Η καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών στην Ελλάδα μοιάζει με άσκηση ισορροπίας: εργασία, υποχρεώσεις και φροντίδα μικρών παιδιών συχνά συγκρούονται, αφήνοντας τους γονείς χωρίς επαρκείς λύσεις. Σε αυτό το κενό έρχεται να απαντήσει το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς», μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη φύλαξη βρεφών και νηπίων από αγωνία σε οργανωμένη επιλογή.
Το πρόγραμμα αφορά παιδιά ηλικίας από δύο μηνών έως δυόμισι ετών και προσφέρει ευελιξία εκεί όπου μέχρι σήμερα υπήρχαν αδιέξοδα. Η φροντίδα μπορεί να πραγματοποιείται είτε στο σπίτι της οικογένειας είτε στον χώρο του επιμελητή, ανάλογα με το τι εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες γονέα και φροντιστή. Πρόκειται για ένα μοντέλο που προσαρμόζεται στην πραγματική ζωή, όχι το αντίστροφο.
Από το πιλοτικό στάδιο στην καθολική εφαρμογή
Η πιλοτική φάση του προγράμματος εφαρμόστηκε σε 62 δήμους και τα πρώτα δεδομένα έδειξαν ότι η ανάγκη ήταν υπαρκτή και έντονη. Περισσότερα από 900 ενεργά συμφωνητικά υπογράφηκαν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αποτυπώνοντας τη ζήτηση για αξιόπιστη και επιδοτούμενη φύλαξη παιδιών. Πλέον, η καθολική επέκταση του προγράμματος βρίσκεται προ των πυλών και αναμένεται να ενεργοποιηθεί άμεσα, δίνοντας πρόσβαση σε πολύ περισσότερες οικογένειες σε ολόκληρη τη χώρα.
Ποιοι γονείς μπορούν να επωφεληθούν
Το πλαίσιο των δικαιούχων είναι ευρύ, αλλά σαφώς οριοθετημένο. Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν εργαζόμενοι τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, καθώς και άνεργες μητέρες που είναι εγγεγραμμένες στη ΔΥΠΑ για διάστημα έως τρεις μήνες. Επίσης, προβλέπεται συμμετοχή για γονείς που έχουν αποκλειστική επιμέλεια παιδιού.
Κοινός παρονομαστής για όλους είναι το εισοδηματικό κριτήριο: το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 24.000 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο, η ενίσχυση κατευθύνεται σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο, χωρίς να αποκλείονται εργαζόμενοι που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος φύλαξης.
Πόσα χρήματα δίνει το κράτος
Η οικονομική στήριξη είναι συγκεκριμένη και διαφοροποιείται με βάση την εργασιακή κατάσταση του γονέα. Για εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, το ποσό φτάνει τα 500 ευρώ τον μήνα, ενώ για εργαζόμενους μερικής απασχόλησης και ανέργους διαμορφώνεται στα 300 ευρώ. Η ενίσχυση αυτή μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην επιστροφή στην εργασία και στην αναγκαστική παραμονή στο σπίτι.
Όπως τόνισε η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Έλενα Ράπτη, σε συνέντευξή της στο MEGA, ο βασικός στόχος είναι η στήριξη της γυναίκας που επιθυμεί να εργαστεί, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται ο πατέρας, ιδίως στις περιπτώσεις μονογονεϊκών οικογενειών.
Ποιοι μπορούν να γίνουν «νταντάδες»
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του προγράμματος είναι ότι ως επιμελητές μπορούν να ενταχθούν όχι μόνο επαγγελματίες φροντιστές, αλλά ακόμη και παππούδες ή γιαγιάδες. Η προϋπόθεση είναι η εγγραφή στο ειδικό μητρώο και η κατάθεση βασικών δικαιολογητικών, όπως τίτλοι σπουδών, πιστοποίηση πρώτων βοηθειών, πιστοποιητικό υγείας και ποινικό μητρώο.
Το κράτος θέτει ελάχιστες αλλά κρίσιμες προδιαγραφές, με έμφαση στην ασφάλεια του παιδιού. Από εκεί και πέρα, ο γονέας έχει την ελευθερία να επιλέξει τον επιμελητή μέσα από την επίσημη πλατφόρμα, εντός της περιοχής του.
Παράλληλη θωράκιση απέναντι στην έμφυλη βία
Το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» δεν λειτουργεί αποκομμένα. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα κοινωνικών πολιτικών που περιλαμβάνει και την ενίσχυση του εθνικού δικτύου για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Η Γραμμή SOS 15900 λειτουργεί όλο το 24ωρο, ενώ 46 συμβουλευτικά κέντρα σε όλη τη χώρα προσφέρουν δωρεάν ψυχολογική, εργασιακή και νομική υποστήριξη.
Παράλληλα, 20 ξενώνες φιλοξενίας παρέχουν ασφαλές καταφύγιο, ενώ σύγχρονα εργαλεία όπως το panic button και η συστηματική εκτίμηση κινδύνου ενισχύουν την πρόληψη και την άμεση παρέμβαση.
Ενημέρωση, πρόληψη και συνεργασίες
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι καμπάνιες ενημέρωσης, οι οποίες υλοποιούνται τόσο σε μέσα μαζικής μεταφοράς όσο και μέσω συνεργασιών με ιδιωτικούς φορείς. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων και η Uber, με στόχο τη διάχυση κρίσιμων πληροφοριών στο ευρύ κοινό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενημέρωση για το λεγόμενο «χάπι του βιασμού», ένα φαινόμενο που αφορά κυρίως νεαρές γυναίκες και φοιτήτριες. Η γρήγορη αναγνώριση συμπτωμάτων όπως ζάλη, ναυτία, σύγχυση και απώλεια μνήμης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς οι συγκεκριμένες ουσίες παραμένουν ανιχνεύσιμες στο αίμα μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Το μήνυμα της πολιτείας είναι σαφές: ενημέρωση, αφύπνιση και μηδενική ανοχή. Όπως υπογραμμίζει η υφυπουργός, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον δράστη – και αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο σε κάθε επίπεδο της κοινωνίας.
