Ο πρωθυπουργός αναζητά εταίρο, αλλά δεν βρίσκει πρόθυμο συνομιλητή.
Τελικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατάφερε να χωρέσει μέσα σε μία συνέντευξη τρεις διαφορετικές πολιτικές στρατηγικές.
Πρώτα απέκλεισε τους πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους στα δεξιά του.
Στη συνέχεια άνοιξε την πόρτα στο ΠΑΣΟΚ.
Και όταν παραδέχθηκε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν θέλει να περάσει αυτή την πόρτα, κατέληξε ότι η λύση είναι να κυβερνήσει μόνος του!
Πολιτική στρατηγική ή προσπάθεια να μετατραπεί το κυβερνητικό αδιέξοδο σε εκλογικό επιχείρημα;
Γιατί αυτό ακριβώς έκανε ο πρωθυπουργός στη σημερινή του συνέντευξη στο Greece Talks.
Επιχείρησε να παρουσιάσει την αδυναμία εξεύρεσης κυβερνητικού εταίρου ως απόδειξη ότι οι πολίτες πρέπει να του δώσουν ξανά αυτοδυναμία.
Και αυτό δεν είναι επίδειξη πολιτικής ισχύος.
Είναι μια προσεκτικά διατυπωμένη ομολογία των περιορισμένων επιλογών του.
1. «Μας χωρίζει ιδεολογική άβυσσος» – Και τώρα το ανακάλυψε;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε κατηγορηματικά τη συνεργασία με τα κόμματα που βρίσκονται δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας.
Εξήγησε μάλιστα ότι τους χωρίζει «ιδεολογική άβυσσος», τόσο στα θέματα εξωτερικής πολιτικής όσο και στο ύφος άσκησης της εξουσίας.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη πολιτική επιλογή.
Αλλά γεννά και ένα ερώτημα.
Εάν αυτή η ιδεολογική απόσταση είναι τόσο μεγάλη, πώς εξηγείται η διαρκής προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να απευθύνεται και σε ψηφοφόρους που βρίσκονται στα δεξιά της;
Δεν είναι βέβαια το ίδιο πράγμα η διεκδίκηση ψήφων και η κυβερνητική συνεργασία.
Όμως ο πρωθυπουργός οφείλει να εξηγήσει πού ακριβώς τοποθετεί τα πολιτικά όρια της παράταξής του.
Διότι δεν μπορεί η δεξιότερη εκλογική δεξαμενή να είναι χρήσιμη στην κάλπη, αλλά οι πολιτικές δυνάμεις που την εκπροσωπούν να παρουσιάζονται συλλήβδην ως ιδεολογικά απροσπέλαστες.
Η «ιδεολογική άβυσσος» μπορεί να αποτελεί θεμιτό λόγο αποκλεισμού μιας συνεργασίας. Δεν μπορεί όμως να χρησιμοποιείται μόνο ως βολικό επιχείρημα όταν αρχίζουν οι υπολογισμοί για την επόμενη κυβέρνηση.
2. Το ΠΑΣΟΚ ως σωσίβιο – Μόνο που ο Ανδρουλάκης δεν το προσφέρει
Και αφού ο πρωθυπουργός απέκλεισε τη δεξιά πλευρά του πολιτικού χάρτη, έφτασε στο πραγματικό ενδιαφέρον της συνέντευξης.
Στο ΠΑΣΟΚ.
Δήλωσε ότι το μόνο κόμμα με το οποίο η Νέα Δημοκρατία θα μπορούσε δυνητικά να διερευνήσει κυβερνητική συνεργασία είναι το ΠΑΣΟΚ.
Προσέξτε την πολιτική σημασία αυτής της παραδοχής.
Ο πρωθυπουργός, που επί χρόνια προβάλλει την αυτοδυναμία ως βασικό στοιχείο της πολιτικής του υπεροχής, αναγνωρίζει δημοσίως ότι, εάν δεν εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο μοναδικός εταίρος που θεωρεί αποδεκτό είναι το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη.
Το ίδιο κόμμα που η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει ως βασικό πολιτικό αντίπαλο.
Το ίδιο κόμμα που έχει αποκλείσει τη συγκυβέρνηση.
Και το ίδιο κόμμα που ο πρωθυπουργός επικαλείται τώρα ως τη μοναδική δυνητική διέξοδο από ένα μετεκλογικό αδιέξοδο.
