Η Νέα Δημοκρατία χάνει την ψυχή της; Τα «ορφανά του Σημίτη», το γκρίζο Αιγαίο και η ιστορική δικαίωση Σαμαρά

Η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ερώτημα που αγγίζει την ίδια την ιστορική και ιδεολογική της ταυτότητα: Παραμένει η παράταξη που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ή μετασχηματίζεται σταδιακά σε έναν διαφορετικό πολιτικό οργανισμό, στον οποίο κυριαρχούν οι αντιλήψεις και τα πρόσωπα του σημιτικού εκσυγχρονισμού;

Στο φόντο των εξελίξεων στο Αιγαίο, των συζητήσεων για ένα ενδεχόμενο συνυποσχετικό με την Τουρκία και των δημόσιων παρεμβάσεων προσώπων που συνδέθηκαν με την περίοδο Σημίτη, η συζήτηση για τη φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας αποκτά νέα ένταση.

Και μαζί της επιστρέφουν στο προσκήνιο οι προειδοποιήσεις του Αντώνη Σαμαρά για την «ποταμοποίηση» της παράταξης, την εξωτερική πολιτική και την απομάκρυνση από τις παραδοσιακές αρχές της Κεντροδεξιάς.

Τα «ορφανά του Σημίτη» και η πολιτική μεταμόρφωση της ΝΔ

Η πολιτική διεύρυνση της Νέας Δημοκρατίας δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Η παράταξη υπήρξε ιστορικά ένας ευρύς πολιτικός σχηματισμός, με διαφορετικές τάσεις και ιδεολογικές αφετηρίες.

Ωστόσο, άλλο είναι η διεύρυνση και άλλο η σταδιακή αντικατάσταση της πολιτικής της ταυτότητας.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει διαμορφώσει έναν ευρύτερο χώρο εξουσίας, στον οποίο συνυπάρχουν παραδοσιακά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, πρόσωπα προερχόμενα από το ΠΑΣΟΚ και παράγοντες με ισχυρές διασυνδέσεις στον οικονομικό και θεσμικό χώρο.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι πολιτικές αντιλήψεις του σημιτικού εκσυγχρονισμού αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη παρουσία.

Το ερώτημα είναι εάν η ιστορική Κεντροδεξιά εξακολουθεί να καθορίζει την πολιτική κατεύθυνση της Νέας Δημοκρατίας ή εάν η παράταξη μετατρέπεται σε έναν διαφορετικό πολιτικό φορέα.

Στουρνάρας, Ροζάκης και Βενιζέλος στο προσκήνιο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δημόσιες παρεμβάσεις προσώπων που συνδέθηκαν πολιτικά με την περίοδο του Κώστα Σημίτη.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, με μακρά διαδρομή στον χώρο του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, άσκησε κριτική στην οικονομική εικόνα της χώρας, υποστηρίζοντας ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το διαθέσιμο εισόδημα βρίσκονται χαμηλότερα ακόμη και από την περίοδο των Μνημονίων.

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Χρήστος Ροζάκης, επίσης συνδεδεμένος με τον κύκλο Σημίτη, επέκρινε με ιδιαίτερα οξύ τρόπο τους κυβερνητικούς χειρισμούς γύρω από τη γαλλική ρηματική διακοίνωση για το καλώδιο, χρησιμοποιώντας τον χαρακτηρισμό «ανοσιούργημα».

Την ίδια ώρα, ο Ευάγγελος Βενιζέλος επανέρχεται στο ζήτημα της έναρξης διαλόγου για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, επικαλούμενος την ανάγκη υπέρβασης του λεγόμενου «Συνδρόμου της Ζυρίχης».

Οι παρεμβάσεις αυτές επαναφέρουν στο επίκεντρο πρόσωπα και αντιλήψεις με κοινές πολιτικές καταβολές, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει κρίσιμα ζητήματα στην οικονομία και την εξωτερική πολιτική.

Το γκρίζο Αιγαίο και το συνυποσχετικό για τη Χάγη

Η συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκεται στην καρδιά αυτής της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το ενδεχόμενο ενός συνυποσχετικού για την παραπομπή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στη διεθνή δικαιοδοσία δεν αποτελεί μια απλή τεχνική ή νομική διαδικασία.

Απαιτεί συμφωνία Ελλάδας και Τουρκίας ως προς το αντικείμενο και το εύρος της διαφοράς που θα εξεταστεί.

Η Ελλάδα έχει διαχρονικά υποστηρίξει ότι η μοναδική διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί στη διεθνή δικαιοδοσία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Η Τουρκία, αντίθετα, έχει διατυπώσει ευρύτερες διεκδικήσεις.

Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, αλλά με ποιους όρους, με ποιες προϋποθέσεις και με ποια ακριβώς νομική βάση.

Ποιος θα καθορίσει το πλαίσιο ενός ενδεχόμενου συνυποσχετικού; Ποια ζητήματα θα περιλαμβάνονται; Θα διασφαλίζεται ότι δεν δημιουργείται προηγούμενο αποδοχής τουρκικών διεκδικήσεων;

Πρόκειται για ερωτήματα που συνδέονται άμεσα με την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη μακροπρόθεσμη θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η μεγάλη παράταση του Κωνσταντίνου Καραμανλή

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξελέγη και κυβέρνησε ως αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας.

Δεν εξελέγη ως επικεφαλής ενός νέου πολιτικού φορέα που θα αντικαθιστούσε την ιστορική Κεντροδεξιά με ένα διαφορετικό ιδεολογικό και πολιτικό σχήμα.

