Επιστολή πολίτη
Παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις γύρω από τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τα funds, τους servicers και τα κόκκινα δάνεια.
Παρακολουθώ επίσης τις ανακοινώσεις των συλλόγων και των φορέων που αγωνίστηκαν για να φτάσει το συγκεκριμένο ζήτημα στη Βουλή, ανάμεσά τους και ο Εμπορικός Σύλλογος «Η Κράνη» της Κεφαλονιάς.
Θέλω εξαρχής να ξεκαθαρίσω ότι αναγνωρίζω την προσπάθεια αυτών των ανθρώπων. Δεν αμφισβητώ ούτε τις προθέσεις τους ούτε τον χρόνο και τον κόπο που αφιέρωσαν σε έναν αγώνα που αφορά χιλιάδες δανειολήπτες, οικογένειες και επαγγελματίες.
Ωστόσο, επιτρέψτε μου να εκφράσω ορισμένες σοβαρές επιφυλάξεις.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να πετύχεις να συζητηθεί ένα πρόβλημα στη Βουλή και άλλο να έχεις πετύχει την επίλυσή του.
Και φοβάμαι ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει κίνδυνος να πανηγυρίζουμε για το πρώτο, ενώ το δεύτερο παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο.
Το «παρών» της Νέας Δημοκρατίας δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο
Στις 18 Νοεμβρίου η Βουλή ενέκρινε τη σύσταση της Εξεταστικής Επιτροπής με 137 ψήφους υπέρ, 157 «παρών» και καμία αρνητική ψήφο.
Η Νέα Δημοκρατία, το κυβερνών κόμμα, δεν υπερψήφισε την πρόταση.
Ψήφισε «παρών».
Αυτό είναι ένα πολιτικό γεγονός που, κατά τη γνώμη μου, δεν πρέπει να υποβαθμιστεί.
Ο Εμπορικός Σύλλογος «Η Κράνη» και οι υπόλοιποι φορείς είχαν καλέσει δημόσια όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα να υπερψηφίσουν τη σύσταση της Επιτροπής.
Η Νέα Δημοκρατία δεν ανταποκρίθηκε σε αυτό το κάλεσμα.
Και εδώ γεννιέται το πρώτο μεγάλο ερώτημα:
Γιατί δεν υπήρξε μια εξίσου ξεκάθαρη δημόσια αποδοκιμασία αυτής της στάσης από τους φορείς που διεκδίκησαν την Εξεταστική;
Γιατί δεν ακούστηκε με την ίδια ένταση ότι η κυβερνητική πλειοψηφία δεν είπε το «ναι» που της ζητήθηκε;
Το ότι η Νέα Δημοκρατία δεν εμπόδισε τη σύσταση της Επιτροπής δεν σημαίνει ότι την υποστήριξε πολιτικά.
Άλλωστε, η πρόταση εγκρίθηκε επειδή συγκεντρώθηκαν οι απαιτούμενες ψήφοι της αντιπολίτευσης.
Δεν ήταν η κυβερνητική πλειοψηφία εκείνη που έδωσε το πράσινο φως.
Και τώρα ποιος θα ελέγξει ποιον;
Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη σοβαρότερο ζήτημα.
Η Εξεταστική Επιτροπή θα συγκροτηθεί με βάση τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Αυτό σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία θα διαθέτει την πλειοψηφία των μελών της.
Δηλαδή, το κόμμα που δεν υπερψήφισε τη δημιουργία της Επιτροπής θα έχει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία της και στη διαμόρφωση των συμπερασμάτων της.
Αναρωτιέμαι, λοιπόν:
Πόσο αισιόδοξοι μπορούμε να είμαστε για το τελικό αποτέλεσμα;
Πόσο πιθανό είναι να προκύψει ένα πόρισμα που θα ασκεί ουσιαστική κριτική στις κυβερνητικές επιλογές για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων;
Και πόσο πιθανό είναι να αναδειχθούν πλήρως οι ευθύνες για τις πρακτικές των funds και των servicers, εφόσον η κυβερνητική πλειοψηφία θα έχει τον καθοριστικό λόγο;
Δεν ισχυρίζομαι ότι γνωρίζω εκ των προτέρων το αποτέλεσμα.
