Κάθε λίγες εβδομάδες στην Κεφαλονιά διαβάζουμε μία ανακοίνωση με εκατομμύρια.
7,8 εκατομμύρια.
5 εκατομμύρια.
3 εκατομμύρια.
1,5 εκατομμύριο.
Ένταξη.
Χρηματοδότηση.
Δημοπράτηση.
Υπογραφή.
Και ο πολίτης εύλογα πιστεύει:
«Ωραία. Άλλο ένα έργο έγινε».
Μόνο που πολλές φορές το έργο δεν έγινε.
Μπορεί να χρειάζονται ακόμη δύο, τρία ή πέντε χρόνια μέχρι να παραδοθεί.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες επικοινωνιακές στρεβλώσεις της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής διοίκησης:
έχουμε μάθει να μετράμε ως έργα τις αποφάσεις για έργα.
Έξι διαφορετικές λέξεις που δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι που πρέπει να γίνει κανόνας στη δημοσιογραφική κάλυψη.
Εξαγγέλθηκε σημαίνει ότι κάποιος είπε πως θέλει να το κάνει.
Εντάχθηκε σημαίνει ότι εξασφαλίστηκε ή δεσμεύθηκε χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Δημοπρατήθηκε σημαίνει ότι ξεκίνησε η διαδικασία αναζήτησης αναδόχου.
Συμβασιοποιήθηκε σημαίνει ότι υπογράφηκε σύμβαση.
Εκτελείται σημαίνει ότι πραγματοποιούνται εργασίες.
Παραδόθηκε σημαίνει ότι ο πολίτης μπορεί επιτέλους να το χρησιμοποιήσει.
Μόνο το τελευταίο είναι ολοκληρωμένο έργο.
Κι όμως, στον δημόσιο λόγο οι έξι έννοιες συχνά συγχωνεύονται.
Το χαρακτηριστικό παράδειγμα Αεροδρόμιο–Κρανιά
Ο οδικός άξονας Αεροδρόμιο–Κρανιά αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση έργου που πρέπει να παρακολουθούμε σωστά.
Πρόκειται για παρέμβαση άνω των 7,8 εκατομμυρίων ευρώ που έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2021–2027».
Αυτό είναι σημαντικό.
Αλλά η ένταξη δεν σημαίνει ότι αύριο το πρωί ο οδηγός θα κινηθεί σε νέο δρόμο.
Ακολουθούν διαδικασίες, δημοπράτηση, σύμβαση, κατασκευή και παραλαβή.
Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει κάθε φορά να γράφουμε σε ποιο στάδιο βρίσκεται.
Όχι απλώς το εντυπωσιακό ποσό.
Ο Μύρτος μας δίδαξε κάτι πολύ σκληρό
Ο δρόμος του Μύρτου είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα γιατί η παρακολούθηση των έργων δεν είναι γραφειοκρατική πολυτέλεια.
Μετά τις κατολισθήσεις του Ιουλίου 2026 απαιτήθηκε νέα μεγάλη παρέμβαση αποκατάστασης.
Και εδώ το ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσα χρήματα βρέθηκαν».
Είναι:
Πότε ξεκίνησε η μελέτη;
Τι προβλέπει;
Πότε συμβασιοποιήθηκε;
Ποια είναι η προσωρινή λύση;
Ποια η μόνιμη;
Πότε θα θεωρήσουμε πραγματικά ασφαλή την πρόσβαση;
Αυτό ενδιαφέρει τον πολίτη περισσότερο από τον τίτλο μιας ανακοίνωσης.
Μετά τον Ιανό ακούσαμε επίσης πολλά εκατομμύρια
Από το 2020 και μετά η Κεφαλονιά βρέθηκε μπροστά σε τεράστια ανάγκη αποκατάστασης.
Αντιπλημμυρικά έργα, δρόμοι, Πύλαρος, Αγία Ευφημία, λιμενικές εγκαταστάσεις και δίκτυα.
Πολλά έργα πράγματι προχώρησαν.
Άλλα χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο.
Άλλα εντάχθηκαν σε ευρύτερα χρηματοδοτικά προγράμματα.
Αυτό ακριβώς αποδεικνύει γιατί δεν πρέπει να κάνουμε ούτε το ένα λάθος ούτε το άλλο.
Ούτε «τίποτα δεν γίνεται».
Ούτε «ανακοινώθηκαν 20 εκατομμύρια, άρα έγιναν έργα 20 εκατομμυρίων».
Η πραγματικότητα βρίσκεται στη μέση και χρειάζεται έλεγχο έργο προς έργο.
Τα 5,8 εκατομμύρια της αγροτικής οδοποιίας
Το 2026 ανακοινώθηκαν προσωρινές εγκρίσεις περίπου 5,833 εκατ. ευρώ για έργα αγροτικής οδοποιίας στους τρεις Δήμους της Κεφαλονιάς.
Πολύ σημαντική εξέλιξη.
Αλλά και εδώ η σωστή είδηση δεν είναι «5,8 εκατομμύρια έργα έγιναν στην Κεφαλονιά».
