Σημαντική αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει την κατασκευή και λειτουργία των κτιρίων στη χώρα δρομολογεί νέα υπουργική απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η ρύθμιση, που φέρει την υπογραφή του υφυπουργού Νίκος Ταγαράς, στοχεύει στην επικαιροποίηση του Κτιριοδομικού Κανονισμού και στον εξορθολογισμό διατάξεων οι οποίες, σε αρκετές περιπτώσεις, κρίνονται παρωχημένες ή δυσλειτουργικές σε σχέση με τις σημερινές ανάγκες.
Οι αλλαγές είναι πολυεπίπεδες και αφορούν τόσο την ταξινόμηση και τη δομή των κτιρίων όσο και κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας, προσβασιμότητας και τεχνικών εγκαταστάσεων. Πρόκειται για παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα μηχανικούς, ιδιοκτήτες, κατασκευαστές, αλλά και όσους σχεδιάζουν αλλαγές χρήσης ή παρεμβάσεις σε υφιστάμενα ακίνητα.
Υποχρεωτικός ανελκυστήρας: τι αλλάζει στην πράξη
Η πλέον ηχηρή αλλαγή αφορά την προσβασιμότητα σε κτίρια κατοικιών. Πλέον, καθίσταται υποχρεωτική η εγκατάσταση ανελκυστήρα σε κτίρια που δεν διαθέτουν κοινόχρηστους χώρους, όταν το επίπεδο του ορόφου ή τμήματός του βρίσκεται σε υψομετρική διαφορά άνω των 9 μέτρων από το έδαφος στο σημείο πρόσβασης. Η διάταξη αυτή έρχεται να καλύψει ένα χρόνιο κενό, κυρίως σε παλαιότερα κτίρια, όπου η απουσία ανελκυστήρα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα σε ηλικιωμένους και άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
Η ρύθμιση ενισχύει σαφώς την έννοια της καθολικής προσβασιμότητας, ευθυγραμμίζοντας τον Κανονισμό με σύγχρονες κοινωνικές και πολεοδομικές απαιτήσεις.
Ελεύθερα ύψη: μεγαλύτερη ευελιξία για υφιστάμενα κτίρια
Αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται τα ελεύθερα ύψη των χώρων. Πλέον, αυτά λαμβάνονται με βάση τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού, ακόμη και αν αποκλίνουν από ειδικές προδιαγραφές του εκάστοτε φορέα λειτουργίας, αρκεί να υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του.
Η πρόβλεψη αυτή αφορά κυρίως νομίμως υφιστάμενα κτίρια που είχαν αδειοδοτηθεί με κύριες χρήσεις εκτός κατοικίας σε ποσοστό άνω του 50% της συνολικής δόμησης. Με άλλα λόγια, ειδικά κτίρια που, υπό το προηγούμενο καθεστώς, συναντούσαν σοβαρά εμπόδια κατά την αξιοποίησή τους ή την αλλαγή χρήσης.
Κλίμακες χωρίς περιορισμούς τετραγωνικών
Στο ίδιο πνεύμα απλοποίησης, καταργείται το όριο επιφάνειας ορόφου που ίσχυε για την αλλαγή της μορφής των κλιμάκων σε κτίρια κατασκευασμένα με παλαιότερες διατάξεις. Πλέον, η τροποποίηση της κλίμακας επιτρέπεται όταν μεταβάλλεται η χρήση του κτιρίου, υπό την προϋπόθεση ότι το πλάτος της επαρκεί για την ασφαλή εκκένωση των χρηστών, σύμφωνα με τον πληθυσμό που αντιστοιχεί στη νέα χρήση.
Η αλλαγή αυτή διευκολύνει σημαντικά παρεμβάσεις σε παλαιά ακίνητα, όπου οι κλίμακες συχνά δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές απαιτήσεις, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια.
Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις: τέλος στην «αυθαιρεσία» των μετρητών
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Η νέα απόφαση καθιστά υποχρεωτική την πρόβλεψη ειδικού, αποκλειστικού χώρου σε κάθε κτίριο ή αυτοτελές τμήμα του για την τοποθέτηση όλων των μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας, είτε πρόκειται για κατοικίες είτε για επαγγελματικούς χώρους.
Ο χώρος αυτός δεν επιτρέπεται να τροποποιηθεί εκ των υστέρων από κατασκευαστές ή χρήστες, ενώ η διαμόρφωσή του πρέπει να ακολουθεί αυστηρά τις οδηγίες του ΔΕΔΔΗΕ. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας, η ευκολότερη πρόσβαση για έλεγχο και συντήρηση, αλλά και η αποφυγή πρόχειρων ή επικίνδυνων λύσεων του παρελθόντος.
Νέοι κανόνες στις οικοδομικές άδειες και τον όγκο κτιρίων
Τροποποιήσεις επέρχονται και στη διαδικασία έκδοσης οικοδομικής άδειας. Όταν ο όγκος ενός κτιρίου υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια, απαιτείται πλέον η γνώμη του ΔΕΔΔΗΕ σχετικά με το αν χρειάζεται η εγκατάσταση ηλεκτρικού υποσταθμού δημόσιας χρήσης.
Στον υπολογισμό του όγκου συνυπολογίζονται όλοι οι κλειστοί χώροι μαζί με τα δομικά στοιχεία που τους ορίζουν, ενώ εξαιρούνται θερμομονώσεις, επενδύσεις και διακοσμητικά στοιχεία όψεων. Δεν προσμετρώνται επίσης υπόγειοι χώροι που δεν αποτελούν κύρια χρήση, καθώς και οι ελεύθεροι χώροι επί υποστυλωμάτων, δηλαδή οι γνωστές πιλοτές.
Ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο για το μέλλον
Συνολικά, οι αλλαγές στον Κτιριοδομικό Κανονισμό επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα πιο σαφές, λειτουργικό και προσαρμοσμένο στη σύγχρονη πραγματικότητα πλαίσιο. Με έμφαση στην προσβασιμότητα, την ασφάλεια και τη διοικητική απλοποίηση, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας φιλοδοξεί να άρει χρόνιες αγκυλώσεις και να διευκολύνει την αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος της χώρας.
Το αν οι νέες ρυθμίσεις θα πετύχουν τον στόχο τους στην πράξη, θα φανεί σύντομα – πάντως, το τοπίο στις κατασκευές αλλάζει αισθητά.