Εκφράζω, όμως, τον φόβο ότι η διαδικασία μπορεί να καταλήξει σε μια ακόμη κοινοβουλευτική αντιπαράθεση, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα για τους δανειολήπτες.
Μήπως τελικά η συζήτηση μεταφερθεί στον Αλέξη Τσίπρα;
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό είναι το χρονικό εύρος της έρευνας.
Η Εξεταστική θα εξετάσει την περίοδο από τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ μέχρι σήμερα.
Δεν διαφωνώ με αυτό.
Αν πρόκειται να αναζητηθούν ευθύνες, πρέπει να εξεταστούν όλες οι κυβερνήσεις και όλες οι νομοθετικές παρεμβάσεις που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σημερινού καθεστώτος.
Κανείς δεν πρέπει να εξαιρεθεί.
Ωστόσο, παρακολουθώντας ήδη την κοινοβουλευτική συζήτηση, διαπιστώνω ότι η περίοδος διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Και αναρωτιέμαι μήπως τελικά η Εξεταστική μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής φθοράς του πρώην πρωθυπουργού, αντί να επικεντρωθεί στα σημερινά προβλήματα των δανειοληπτών.
Μήπως η συζήτηση εξαντληθεί στο ποιος άνοιξε πρώτος την πόρτα στα funds και ποιος ψήφισε τον έναν ή τον άλλον νόμο;
Μήπως καταλήξουμε σε έναν ακόμη διαγωνισμό καταλογισμού ευθυνών μεταξύ κομμάτων, ενώ οι πολίτες θα εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τις ίδιες απαιτήσεις, τις ίδιες πιέσεις και τον κίνδυνο απώλειας της περιουσίας τους;
Οι δανειολήπτες δεν ζήτησαν μια Εξεταστική για να παρακολουθήσουν μια ακόμη πολιτική σύγκρουση Νέας Δημοκρατίας και ΣΥΡΙΖΑ. Ζήτησαν να ελεγχθεί ουσιαστικά ένα σύστημα που επηρεάζει τη ζωή και την περιουσία τους.
Τι ακριβώς θα αλλάξει για τους δανειολήπτες;
Αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι το σημαντικότερο ερώτημα.
Ας υποθέσουμε ότι η Εξεταστική ολοκληρώνει τις εργασίες της σε τρεις μήνες.
Ας υποθέσουμε ότι καλούνται μάρτυρες, εξετάζονται έγγραφα, γίνονται συνεδριάσεις και συντάσσονται πορίσματα.
Τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα;
Θα αλλάξει κάτι στις πρακτικές των servicers;
Θα υπάρξουν ουσιαστικότερες εγγυήσεις για τους δανειολήπτες;
Θα ενισχυθεί η προστασία της κατοικίας;
Θα υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια στις απαιτήσεις και στους υπολογισμούς των οφειλών;
Θα θεσπιστούν αποτελεσματικότεροι μηχανισμοί ελέγχου;
Ή θα μείνουμε με ένα πόρισμα της πλειοψηφίας, ένα ή περισσότερα πορίσματα της αντιπολίτευσης και πολλές πολιτικές δηλώσεις;
Διότι μια Εξεταστική Επιτροπή δεν αλλάζει αυτομάτως τη νομοθεσία.
Δεν ακυρώνει από μόνη της πλειστηριασμούς.
Δεν διαγράφει χρέη.
Δεν επιβάλλει αυτομάτως κυρώσεις.
Μπορεί να αναδείξει ευθύνες και προβλήματα. Για να υπάρξουν όμως ουσιαστικές αλλαγές, χρειάζονται συγκεκριμένες θεσμικές και νομοθετικές αποφάσεις.
Προς τον Σύλλογο «Η Κράνη»: Ο αγώνας δεν τελείωσε
Θα ήθελα να απευθυνθώ ιδιαίτερα στον Εμπορικό Σύλλογο «Η Κράνη» της Κεφαλονιάς.
Η προσπάθειά σας να φτάσει το ζήτημα στη Βουλή είναι αναγνωρίσιμη και σημαντική.