Πολιτικά, η εικόνα θυμίζει έναν πρωθυπουργό που αφήνει ανοιχτή την πόρτα στο ΠΑΣΟΚ και περιμένει μήπως κάποια στιγμή αλλάξει γνώμη.
Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της σημερινής τοποθέτησης.
Όσο κι αν επιχειρεί να το παρουσιάσει ως θεσμική υπευθυνότητα.
3. Το ΠΑΣΟΚ λέει «όχι» – Και ο Μητσοτάκης προσπαθεί να του χρεώσει το αδιέξοδο
Ο πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε να αναγνωρίσει ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί πιθανό συνομιλητή.
Υπενθύμισε ότι το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη έχει αποφασίσει σε συνέδριό του να μη συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία.
Και στη συνέχεια υποστήριξε ότι η ευθύνη για τις συνεργασίες περνά πλέον σε άλλους.
Τι βολικό!
Ο ίδιος αποκλείει τα κόμματα δεξιά της ΝΔ.
Ο ίδιος αποκλείει κατηγορηματικά συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα.
Ο ίδιος περιορίζει τις πιθανές συνεργασίες του στο ΠΑΣΟΚ.
Αλλά όταν το ΠΑΣΟΚ απαντά αρνητικά, η ευθύνη μεταφέρεται ξαφνικά αλλού!
Δηλαδή ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέγει με ποιους δεν θέλει να συνεργαστεί, αλλά ζητά να θεωρηθούν άλλοι υπεύθυνοι επειδή δεν θέλουν να συνεργαστούν μαζί του.
Αυτή είναι η πολιτική αντίφαση.
Η συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας απαιτεί αμοιβαία πολιτική βούληση.
Δεν αποτελεί υποχρέωση ενός κόμματος να στηρίξει τον εκάστοτε πρωθυπουργό επειδή εκείνος το θεωρεί τον μοναδικό αποδεκτό εταίρο.
Το ΠΑΣΟΚ έχει δικαίωμα να καθορίσει τη δική του στρατηγική.
Όπως ακριβώς ο κ. Μητσοτάκης έχει δικαίωμα να αποκλείσει άλλες συνεργασίες.
Δεν μπορεί, όμως, να εμφανίζει τις δικές του επιλογές ως πολιτική συνέπεια και τις επιλογές των άλλων ως εμπόδιο στη διακυβέρνηση.
4. Και ξαφνικά… αυτοδυναμία! Η πολιτική ακροβασία της ημέρας
Εδώ φτάνουμε στο αποκορύφωμα.
Αφού ο πρωθυπουργός περιέγραψε γιατί δεν μπορεί να συνεργαστεί με τα κόμματα δεξιά του και γιατί το ΠΑΣΟΚ αρνείται τη συνεργασία, έθεσε το ερώτημα εάν η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή.
Δηλαδή:
Δεν μπορώ με τους δεξιότερους.
Δεν μπορώ με τον Τσίπρα.
Το ΠΑΣΟΚ δεν θέλει μαζί μου.
Άρα, δώστε μου αυτοδυναμία!
Αυτό δεν είναι πολιτικό πρόγραμμα. Είναι προσπάθεια να μετατραπεί η έλλειψη κυβερνητικών συμμάχων σε εκλογικό εκβιαστικό δίλημμα.
Ο πρωθυπουργός έχει κάθε δικαίωμα να διεκδικεί αυτοδυναμία.
Δεν έχει όμως δικαίωμα να παρουσιάζει την αυτοδυναμία ως τη μοναδική δημοκρατικά λειτουργική επιλογή επειδή οι άλλες πολιτικές δυνάμεις δεν επιθυμούν να συγκυβερνήσουν μαζί του.
Οι πολίτες δεν ψηφίζουν για να λύσουν το προσωπικό πολιτικό πρόβλημα ενός πρωθυπουργού.
Ψηφίζουν για να επιλέξουν ποιος και με ποιο πρόγραμμα θα κυβερνήσει τη χώρα.
Και εάν η κάλπη δεν δώσει αυτοδυναμία, τότε η εντολή των ψηφοφόρων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως λάθος που πρέπει να διορθωθεί.
5. «Οι κυβερνήσεις συνεργασίας βαλτώνουν» – Αλλά για το ΠΑΣΟΚ κάνει εξαίρεση!
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να απαξιώσει συνολικά τις κυβερνήσεις συνεργασίας.
Υποστήριξε ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικές, ότι αναλώνονται σε παζάρια και ότι μικρότερα κόμματα μπορούν να εκβιάζουν για την προώθηση της ατζέντας τους.
