Ένα νέο τοπίο στη δόμηση διαμορφώνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με μια νομοθετική παρέμβαση που προκαλεί έντονο διάλογο. Ο αρμόδιος υπουργός ανακοίνωσε πως σχεδιάζεται ειδική ρύθμιση που, υπό συγκεκριμένους όρους, θα επιτρέπει σε ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου να χτίζουν ακόμη και σε μικρότερα από τα προβλεπόμενα τεσσάρων στρεμμάτων οικόπεδα, εφόσον έχουν πρόσοψη σε αναγνωρισμένο δρόμο και βρίσκονται στη λεγόμενη «ζώνη Γ». Πρόκειται για περιοχές που σήμερα παραμένουν εκτός των ορίων οικισμών, λόγω ακυρώσεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ο ίδιος ο υπουργός ήταν ξεκάθαρος: Το νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) έρχεται να βάλει τέλος σε δεκαετίες χωροταξικής αβεβαιότητας και να βάλει τάξη σε ένα καθεστώς που μέχρι σήμερα επέτρεπε… δημιουργική αυθαιρεσία. «Όσοι αντιδρούν, απλώς τροφοδοτούν το χάος» τόνισε με νόημα, υπονοώντας πολιτικά και κοινωνικά συμφέροντα που ευνοούνται από την αμφισημία.
Απόφαση-βόμβα του ΣτΕ ακυρώνει χιλιάδες οικισμούς
Η αφετηρία της αναστάτωσης εντοπίζεται στο μακρινό 1985, όταν οι τότε νομάρχες ορίστηκαν ως αρμόδιοι για την οριοθέτηση μικρών οικισμών – κάτω των 2.000 κατοίκων. Το ΣτΕ, ωστόσο, έκρινε δεκαετίες αργότερα ότι οι αποφάσεις αυτές ήταν άκυρες, τόσο λόγω αναρμοδιότητας όσο και λόγω έλλειψης επιστημονικής τεκμηρίωσης. Οι αποφάσεις του 2017 και 2019 που αφορούσαν οικισμούς στο Πήλιο και στο Ρέθυμνο αποτέλεσαν τομή.
Αποτέλεσμα; Περίπου 150 οικισμοί σε αυτές τις περιοχές μπήκαν σε «πολεοδομικό πάγο». Καμία νέα οικοδομική άδεια δεν εκδόθηκε έκτοτε, καθώς τα όρια των οικισμών θεωρούνται πλέον ανίσχυρα. Και το πρόβλημα δεν σταματά εκεί: το δεδικασμένο αυτών των αποφάσεων ενδέχεται να επηρεάσει, αλυσιδωτά, και τους υπόλοιπους 10.000 οικισμούς σε όλη την Ελλάδα.
Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες σε ζώνες «γκρίζες»
Πλέον, για να «ξεμπλοκάρουν» οι ιδιοκτησίες και να αξιοποιηθούν, απαιτείται νέος, ορθός πολεοδομικός σχεδιασμός μέσω προεδρικών διαταγμάτων και τοπικών πολεοδομικών σχεδίων. Ο υπουργός εξήγησε ότι σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν περιοχές που έχουν ουσιαστική οικιστική σύνδεση με το κέντρο ενός οικισμού, έστω κι αν βρίσκονται στα ακραία όρια. Αυτές θα μπορούν εν δυνάμει να ενταχθούν ξανά στον πολεοδομικό σχεδιασμό, με στόχο να δοθεί αξία στις περιουσίες.
Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο για κάθε περίπτωση. Εκεί που αποδειχθεί ότι οι οριοθετήσεις έγιναν αυθαίρετα – με το «μολύβι του νομάρχη», όπως χαρακτηριστικά είπε – η Πολιτεία δεν θα μπορέσει να προσφέρει νομιμοποίηση. «Δε θα καλύψουμε λάθη που έγιναν πρόχειρα ή με προσωπικά συμφέροντα», ξεκαθάρισε.
Νέα δόμηση εκτός σχεδίου, αλλά… με όρους
Η μεγάλη αλλαγή αφορά και τα εκτός σχεδίου ακίνητα. Όσοι ιδιοκτήτες έχουν οικόπεδα που παραμένουν εκτός της νέας οριοθέτησης, αλλά βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς και σε αναγνωρισμένους δρόμους, θα μπορούν – με βάση τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση – να χτίζουν με πιο ευνοϊκούς όρους από ό,τι μέχρι σήμερα. Όχι με τα ίδια προνόμια του εντός σχεδίου, αλλά με καλύτερους όρους από τους αυστηρούς κανόνες των εκτός σχεδίου περιοχών.
Πρόκειται για μια ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και πολεοδομικής νομιμότητας, που, σύμφωνα με το Υπουργείο, θα δώσει ελπίδα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες που είδαν τα όνειρά τους να γκρεμίζονται με τις αποφάσεις του ΣτΕ.
Η απάντηση στην κριτική: «Δεν παίζουμε με τις περιουσίες των πολιτών»
Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έχει επιτεθεί στο ΠΔ, υποστηρίζοντας ότι απαξιώνει ιδιοκτησίες και μετατρέπει οικοδομήσιμα οικόπεδα σε χωράφια. Η απάντηση του Υπουργείου ήταν αιχμηρή: «Αυτό είναι από τα μεγαλύτερα πολιτικά λάθη – δεν μπορούμε να μεταχειριζόμαστε τις περιουσίες των Ελλήνων σαν πιόνια σε πολιτικά παιχνίδια».
Ο στόχος, όπως ειπώθηκε, είναι ξεκάθαρος: πολεοδομικός σχεδιασμός για το 80% της επικράτειας μέσα στα επόμενα χρόνια, μέσα από 227 τοπικά και 18 ειδικά πολεοδομικά σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ένα πλέγμα κανόνων που θα αποτρέψει το πολεοδομικό… λαχείο που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Ο «εφιάλτης» των προσφυγών τελειώνει;
Μέχρι τώρα, κάθε αγοραπωλησία οικοπέδου εντός οικισμού συνοδευόταν από ένα «αλλά»… Η έλλειψη ασφαλών ορίων καθιστούσε τις συμβάσεις νομικά επισφαλείς. «Ο δικηγόρος θα σου έλεγε ότι είναι άρτιο, αλλά ίσως ένα δικαστήριο το ακυρώσει αύριο» εξήγησε ο υπουργός, τονίζοντας την ανάγκη ενός ξεκάθαρου νομοθετικού πλαισίου.
Το νέο Προεδρικό Διάταγμα υπόσχεται ότι αυτό το θολό καθεστώς φτάνει στο τέλος του. Με επιστημονική τεκμηρίωση, σαφείς οριοθετήσεις και τοπικά σχέδια, δημιουργείται ένα σταθερό περιβάλλον για τις μεταβιβάσεις, τις άδειες και – κυρίως – την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
