Νέο καθεστώς πειθαρχικού ελέγχου μπαίνει σε ισχύ για το Δημόσιο, με αυστηρότερα μέτρα που αλλάζουν ριζικά την καθημερινότητα των υπαλλήλων. Οι ρυθμίσεις προβλέπουν αυξημένες ποινές, νέα παραπτώματα αλλά και δραστικές λύσεις για όσους αγνοούν την αξιολόγηση. Η κυβέρνηση κάνει λόγο για αναγκαίες αλλαγές, καθώς χιλιάδες πειθαρχικές υποθέσεις «σέρνονταν» επί χρόνια χωρίς κατάληξη.
Τι αλλάζει στην αξιολόγηση
Η συμμετοχή στην αξιολόγηση γίνεται πλέον υποχρεωτική. Όσοι υπάλληλοι αρνούνται να αξιολογηθούν ή να λειτουργήσουν ως αξιολογητές θα τιμωρούνται με βαρύ πρόστιμο που ισοδυναμεί με δύο μισθούς. Αν η άρνηση συνεχιστεί για δύο συνεχόμενα έτη, τότε η ποινή φτάνει μέχρι και την οριστική απόλυση. Πρόκειται για μια ρύθμιση που σφραγίζει την αποφασιστικότητα του υπουργείου Εσωτερικών να βάλει τέλος στην «κουλτούρα ατιμωρησίας» που χαρακτήριζε το Δημόσιο για δεκαετίες.
Αυτόματη αργία με ποινική δίωξη
Οι νέες διατάξεις φέρνουν και άλλη σημαντική αλλαγή. Η ποινική δίωξη για οποιοδήποτε κακούργημα οδηγεί αυτόματα τον υπάλληλο σε καθεστώς αργίας. Μέχρι σήμερα αυτό ίσχυε αποκλειστικά για εγκλήματα σεξουαλικού χαρακτήρα. Παράλληλα, σε περίπτωση στέρησης προσωπικής ελευθερίας, ο δημόσιος λειτουργός απομακρύνεται αμέσως από τα καθήκοντά του.
Νέες πειθαρχικές ποινές
Το νομοσχέδιο εισάγει πρωτόγνωρες πειθαρχικές ποινές, οι οποίες στοχεύουν να έχουν αποτρεπτικό χαρακτήρα. Μεταξύ αυτών, η στέρηση μισθολογικού κλιμακίου από ένα έως πέντε χρόνια, η αφαίρεση έως και τεσσάρων κλιμακίων, αλλά και η απαγόρευση ανάληψης θέσης ευθύνης για συγκεκριμένο διάστημα. Σε σοβαρές περιπτώσεις, τα πρόστιμα φτάνουν σε δυσθεώρητα ύψη, από 3.000 μέχρι και 100.000 ευρώ.
Η «πειθαρχική συνδιαλλαγή»
Μία ακόμη καινοτομία είναι η δυνατότητα «πειθαρχικής συνδιαλλαγής». Ο υπάλληλος που βρίσκεται υπό έλεγχο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εξασφαλίσει ευνοϊκότερη ποινή. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία δεν ισχύει όταν υπάρχει παράπτωμα που οδηγεί σε οριστική παύση ή όταν δεν έχει αποκατασταθεί η οικονομική ζημία που προκλήθηκε.
Περιορισμοί για επαναδιορισμό
Αλλάζουν και οι κανόνες για όσους έχουν απολυθεί με πειθαρχικές ποινές. Η επιστροφή τους στο Δημόσιο θα μπορεί να γίνει μόνο μετά την παρέλευση δέκα ετών, αντί για πέντε όπως ίσχυε έως τώρα. Το ίδιο μέτρο ισχύει και για υπαλλήλους που παραιτήθηκαν αλλά στη συνέχεια κρίθηκαν πειθαρχικά ένοχοι και τιμωρήθηκαν με παύση.
Νέο πειθαρχικό συμβούλιο
Από το νέο έτος μπαίνει σε λειτουργία το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, το οποίο αντικαθιστά όλα τα σημερινά πειθαρχικά συμβούλια. Θα απαρτίζεται από εξήντα δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πλήρους απασχόλησης, οι οποίοι θα συνεδριάζουν σε τριμελή ή πενταμελή σχήματα. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων δεν θα συμμετέχουν στη διαδικασία, παρά μόνο εφόσον το ζητήσει ο κατηγορούμενος υπάλληλος.
Γιατί κρίθηκαν αναγκαίες οι αλλαγές
Η αιτιολογική έκθεση κάνει λόγο για αργές και αναποτελεσματικές διαδικασίες που οδηγούσαν σε παρατεταμένες εκκρεμότητες. Αυτή τη στιγμή περίπου 2.300 υποθέσεις παραμένουν ανοικτές, με πολλές να χρειάζονται πάνω από πέντε χρόνια για να ολοκληρωθούν. Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να δώσει ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Τα παλιά συλλογικά πειθαρχικά όργανα θα έχουν ολοκληρώσει τη λειτουργία τους ως το 2027, αφού πρώτα «καθαρίσουν» όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις μέχρι το τέλος του 2026.