Μάλιστα, επικαλέστηκε παραδείγματα ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που, κατά την εκτίμησή του, έχουν βαλτώσει.
Εδώ, όμως, εμφανίζεται μια ακόμη αντίφαση.
Εάν οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι τόσο προβληματικές, γιατί δηλώνει πρόθυμος να διερευνήσει συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ;
Εάν τα μικρότερα κόμματα αποτελούν κίνδυνο για την κυβερνητική αποτελεσματικότητα, γιατί το ΠΑΣΟΚ αποτελεί εξαίρεση;
Και εάν η αυτοδυναμία είναι η μόνη αποτελεσματική μορφή διακυβέρνησης, γιατί αναγνωρίζει την υποχρέωση διερεύνησης συνεργασιών;
Η απάντηση είναι απλή.
Διότι άλλο η προεκλογική ρητορική και άλλο η μετεκλογική αριθμητική.
Ο πρωθυπουργός θέλει να εμφανίζεται ως υπέρμαχος της αυτοδυναμίας, χωρίς να κλείνει εντελώς τη μοναδική πόρτα που θεωρεί πολιτικά διαθέσιμη.
Θέλει την αυτοδυναμία ως σύνθημα και το ΠΑΣΟΚ ως εφεδρεία.
Μόνο που το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αποδεχθεί τον ρόλο της κυβερνητικής εφεδρείας.
6. Η μεγάλη αντίφαση: Ισχυρός πρωθυπουργός, αλλά χωρίς πρόθυμους συμμάχους
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται βέβαιος ότι η Νέα Δημοκρατία μπορεί να διεκδικήσει τρίτη αυτοδύναμη θητεία.
Αυτός είναι ο πολιτικός του στόχος.
Όμως η ίδια η συζήτηση για πιθανές συνεργασίες δείχνει ότι η αυτοδυναμία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Και το παραδέχθηκε εμμέσως, περιγράφοντας τι θα κάνει εάν δεν υπάρξει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ένας πρωθυπουργός εξετάζει εναλλακτικά σενάρια.
Αυτό είναι θεσμικά αναγκαίο.
Το πρόβλημα είναι ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει τα ίδια αυτά σενάρια για να δημιουργήσει την εντύπωση πως η χώρα δεν έχει άλλη επιλογή από το να του δώσει ξανά απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Μόνο που στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αναντικατάστατοι πρωθυπουργοί.
Ούτε προκαθορισμένες κυβερνήσεις.
Ούτε υποχρέωση των πολιτών να ψηφίσουν με βάση το ποιος βολεύει περισσότερο τους μετεκλογικούς υπολογισμούς της Νέας Δημοκρατίας.
Εάν ο κ. Μητσοτάκης δεν βρίσκει πρόθυμους κυβερνητικούς εταίρους, αυτό είναι ένα πολιτικό δεδομένο που οφείλει να αντιμετωπίσει. Δεν αποτελεί επιχείρημα ότι οι πολίτες πρέπει να του χαρίσουν αυτοδυναμία.
7. Το ΠΑΣΟΚ καλείται να διαλέξει: Αντιπολίτευση ή κυβερνητικό δεκανίκι;
Η σημερινή τοποθέτηση δεν αφορά μόνο τη Νέα Δημοκρατία.
Αφορά και το ΠΑΣΟΚ.
Διότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης το τοποθέτησε δημοσίως στο επίκεντρο των πιθανών μετεκλογικών εξελίξεων.
Αναγνώρισε ότι αποτελεί τον μοναδικό δυνητικό του εταίρο και ταυτόχρονα επιχείρησε να του χρεώσει εκ των προτέρων την ευθύνη μιας ενδεχόμενης άρνησης.
Με αυτόν τον τρόπο, το ΠΑΣΟΚ καλείται να απαντήσει σε ένα πολιτικό δίλημμα που δεν δημιούργησε το ίδιο.
Θα διατηρήσει την απόφαση μη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία;
Ή θα μπορούσε μετά τις εκλογές να επανεξετάσει τη στάση του;
Η απάντηση ανήκει στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ και στους ψηφοφόρους του.
Αλλά υπάρχει μια βασική αρχή.
Κανένα κόμμα δεν είναι υποχρεωμένο να λειτουργήσει ως σωσίβιο μιας κυβέρνησης επειδή εκείνη δεν εξασφάλισε αυτοδυναμία.
