Μια ιδιαίτερα συγκινητική και υψηλού συμβολισμού εκδήλωση ετοιμάζεται να πραγματοποιηθεί στην Πάτρα, καθώς ο σπουδαίος Κεφαλονίτης γλύπτης Μεμάς Καλογηράτος επιστρέφει καλλιτεχνικά στην πόλη όπου μεγάλωσε, έκανε τα πρώτα του βήματα στην τέχνη και διαμόρφωσε την προσωπικότητα και την αισθητική του πορεία.
Ο Μεμάς Καλογηράτος θα τιμηθεί από τον Δήμο Πατρέων σε ειδική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Μαΐου στις 19:30, στην πλατεία Ανθούπολης, επί της οδού Πανεπιστημίου, όπου θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια ενός μεγάλου γλυπτού ύψους 2,35 μέτρων, το οποίο ο ίδιος προσέφερε στην πόλη.
Η εκδήλωση αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον ανθρώπων της τέχνης, φορέων του πολιτισμού αλλά και πολιτών που γνωρίζουν τη μακρά και πολυσήμαντη διαδρομή του δημιουργού, ο οποίος έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική γλυπτική.
Η Πάτρα που έγινε δεύτερη πατρίδα
Η σχέση του Μεμά Καλογηράτου με την Πάτρα δεν είναι απλώς καλλιτεχνική, αλλά βαθιά προσωπική και βιωματική. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, το πατρικό σπίτι της οικογένειάς του στα Πετρικάτα Κεφαλονιάς καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά, με αποτέλεσμα η οικογένεια να μετακινηθεί στην Πάτρα και να εγκατασταθεί στην περιοχή της Ανθούπολης.
Εκεί ο μικρός τότε Μεμάς μεγάλωσε, πήγε σχολείο και ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την τέχνη, μαθητεύοντας δίπλα στον γνωστό αγιογράφο και ζωγράφο Γεώργιο Παπαδημητρίου, γνωστό με το ψευδώνυμο «Φάων».
Η επιστροφή του σήμερα στην ίδια περιοχή αποκτά έναν ιδιαίτερα συμβολικό χαρακτήρα, καθώς το έργο που δωρίζει στην πόλη αποτελεί ουσιαστικά έναν φόρο τιμής στις μνήμες, τα βιώματα και τους ανθρώπους που καθόρισαν την πορεία του.
Από την Ανθούπολη στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών
Ο Μεμάς Καλογηράτος γεννήθηκε το 1940 στα Πετρικάτα Κεφαλονιάς και από νωρίς έδειξε το ταλέντο και την αγάπη του για τη γλυπτική. Το 1960 εισήχθη στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου σπούδασε έως το 1966, αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις.
Αρχικά φοίτησε στο εργαστήριο του ακαδημαϊκού Γιάννη Παππά, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στο εργαστήριο του μεγάλου γλύπτη Θανάση Απάρτη, τον οποίο εκτιμούσε βαθιά τόσο για το έργο όσο και για την προσωπικότητά του.
Η πρώτη του μεγάλη καλλιτεχνική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 1965 στη Δημοτική Πινακοθήκη Πατρών, όταν ήταν ακόμη φοιτητής, γεγονός που επιβεβαίωσε από νωρίς τη δυναμική παρουσία του στον χώρο των εικαστικών τεχνών.
Οι κοινωνικοί αγώνες και η καλλιτεχνική ταυτότητα
Η πορεία του Μεμά Καλογηράτου δεν περιορίστηκε μόνο στην τέχνη. Ο ίδιος συμμετείχε ενεργά στους φοιτητικούς αγώνες της εποχής του, ενώ η δικτατορία, ο Ψυχρός Πόλεμος και οι διεθνείς συγκρούσεις επηρέασαν βαθιά την ψυχοσύνθεση και το έργο του.
Για να επιβιώσει εργάστηκε παράλληλα ως εργάτης, χαλκοχύτης και βοηθός σε μεγάλα γλυπτικά έργα, ενώ υπήρξε συνεργάτης σημαντικών μορφών της ελληνικής τέχνης, όπως ο Θανάσης Απάρτης και ο Χρήστος Καπράλος.
Το έργο του ξεχώρισε για τη δυναμική του έκφραση, το ασυμβίβαστο ύφος και την έντονη κοινωνική διάσταση, στοιχεία που τον καθιέρωσαν ως μία από τις ιδιαίτερες προσωπικότητες της νεότερης ελληνικής γλυπτικής.
Εκθέσεις, διακρίσεις και διεθνής αναγνώριση
Κατά τη διάρκεια της πολυετούς πορείας του, ο Μεμάς Καλογηράτος πραγματοποίησε δεκάδες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κεφαλονιά και άλλες πόλεις, ενώ το έργο του παρουσιάστηκε σε σημαντικούς εκθεσιακούς χώρους και γκαλερί.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η έκδοση της μελέτης «Μεμά Καλογηράτου Γλυπτοθήκη» το 2015 στο Αργοστόλι, η οποία καταγράφει αναλυτικά τη διαδρομή και το έργο του, ενώ το 2022 δημιουργήθηκε ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στη ζωή και την καλλιτεχνική του προσφορά, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κατωμερή.
Σήμερα, ο καταξιωμένος δημιουργός ζει και εργάζεται στην Κεφαλονιά, παραμένοντας ενεργός και δημιουργικός, με την τέχνη του να συνεχίζει να συγκινεί και να εμπνέει.
Συγκίνηση για τα αποκαλυπτήρια στην Ανθούπολη
Τα αποκαλυπτήρια του νέου γλυπτού στην πλατεία Ανθούπολης αναμένεται να αποτελέσουν μία ξεχωριστή στιγμή για την Πάτρα αλλά και για την Κεφαλονιά, καθώς ένας σημαντικός Έλληνας δημιουργός επιστρέφει συμβολικά στον τόπο που τον διαμόρφωσε.
Η πρωτοβουλία του Δήμου Πατρέων να τιμήσει τον Μεμά Καλογηράτο αναδεικνύει τη σημασία της πολιτιστικής μνήμης και της διατήρησης της σχέσης ανάμεσα στους καλλιτέχνες και τις πόλεις που σημάδεψαν τη ζωή τους.