Αλλά πιστεύω ότι τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.
Δεν αρκεί να χαρακτηρίζεται μια εξέλιξη ιστορική δικαίωση.
Χρειάζεται να εξηγηθεί στους πολίτες τι ακριβώς κερδήθηκε και τι απομένει να διεκδικηθεί.
Χρειάζεται, επίσης, να υπάρχει ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση για τη στάση κάθε κοινοβουλευτικού κόμματος.
Και ιδιαίτερα για τη Νέα Δημοκρατία, η οποία, παρά το δημόσιο κάλεσμά σας, επέλεξε το «παρών».
Γιατί να μη ζητηθεί δημόσια από την κυβέρνηση να εξηγήσει γιατί δεν υπερψήφισε την πρόταση;
Γιατί να μη ζητηθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το πώς θα λειτουργήσει η Εξεταστική και για το τι θα ακολουθήσει μετά το πόρισμά της;
Γιατί να μην απαιτηθεί η πλήρης δημοσιοποίηση των στοιχείων και των συμπερασμάτων, ώστε να μπορεί κάθε πολίτης να κρίνει;
Και, κυρίως, γιατί να μην τεθούν από τώρα συγκεκριμένα αιτήματα για αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας των funds και των servicers;
Δεν θέτω αυτά τα ερωτήματα για να μειώσω τον αγώνα κανενός.
Τα θέτω ακριβώς επειδή θεωρώ ότι ένας τόσο σοβαρός αγώνας δεν πρέπει να εξαντληθεί σε μια κοινοβουλευτική διαδικασία.
Φοβάμαι ότι στο τέλος θα μείνουν μόνο οι εντυπώσεις
Θα ήθελα πραγματικά να διαψευστώ.
Θα ήθελα η Εξεταστική να αποδειχθεί ουσιαστική, να φωτίσει τις πρακτικές που πρέπει να ελεγχθούν και να οδηγήσει σε συγκεκριμένες προτάσεις προστασίας των δανειοληπτών.
Ωστόσο, οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί και η ήδη εμφανής κομματική αντιπαράθεση δεν μου επιτρέπουν μεγάλη αισιοδοξία.
Φοβάμαι ότι μπορεί να παρακολουθήσουμε ένα πολιτικό θέαμα με πολλή δημοσιότητα, πολλές δηλώσεις, πολλές αντιπαραθέσεις και ελάχιστο πρακτικό αποτέλεσμα.
Φοβάμαι ότι στο τέλος η κυβέρνηση θα προβάλλει το δικό της πόρισμα, η αντιπολίτευση θα καταγγέλλει τη διαδικασία και οι δανειολήπτες θα εξακολουθούν να περιμένουν λύσεις.
Και φοβάμαι ότι η Νέα Δημοκρατία θα αξιοποιήσει την ευκαιρία για να μεταφέρει το βάρος της πολιτικής συζήτησης στην περίοδο Τσίπρα, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τις δικές της κυβερνητικές επιλογές.
Αυτή είναι μια ανησυχία, όχι ένα προεξοφλημένο συμπέρασμα.
Γι’ αυτό και η μεγαλύτερη παγίδα θα ήταν να θεωρήσουμε ότι η μάχη κερδήθηκε επειδή απλώς συστάθηκε μια Εξεταστική Επιτροπή.
Η πραγματική δικαίωση δεν θα έρθει με τη συγκρότηση μιας επιτροπής.
Θα έρθει εάν υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος, διαφάνεια, λογοδοσία και συγκεκριμένες αλλαγές που θα προστατεύουν αποτελεσματικά τους πολίτες.
Μέχρι τότε, προσωπικά, δεν βλέπω λόγο για πανηγυρισμούς.
Βλέπω λόγο για ακόμη μεγαλύτερη επαγρύπνηση.
Και περιμένω από όσους πρωτοστάτησαν σε αυτή την προσπάθεια να συνεχίσουν με την ίδια αποφασιστικότητα, ασκώντας δημόσια κριτική σε κάθε κόμμα που δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματά τους — χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς πολιτικές εκπτώσεις.
Ένας προβληματισμένος πολίτης