Εάν υπάρξει μετεκλογική συνεργασία, αυτή πρέπει να στηρίζεται σε σαφή πολιτική συμφωνία, συγκεκριμένο πρόγραμμα και δημοκρατική νομιμοποίηση.
Όχι σε πιέσεις και εκ των προτέρων καταλογισμό ευθυνών.
8. Η αυτοδυναμία δεν είναι δικαίωμα του Μητσοτάκη – Είναι απόφαση των πολιτών
Το πιο προβληματικό στοιχείο της σημερινής συνέντευξης είναι η προσπάθεια να παρουσιαστεί μια συγκεκριμένη εκλογική έκβαση ως σχεδόν αναπόφευκτη ανάγκη.
Ο πρωθυπουργός δεν είπε απλώς ότι επιδιώκει αυτοδυναμία.
Επιχείρησε να αποδείξει ότι, επειδή οι άλλες συνεργασίες δεν φαίνονται εφικτές, η αυτοδυναμία της ΝΔ αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική λύση.
Αλλά η εκλογική διαδικασία δεν λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο.
Οι πολίτες δεν καλούνται να επιβεβαιώσουν μια προαποφασισμένη κυβερνητική λύση.
Καλούνται να εκφράσουν ελεύθερα την πολιτική τους βούληση.
Εάν δώσουν αυτοδυναμία, αυτή θα προκύψει από την κάλπη.
Εάν δεν δώσουν, τα κόμματα θα κληθούν να διαχειριστούν το αποτέλεσμα με βάση τις συνταγματικές διαδικασίες.
Και εάν δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, υπάρχουν επίσης θεσμικές προβλέψεις.
Η δημοκρατία δεν σταματά επειδή ένας πρωθυπουργός δυσκολεύεται να βρει συνεργάτες.
Συμπέρασμα: Θέλει το ΠΑΣΟΚ για την επόμενη μέρα, αλλά την αυτοδυναμία για την προεκλογική βιτρίνα
Η σημερινή συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν περισσότερο αποκαλυπτική απ’ όσο ίσως θα επιθυμούσε.
Μας είπε ότι δεν θέλει τα κόμματα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Μας είπε ότι δεν υπάρχει περίπτωση συνεργασίας με τον Αλέξη Τσίπρα.
Μας είπε ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να αποτελέσει δυνητικό κυβερνητικό εταίρο.
Παραδέχθηκε ότι το ΠΑΣΟΚ αρνείται.
Και ύστερα κατέληξε ότι η χώρα χρειάζεται αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας.
Με άλλα λόγια, κρατά το ΠΑΣΟΚ ως πιθανό μετεκλογικό σωσίβιο, ενώ ταυτόχρονα ζητά από τους πολίτες να του δώσουν την αυτοδυναμία που θα τον απαλλάξει από την ανάγκη αυτού του σωσιβίου.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική αντίφαση.
Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως απόλυτα ισχυρός εκείνος που αναγνωρίζει ότι, εάν χάσει την αυτοδυναμία, έχει μόνο έναν πιθανό συνομιλητή — ο οποίος μάλιστα του έχει ήδη πει «όχι».
Δεν μπορεί να εμφανίζει τις κυβερνήσεις συνεργασίας ως προβληματικές και ταυτόχρονα να διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κυβέρνησης όταν τον εξυπηρετεί.
Και κυρίως δεν μπορεί να ζητά από τους πολίτες να του δώσουν αυτοδυναμία επειδή οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί δεν είναι πρόθυμοι να συγκυβερνήσουν μαζί του.
Κύριε Μητσοτάκη, το ΠΑΣΟΚ δεν σας χρωστάει συγκυβέρνηση. Και οι πολίτες δεν σας χρωστούν αυτοδυναμία.
Εάν θέλετε τρίτη θητεία, πρέπει να πείσετε την κοινωνία με το έργο και το πρόγραμμά σας.
Όχι με το επιχείρημα ότι κανείς άλλος δεν θέλει να συνεργαστεί μαζί σας.
Γιατί το να μην μπορείς να βρεις κυβερνητικό εταίρο δεν αποδεικνύει ότι είσαι αναντικατάστατος.
Αποδεικνύει απλώς ότι έχεις πρόβλημα συνεργασιών.
Και αυτό το πρόβλημα δεν μπορεί να το λύσει κανένας επικοινωνιακός συλλογισμός.
Μόνο η κάλπη.
