Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ παραμένει ένας από τους κυριότερους παράγοντες σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων και θανατηφόρων συγκρούσεων στον δρόμο. Παρά τις συνεχείς εκστρατείες ευαισθητοποίησης και τα αυστηρά πρόστιμα, πολλοί οδηγοί εξακολουθούν να υποτιμούν τον κίνδυνο που εγκυμονεί ένα ποτήρι παραπάνω πριν από το τιμόνι. Τώρα, η Ιταλία ετοιμάζεται να υιοθετήσει ένα απτό τεχνολογικό «φρένο» στις επικίνδυνες αυτή πρακτική, ενσωματώνοντας υποχρεωτικά μια πρωτοποριακή συσκευή σ’ ορισμένα αυτοκίνητα.
Τον Μάρτιο του 2025, το ιταλικό Υπουργείο Υποδομών υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα προσχέδιο νόμου που προβλέπει την υποχρεωτική εγκατάσταση alcolock – μιας ειδικής μονάδας αναπνευστικού ελέγχου – σε οχήματα που οδηγούνταν υπό την επήρεια. Το alcolock λειτουργεί ως «φύλακας» του κινητήρα: πριν ο οδηγός βάλει μπρος, πρέπει να φυσήξει στη συσκευή, και αν ανιχνεύσει επίπεδο αλκοόλ άνω του νόμιμου ορίου, ο κινητήρας αρνείται να εκκινήσει. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται δραστικός περιορισμός κάθε απόπειρας μεθυσμένης οδήγησης.
Η εφαρμογή αυτού του μέτρου πρόκειται να ξεκινήσει την 1η Ιουλίου 2025 και, σύμφωνα με το προσχέδιο, σε πρώτη φάση θα αφορά αποκλειστικά εκείνους τους οδηγούς που συλλαμβάνονται για οδήγηση σε κατάσταση μέθης. Αν το δικαστήριο διαπιστώσει παραβίαση των ορίων, θα επιβάλει στον παραβάτη όχι μόνο πρόστιμο και ενδεχόμενη αφαίρεση άδειας, αλλά και υποχρέωση να εγκαταστήσει στο δικό του όχημα το alcolock με δικά του έξοδα.
Η διαδικασία τοποθέτησης θα γίνεται σε συνεργεία εξουσιοδοτημένα από τον κατασκευαστή, τα οποία θα πρέπει να ακολουθούν πιστά τις προδιαγραφές ελέγχου και ασφάλειας που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία. Η σύνδεση της συσκευής με τον κινητήρα εγγυάται ότι το όχημα δεν θα κάνει ούτε ένα χιλιόμετρο, αν ο οδηγός δεν έχει «καθαρό» αναπνευστικό δείγμα.
Συγκεκριμένα, αν η μέτρηση αλκοόλ στο εκπνεόμενο δείγμα κυμαίνεται μεταξύ 0,8 και 1,5 γραμμαρίων ανά λίτρο αίματος (g/l), το alcolock θα πρέπει να παραμένει εγκατεστημένο στο όχημα για διάστημα δύο ετών. Για ακόμη σοβαρότερες παραβάσεις, όπου οι μετρήσεις ξεπερνούν τα 1,5 g/l, το διάστημα εγκατάστασης επεκτείνεται σε τρία έτη, με τη δυνατότητα επιπλέον παράτασης ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητας και τις συνθήκες της υπόθεσης.
Η Ιταλία δεν είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που ποντάρει σε αυτήν την τεχνολογία. Το Βέλγιο εφαρμόζει από το 2010 αντίστοιχο καθεστώς, δίνοντας στους παραβάτες την επιλογή: εγκατάσταση alcolock ή στέρηση άδειας οδήγησης. Με βάση επίσημα δεδομένα, μεταξύ 2010 και 2020 πάνω από 2.100 αυτοκίνητα στο βελγικό οδικό δίκτυο εξοπλίστηκαν με αυτές τις συσκευές, μειώνοντας αισθητά τα ατυχήματα από μεθυσμένους οδηγούς.
Το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για το alcolock εντάσσεται σε ένα γενικότερο κύμα επιβολής αυστηρότερων κανόνων κατά της οδήγησης υπό την επήρεια. Πέραν των τεχνολογικών λύσεων, αρκετές χώρες ενισχύουν τα πρόστιμα, μειώνουν τα επιτρεπτά όρια αλκοόλ και αυξάνουν τις αστυνομικές ελέγχους στα σημεία αιχμής, όπως νυχτερινά κέντρα διασκέδασης και εορταστικές εκδηλώσεις.
Ειδικοί σε θέματα οδικής ασφάλειας επισημαίνουν ότι, παρά την αύξηση της ευαισθητοποίησης, οι στάσεις ελέγχων σε τυχαία σημεία δεν επαρκούν για να αποτρέψουν όσους επιμένουν στη λανθασμένη πεποίθηση ότι «με ένα ποτήρι κρασί δεν τρέχει τίποτα». Η αυτόματη παρεμπόδιση της εκκίνησης φαίνεται να αποτελεί την πιο αποτελεσματική λύση, καθώς αφαιρεί την ελευθερία απόφασης την κρίσιμη στιγμή.
Όμως, η πρόταση των Ιταλών δεν είναι χωρίς επικρίσεις. Κριτικοί αναφέρουν ότι το κόστος αγοράς και συντήρησης του alcolock θα βαρύνει τους ίδιους τους παραβάτες, δημιουργώντας οικονομικά βάρη σε οδηγούς με ήδη περιορισμένη οικονομική δυνατότητα. Άλλοι υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να δοθούν εναλλακτικές λύσεις, όπως εκπαιδευτικά προγράμματα ή υπηρεσίες μεταφοράς σε μειωμένη τιμή για όσους διαπιστώνεται ότι θέλουν να εισέλθουν στο όριο.
Σε κάθε περίπτωση, η τελική έγκριση θα κριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα αξιολογήσει αν το ιταλικό σχέδιο συμβαδίζει με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την οδική ασφάλεια και την προστασία των καταναλωτών. Εφόσον ανάψει το «πράσινο φως», η Ιταλία θα μπει στην πρώτη γραμμή των χωρών που εφαρμόζουν τεχνολογικές λύσεις για τη μείωση των τροχαίων, προσθέτοντας ένα ακόμη όπλο στον μακρύ αγώνα κατά της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ.
Με το λανσάρισμα του μέτρου να πλησιάζει, οι οδηγοί σ’ όλη την Ευρώπη καλούνται να αναλογιστούν: πόσο πραγματικά κοστίζει ένας μεθυσμένος δρόμος και ποιο τίμημα αξίζει να πληρώσουμε για να προλάβουμε αυτό το μακελειό στους δρόμους μας;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
