Σημαντικές και ουσιαστικές αλλαγές φέρνει η πρόσφατη αναθεώρηση του Κτιριοδομικού Κανονισμού που προχώρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επηρεάζοντας άμεσα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, λειτουργούν και αναβαθμίζονται τα κτίρια στη χώρα. Πρόκειται για μια παρέμβαση που επιχειρεί να καλύψει θεσμικά κενά δεκαετιών, προσαρμόζοντας το πλαίσιο στις σύγχρονες απαιτήσεις ασφάλειας, προσβασιμότητας και τεχνικής λειτουργικότητας.
Οι νέες ρυθμίσεις δεν αφορούν μόνο τα μελλοντικά κτίρια αλλά και ένα μεγάλο μέρος του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, δημιουργώντας νέα δεδομένα για ιδιοκτήτες, μηχανικούς και επενδυτές. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα που μέχρι σήμερα προκαλούσαν ασάφειες ή εμπόδια: από το πότε είναι υποχρεωτικός ο ανελκυστήρας, μέχρι τα ελεύθερα ύψη σε αλλαγές χρήσης, τις παρεμβάσεις σε κλίμακες παλαιών κτιρίων και την οργάνωση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.
Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των βασικών αλλαγών, μέσα από ερωτήσεις και απαντήσεις που ξεκαθαρίζουν τι ισχύει πλέον στην πράξη.
Πότε απαιτείται πλέον ανελκυστήρας σε κτίρια κατοικιών;
Η νέα ρύθμιση ξεκαθαρίζει ένα ζήτημα που για χρόνια δημιουργούσε αμφιβολίες. Σε κτίρια κατοικιών χωρίς κοινόχρηστους χώρους, η εγκατάσταση ανελκυστήρα καθίσταται υποχρεωτική όταν το δάπεδο ορόφου – ή μέρος αυτού – βρίσκεται σε υψομετρική διαφορά μεγαλύτερη των 9 μέτρων από το επίπεδο του εδάφους στο σημείο πρόσβασης. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της ασφάλειας, ιδιαίτερα για άτομα με κινητικές δυσκολίες.
Ποια κτίρια επηρεάζονται από τις νέες ρυθμίσεις για τα ελεύθερα ύψη;
Οι αλλαγές αφορούν νομίμως υφιστάμενα κτίρια στα οποία, βάσει οικοδομικής άδειας, οι κύριες χρήσεις εκτός κατοικίας υπερβαίνουν το 50% της συνολικής δόμησης. Πρόκειται για τα λεγόμενα «ειδικά κτίρια», όπως γραφεία, καταστήματα ή κτίρια παροχής υπηρεσιών, τα οποία μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια σε ανακαινίσεις και επαναχρήσεις.
Τι ισχύει όταν αλλάζει η χρήση ενός χώρου;
Σε περιπτώσεις αλλαγής χρήσης, τα πραγματικά ελεύθερα ύψη μπορούν πλέον να θεωρηθούν αποδεκτά σύμφωνα με τον Κτιριοδομικό Κανονισμό, ακόμη και αν δεν ταυτίζονται πλήρως με τις προδιαγραφές συγκεκριμένων φορέων λειτουργίας. Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχει σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων φορέων, γεγονός που δίνει μεγαλύτερη ευελιξία σε επενδύσεις και επαναξιοποίηση υφιστάμενων κτιρίων.
Τι αλλάζει για τις κλίμακες σε παλαιά κτίρια;
Μία από τις πιο πρακτικές αλλαγές αφορά τις σκάλες σε κτίρια που ανεγέρθηκαν με παλαιότερους κανονισμούς. Καταργείται το όριο των τετραγωνικών μέτρων της επιφάνειας ορόφου, το οποίο μέχρι σήμερα λειτουργούσε αποτρεπτικά για παρεμβάσεις. Πλέον, επιτρέπεται η αλλαγή της μορφής των κλιμάκων, αρκεί να διασφαλίζεται η ασφαλής και απρόσκοπτη διαφυγή των χρηστών σε περίπτωση ανάγκης.
Τι προβλέπεται για τους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας;
Ο νέος κανονισμός θεσπίζει σαφή υποχρέωση: σε κάθε κτίριο ή αυτοτελές τμήμα κτιρίου πρέπει να προβλέπεται ειδικός, αποκλειστικός χώρος για την εγκατάσταση όλων των μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο χώρος αυτός δεν μπορεί να τροποποιείται αυθαίρετα ούτε από κατασκευαστές ούτε από χρήστες, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η απρόσκοπτη πρόσβαση.
Ποιος ορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές αυτών των χώρων;
Οι τεχνικές προδιαγραφές των χώρων μετρητών δεν αφήνονται πλέον στη διακριτική ευχέρεια του μελετητή. Καθορίζονται με βάση τις οδηγίες του αρμόδιου διαχειριστή δικτύου και είναι υποχρεωτικές για όλα τα κτίρια, ανεξαρτήτως χρήσης ή μεγέθους.
Πότε απαιτείται ειδική γνώμη για την οικοδομική άδεια;
Σε περιπτώσεις όπου ο συνολικός όγκος του κτιρίου υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια, απαιτείται γνωμοδότηση για το αν είναι αναγκαία η εγκατάσταση υποσταθμού ηλεκτρικής ενέργειας δημόσιας χρήσης. Στον υπολογισμό του όγκου δεν λαμβάνονται υπόψη υπόγειοι χώροι μη κύριας χρήσης ούτε πιλοτές, διευκρίνιση που αίρει παλαιές ασάφειες.
Οι αλλαγές στον Κτιριοδομικό Κανονισμό σηματοδοτούν μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού με σαφείς κανόνες και μεγαλύτερη ευελιξία. Για ιδιοκτήτες και μηχανικούς, η σωστή κατανόηση των νέων διατάξεων δεν είναι απλώς χρήσιμη – είναι πλέον απαραίτητη για κάθε νέα άδεια, ανακαίνιση ή επένδυση.
