Ακαθάριστα οικόπεδα: Έως τις 30 Απριλίου η προθεσμία για τις δηλώσεις – Αναλυτικά οι κανόνες καθαρισμού

Από την 1η Απριλίου 2025, ενεργοποιήθηκε η ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με διεύθυνση www.akatharista.gov.gr. Μέσω αυτής, όλοι οι πολίτες που έχουν στην κατοχή τους οικόπεδα εντός ή κοντά σε αστικές περιοχές καλούνται να δηλώσουν ότι έχουν καθαρίσει τους χώρους τους από εύφλεκτα υλικά. Η υποχρέωση αυτή πρέπει να εκπληρωθεί εντός του ίδιου μήνα, δηλαδή μέχρι και τις 30 Απριλίου 2025. Η ΠΟΜΙΔΑ, σε ανακοίνωσή της, υπενθυμίζει τις βασικές υποχρεώσεις των ιδιοκτητών, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει σημαντικά προβλήματα που καθιστούν δύσκολη τη συμμόρφωση με τις προβλέψεις του νόμου.

Η πίεση του χρόνου και η πρακτική δυσκολία εφαρμογής

Ένα από τα πρώτα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ο πολύ περιορισμένος χρόνος που δίνεται στους πολίτες για τον καθαρισμό και την υποβολή της σχετικής υπεύθυνης δήλωσης. Η περίοδος των εορτών του Πάσχα και το γεγονός ότι πολλοί ιδιοκτήτες έχουν ακίνητα σε απομακρυσμένες περιοχές δυσχεραίνουν σημαντικά τη διαδικασία. Οι πολίτες, στην αγωνία τους να συμμορφωθούν, συχνά αδυνατούν να εντοπίσουν διαθέσιμα συνεργεία καθαρισμού, ενώ όσοι βρίσκουν, υποχρεώνονται να καταβάλουν υπέρογκα ποσά. Η ΠΟΜΙΔΑ υπενθυμίζει ότι πέρυσι, μετά από σχετικό αίτημά της, η καταληκτική ημερομηνία είχε παραταθεί μέχρι τις 15 Ιουλίου 2024, κάτι που φέτος δεν έχει ακόμη συμβεί.

Ποιος είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση της βιομάζας;

Ένα άλλο μεγάλο αγκάθι είναι το θέμα της απομάκρυνσης της βιομάζας, δηλαδή των προϊόντων καθαρισμού. Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι ο μόνος αρμόδιος για αυτή τη διαδικασία είναι ο οικείος δήμος. Παρ’ όλα αυτά, οι πολίτες καλούνται ουσιαστικά να αναλάβουν και αυτό το βάρος, είτε μέσω σύναψης συμβάσεων με εξειδικευμένες εταιρείες είτε με άλλες διαδικασίες που αγνοούν ή δυσκολεύονται να ακολουθήσουν. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, για μια παράλογη απαίτηση που καθιστά το μέτρο πρακτικά ανεφάρμοστο για πολλούς.

Αναμονή για έναν νέο, πιο ρεαλιστικό κανονισμό πυροπροστασίας

Όσον αφορά τον ισχύοντα Κανονισμό Πυροπροστασίας για κτίρια που βρίσκονται κοντά σε δασικές εκτάσεις, η κατάσταση παραμένει στάσιμη. Αν και υπήρξαν διαβεβαιώσεις από τις αρμόδιες αρχές ότι σχεδιάζεται μια αναθεώρησή του ώστε να γίνει πιο προσιτός και εφαρμόσιμος, μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί καμία σχετική πρόταση. Η ΠΟΜΙΔΑ, διαβλέποντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην εφαρμογή των σημερινών διατάξεων, έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις:

  1. Ρεαλιστική αναμόρφωση των απαιτήσεων, με γνώμονα τι είναι πράγματι εφικτό από άποψη κόστους και διαδικασιών, και όχι θεωρητικά ιδανικό.

  2. Απλοποίηση της διαδικασίας δήλωσης, με κατάργηση της ανάγκης εμπλοκής ειδικών επιστημόνων και αντικατάστασή τους με προκαθορισμένα, τυποποιημένα μέτρα ανάλογα με την τοποθεσία και το είδος του ακινήτου.

  3. Δυνατότητα υποβολής δηλώσεων μέσω της υπάρχουσας πλατφόρμας, ώστε να μην απαιτείται χρήση διαφορετικών συστημάτων ή διαδικασιών.

Τι ισχύει για τους ιδιοκτήτες και τις υποχρεώσεις τους

Οι ιδιοκτήτες (καθώς και οι επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές) οικοπέδων ή ακάλυπτων χώρων σε πολεοδομημένες περιοχές, εντός οικισμών χωρίς σχέδιο, σε απόσταση 100 μέτρων από αυτούς, ή ακόμα και σε εκτός σχεδίου περιοχές με κτίσματα (εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία), υποχρεούνται να προβούν σε καθαρισμό των χώρων τους από την 1η έως την 30ή Απριλίου κάθε έτους. Η καθαρότητα πρέπει να διατηρείται για όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (1 Μαΐου – 31 Οκτωβρίου).

Εξαιρούνται μόνο οι περιποιημένοι κήποι και φυτεμένοι ακάλυπτοι χώροι.

Η υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr πρέπει να γίνει έως το τέλος Απριλίου. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, τεκμαίρεται συναίνεση στον καθαρισμό από τον δήμο, ο οποίος χρεώνει στον ιδιοκτήτη το κόστος της επέμβασης.

Ελεγχοι και κυρώσεις

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας, οι δηλώσεις ελέγχονται. Αν διαπιστωθεί ότι ο καθαρισμός δεν έγινε, παρεμβαίνει η πυροσβεστική ή ο δήμος, και ο ιδιοκτήτης χρεώνεται. Παράλληλα, λειτουργεί ειδική ηλεκτρονική φόρμα καταγγελιών, όπου οποιοσδήποτε μπορεί να αναφέρει ακαθάριστο οικόπεδο.

Η υποβολή ψευδούς δήλωσης ή η μη δήλωση επιφέρει σοβαρές κυρώσεις. Εκτός από διοικητικά πρόστιμα (1.000 ευρώ), προβλέπονται και ποινικές κυρώσεις, με φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών και χρηματικές ποινές που πλέον κυμαίνονται μεταξύ 300 και 40.000 ευρώ, σύμφωνα με τις πρόσφατες τροποποιήσεις του Νόμου 5090/2024.

Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