Ωστόσο, οι κυβερνητικές επιλογές, οι πολιτικές συμμαχίες και οι παρεμβάσεις γύρω από τα μεγάλα εθνικά και οικονομικά ζητήματα έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τη φυσιογνωμία της παράταξης.

Εάν η Νέα Δημοκρατία μετατραπεί σε έναν πολιτικό χώρο όπου κυριαρχούν οι αντιλήψεις του σημιτικού εκσυγχρονισμού, δεν θα πρόκειται απλώς για κυβερνητική ανανέωση.

Θα πρόκειται για βαθιά αλλαγή της ίδιας της πολιτικής της ταυτότητας.

Και τότε το ερώτημα θα είναι ποιος εκπροσωπεί πλέον την ιστορική Κεντροδεξιά και τη Δεξιά στην Ελλάδα.

Αντώνης Σαμαράς: Οι προειδοποιήσεις που επιστρέφουν

Σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία η στάση του Αντώνη Σαμαρά.

Ο πρώην πρωθυπουργός είχε θέσει από νωρίς ζήτημα συνολικής πολιτικής κατεύθυνσης της Νέας Δημοκρατίας.

Μίλησε για την «ποταμοποίηση» της παράταξης, άσκησε κριτική στην εξωτερική πολιτική, αντιτάχθηκε στις επιλογές για το Μακεδονικό, επέκρινε την ενεργειακή πολιτική και διατύπωσε σοβαρές επιφυλάξεις για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τα λεγόμενα «ήρεμα νερά».

Η αντιπαράθεσή του με την κυβέρνηση κορυφώθηκε τον Νοέμβριο του 2024, όταν διεγράφη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, μετά τις δημόσιες επιθέσεις του κατά της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής και των χειρισμών του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.

Ο Σαμαράς είχε προειδοποιήσει ότι η Αθήνα δεν μπορεί να προσέρχεται σε διάλογο με την Άγκυρα δημιουργώντας την εντύπωση ότι είναι διατεθειμένη να συζητήσει ζητήματα πέρα από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Από την Κάσο μέχρι το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Οι εξελίξεις γύρω από το καλώδιο, την Κάσο, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις θαλάσσιες ζώνες έχουν επαναφέρει τις ενστάσεις του πρώην πρωθυπουργού στο επίκεντρο.

Στις 3 Νοεμβρίου 2026, ο Αντώνης Σαμαράς επανήλθε με δημόσια παρέμβαση, αντιπαραβάλλοντας την περίοδο της δικής του διακυβέρνησης, από το 2012 έως το 2014, με τη σημερινή κατάσταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Υποστήριξε ότι κατά τη δική του κυβερνητική θητεία δεν υπήρχαν τα σημερινά δεδομένα, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι NAVTEX διαρκείας και τα γεγονότα της Κάσου.

Παράλληλα, επέκρινε την υπογραφή της ελληνοτουρκικής Διακήρυξης των Αθηνών.

Η αντιπαράθεση αφορά ένα θεμελιώδες ερώτημα: Μπορεί η Ελλάδα να επιδιώκει καλές σχέσεις με την Τουρκία χωρίς να μετατρέπει την εξομάλυνση των σχέσεων σε αυτοσκοπό και χωρίς να υποβαθμίζει ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων;

Η πολιτική δικαίωση Σαμαρά και η αλλοίωση της παράταξης

Η πολιτική διάσταση της δικαίωσης Σαμαρά βρίσκεται στο γεγονός ότι ζητήματα τα οποία είχε θέσει και για τα οποία συγκρούστηκε ανοιχτά με το Μέγαρο Μαξίμου αποτελούν πλέον κεντρικά αντικείμενα δημόσιας αντιπαράθεσης.

Ο πρώην πρωθυπουργός δεν αμφισβήτησε μόνο την εξωτερική πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Αμφισβήτησε την ίδια τη φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας.

Προειδοποίησε για την ιδεολογική αλλοίωση της παράταξης και την απομάκρυνσή της από τα πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά που τη συγκρότησαν.

Η διαγραφή του ανέδειξε το βάθος της σύγκρουσης για το ποιος εκφράζει και ποιος καθορίζει την επόμενη ημέρα της Νέας Δημοκρατίας.

Ένας πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός της παράταξης, που προειδοποιούσε για την απομάκρυνσή της από τις παραδοσιακές θέσεις της, βρίσκεται εκτός της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας, ενώ πρόσωπα με διαφορετικές πολιτικές καταβολές έχουν αποκτήσει σημαντική παρουσία στον κυβερνητικό μηχανισμό.

Ποιος θα εκπροσωπεί τελικά τη Δεξιά στην Ελλάδα;

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο ποιος θα καταλάβει την επόμενη ηγετική θέση στη Νέα Δημοκρατία.

Είναι ποια πολιτική παράταξη θα εκπροσωπεί τελικά το κόμμα που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Η πολιτική ταυτότητα ενός κόμματος δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το όνομα ή το έμβλημά του.

Καθορίζεται από τις αρχές που υπερασπίζεται, τις συμμαχίες που επιλέγει και τις αποφάσεις που λαμβάνει στα μεγάλα εθνικά ζητήματα.

Και το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι σαφές: Εάν η Νέα Δημοκρατία πάψει να εκφράζει την ιστορική Κεντροδεξιά, ποιος ακριβώς θα εκπροσωπεί τη Δεξιά στην Ελλάδα;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