Η σωστή διατύπωση είναι:
εγκρίθηκε χρηματοδοτική πορεία έργων ύψους 5,8 εκατομμυρίων.
Τώρα αρχίζει η πραγματική δοκιμασία.
Θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες;
Πότε θα δημοπρατηθούν;
Πότε θα μπουν τα μηχανήματα;
Και κυρίως: πότε θα παραδοθούν;
ΣΒΑΑ, αναπλάσεις, ύδρευση, σχολεία, αθλητισμός
Το ίδιο φίλτρο πρέπει να εφαρμόζεται παντού.
Στη Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης Αργοστολίου–Ληξουρίου.
Στις αναπλάσεις.
Στα έργα ύδρευσης του Δήμου Σάμης.
Στα σχολικά κτίρια.
Στις αθλητικές εγκαταστάσεις.
Στα λιμάνια.
Στα έργα απορριμμάτων.
Για παράδειγμα, στον Δήμο Σάμης υπάρχουν χρηματοδοτημένες παρεμβάσεις εκατομμυρίων για ύδρευση και ψηφιακούς υδρομετρητές.
Το κρίσιμο όμως για τον δημότη δεν είναι μόνο ότι υπάρχει ένας κωδικός στον προϋπολογισμό.
Είναι πότε θα δει καλύτερο νερό στη βρύση του.
Και ο δρόμος Αργοστόλι–Πόρος: ένας βασικός άξονας που δεν μπορεί να περιμένει
Στον ίδιο κατάλογο πρέπει ασφαλώς να μπει και ο οδικός άξονας Αργοστόλι–Πόρος, μία από τις σημαντικότερες οδικές συνδέσεις της Κεφαλονιάς.
Δεν μιλάμε για έναν δευτερεύοντα δρόμο. Είναι ο άξονας που συνδέει το Αργοστόλι και την κεντρική Κεφαλονιά με τον Πόρο, την περιοχή Ελειού–Πρόννων και ένα από τα βασικά λιμάνια εισόδου του νησιού. Χρησιμοποιείται καθημερινά από κατοίκους, επαγγελματίες, φορτηγά, λεωφορεία και χιλιάδες επισκέπτες κατά τη θερινή περίοδο.
Και ακριβώς γι’ αυτό αποτελεί ένα ακόμη καλό παράδειγμα του προβλήματος που περιγράφουμε.
Κατά καιρούς ακούμε για μελέτες, χρηματοδοτήσεις, παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας, αποκαταστάσεις και βελτιώσεις τμημάτων του επαρχιακού δικτύου.
Αυτό όμως που χρειάζεται ο πολίτης είναι μία ενιαία απάντηση:
Ποιο είναι σήμερα το συνολικό σχέδιο για τον δρόμο Αργοστόλι–Πόρος;
Ποια τμήματα έχουν ήδη αναβαθμιστεί;
Ποια χρειάζονται παρέμβαση;
Ποιες μελέτες έχουν ολοκληρωθεί;
Ποιες χρηματοδοτήσεις έχουν εξασφαλιστεί;
Ποιες εργολαβίες βρίσκονται σε εξέλιξη;
Και κυρίως, υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ώστε ολόκληρος αυτός ο στρατηγικός άξονας να αποκτήσει το επίπεδο οδικής ασφάλειας που απαιτεί η σημερινή Κεφαλονιά;
Γιατί το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι μια σειρά αποσπασματικών παρεμβάσεων κάθε φορά που παρουσιάζεται ένα πρόβλημα.
Χρειάζεται συνολικός σχεδιασμός του άξονα Αργοστόλι–Πόρος, με ασφαλτικό, διαγραμμίσεις, στηθαία ασφαλείας, αντιμετώπιση επικίνδυνων σημείων, τεχνικά έργα, απορροή ομβρίων και παρεμβάσεις όπου η γεωμετρία του δρόμου δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο.
Και εδώ ακριβώς θα ήταν πολύτιμο το Kefalonia Project Tracker που προτείνουμε.
Ο πολίτης δεν θα έπρεπε να ψάχνει σε δεκάδες αποφάσεις, δελτία Τύπου και ανακοινώσεις για να καταλάβει τι γίνεται στον δρόμο Αργοστόλι–Πόρος.
Θα έπρεπε να μπορεί να ανοίξει μία σελίδα και να δει:
Έργο → Τμήμα δρόμου → Προϋπολογισμός → Χρηματοδότηση → Ανάδοχος → Ημερομηνία σύμβασης → Εργασίες που προβλέπονται → Ποσοστό ολοκλήρωσης → Ημερομηνία παράδοσης.
Γιατί όταν ένας δρόμος αποτελεί βασική αρτηρία ενός ολόκληρου νησιού, δεν αρκεί να μαθαίνουμε κάθε τόσο ότι «εξασφαλίστηκαν χρήματα».
Πρέπει να γνωρίζουμε πότε αυτά τα χρήματα θα μετατραπούν σε έναν πραγματικά ασφαλέστερο δρόμο από το Αργοστόλι μέχρι τον Πόρο.
Υπάρχει και ένα δεύτερο πρόβλημα: ποιος δικαιούται τα εύσημα;
Στην Αυτοδιοίκηση ένα μεγάλο έργο μπορεί να χρειαστεί επτά χρόνια.
Μία διοίκηση κάνει τη μελέτη.
Η επόμενη εξασφαλίζει χρηματοδότηση.
Μία Περιφερειακή Αρχή το εντάσσει.
Η επόμενη το δημοπρατεί.
Και κάποιος άλλος κόβει την κορδέλα.
Μετά αρχίζει η μάχη:
«δικό μας έργο».
Αυτό είναι πολιτικά κατανοητό αλλά διοικητικά γελοίο.
Τα μεγάλα έργα είναι συχνά αποτέλεσμα διοικητικής συνέχειας.
Η σωστή δημοσιογραφία οφείλει να γράφει:
ποιος το σχεδίασε, ποιος το μελέτησε, ποιος εξασφάλισε τα χρήματα και ποιος το εκτέλεσε.
Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο.
Δεν υπάρχει ένδειξη ότι «χάθηκαν τα εκατομμύρια»
Και εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Ο τίτλος «πού πήγαν τα εκατομμύρια;» είναι ελκυστικός.
Αλλά μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση ότι χρήματα εξαφανίστηκαν.
Δεν προκύπτει κάτι τέτοιο από την έρευνα.
Το πρόβλημα που προκύπτει είναι διαφορετικό:
ο πολίτης βομβαρδίζεται από ποσά χρηματοδοτήσεων χωρίς να διαθέτει εύκολο τρόπο να γνωρίζει ποια από αυτά έχουν μετατραπεί σε πραγματικό έργο.
Και αυτό πρέπει να αλλάξει.
Μία πολύ απλή λύση: Kefalonia Project Tracker
Περιφέρεια και Δήμοι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα κοινό δημόσιο ψηφιακό dashboard.
Για κάθε έργο:
Τίτλος – Προϋπολογισμός – Πηγή χρηματοδότησης – Φορέας υλοποίησης – Ανάδοχος – Ημερομηνία σύμβασης – Αρχική ημερομηνία παράδοσης – Παρατάσεις – Ποσοστό υλοποίησης – Φωτογραφίες προόδου.
Και μία απλή χρωματική ένδειξη:
Μελέτη.
Χρηματοδότηση.
Δημοπράτηση.
Κατασκευή.
Ολοκληρωμένο.
Τότε θα σταματούσαν πολλά πράγματα.
Οι υπερβολικές κυβερνητικές και αυτοδιοικητικές θριαμβολογίες.
Οι ισοπεδωτικές αντιπολιτευτικές καταγγελίες ότι «τίποτα δεν γίνεται».
Και η σύγχυση του πολίτη.
Από τον Αεροδρόμιο–Κρανιά, τον Αργοστόλι–Πόρος και τον Μύρτο μέχρι την αγροτική οδοποιία, τα αντιπλημμυρικά, την ύδρευση, τις αναπλάσεις, τα λιμάνια και τις αθλητικές εγκαταστάσεις, κάθε μεγάλο έργο της Κεφαλονιάς πρέπει να έχει πλέον τη δική του δημόσια «ταυτότητα προόδου».
Τα εκατομμύρια δεν είναι έργα
Αυτό είναι τελικά το συμπέρασμα.
Στην Κεφαλονιά γίνονται έργα.
Υπάρχουν επίσης σημαντικές νέες χρηματοδοτήσεις.
Υπάρχουν όμως και έργα που καθυστερούν, διαδικασίες που κρατούν χρόνια και εξαγγελίες που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά ώστε ο πολίτης νομίζει ότι το ίδιο έργο χρηματοδοτήθηκε τρεις φορές.
Δεν χρειαζόμαστε λοιπόν λιγότερες ανακοινώσεις.
Χρειαζόμαστε περισσότερη λογοδοσία μετά την ανακοίνωση.
Γιατί ο πολίτης δεν περπατά πάνω σε μία απόφαση ένταξης.
Δεν οδηγεί πάνω σε μία δημοπράτηση.
Δεν πίνει νερό από έναν κωδικό προϋπολογισμού.
Χρησιμοποιεί παραδομένα έργα.
Και ίσως από εδώ και πέρα αυτός πρέπει να είναι ο κανόνας:
Κάθε φορά που ακούμε «άλλα 10 εκατομμύρια για την Κεφαλονιά», να κάνουμε μία δεύτερη ερώτηση:
«Πολύ ωραία. Πότε ακριβώς θα μπορέσουμε να δούμε αυτά τα εκατομμύρια μπροστά μας;»
Αυτή δεν είναι αντιπολίτευση.
Είναι λογοδοσία.
Και την οφείλουν στον Κεφαλονίτη όλοι: Κυβέρνηση, Περιφέρεια, Δήμοι — και εμείς τα τοπικά ΜΜΕ.
