Ετοιμαστείτε για ριζικές αλλαγές στον τρόπο που γράφονται, κατατίθενται και δημοσιεύονται οι διαθήκες στη χώρα μας. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά σε μια εκ βάθρων αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου, με το νέο νομοσχέδιο να φέρνει εκπλήξεις που θα επηρεάσουν χιλιάδες πολίτες. Το φθινόπωρο προβλέπεται «καυτό» για όσους ασχολούνται με κληρονομικά θέματα, καθώς το σχετικό σχέδιο νόμου αναμένεται να κατατεθεί εντός Σεπτεμβρίου.
Τέλος η μυστικότητα στις διαθήκες – Μπαίνει τάξη με Μητρώο και κωδικούς
Μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νομοσχεδίου είναι η καθιέρωση του Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών. Μέχρι σήμερα, μια ιδιόγραφη διαθήκη μπορούσε να παραμείνει “ξεχασμένη” σε ένα συρτάρι. Πλέον, όλες οι διαθήκες θα πρέπει να καταχωρίζονται από συμβολαιογράφο σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα. Το περιεχόμενό τους, ωστόσο, δεν θα είναι άμεσα προσβάσιμο – θα ενεργοποιείται μόνο μετά τον θάνατο του διαθέτη, με ειδικό κλειδί πρόσβασης. Έτσι, εξασφαλίζεται διαφάνεια, αλλά και προστασία της ιδιωτικότητας όσο ο διαθέτης είναι εν ζωή.
️ Διαθήκη μόνο με επιβεβαίωση – Ποιοι «μπαίνουν στο μικροσκόπιο»
Η ιδιόχειρη διαθήκη δεν καταργείται, αλλά ενισχύεται με φίλτρα αυθεντικότητας. Από δω και στο εξής, αν στη διαθήκη υπάρχουν αποδέκτες που δεν έχουν συγγενική σχέση με τον διαθέτη, θα απαιτείται γραφολογική εξέταση για να πιστοποιείται η γνησιότητα του χειρογράφου. Ο στόχος είναι η αποτροπή πλαστογραφήσεων και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη διαδικασία.
Επιπλέον, όλες οι διαθήκες –είτε ιδιόχειρες είτε συνταγμένες μέσω συμβολαιογράφου– θα δημοσιεύονται αποκλειστικά από συμβολαιογράφο, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας τη διαδικασία.
Έρχεται για πρώτη φορά η «συμφωνία κληρονομιάς»
Μια ακόμα μεγάλη καινοτομία είναι η πρόβλεψη για κληρονομικές συμβάσεις – κάτι εντελώς νέο για το ελληνικό νομικό σύστημα. Οι συμβάσεις αυτές θα επιτρέπουν στον μελλοντικό κληροδότη να συμφωνήσει εκ των προτέρων με συγκεκριμένα πρόσωπα τους όρους της μελλοντικής μεταβίβασης της περιουσίας του. Η σύνταξη και η ανάκλησή τους θα γίνεται αποκλειστικά μέσω συμβολαιογράφου, με αυστηρές νομικές εγγυήσεις.
❤️ Τέλος οι διακρίσεις για τα σύμφωνα συμβίωσης
Μέχρι σήμερα, τα πρόσωπα που είχαν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης δεν είχαν ισότιμη μεταχείριση σε σχέση με τους παντρεμένους όσον αφορά την κληρονομική διαδοχή. Το νομοσχέδιο βάζει τέλος σε αυτή την ανισότητα. Πλέον, οι επιζώντες σύντροφοι θα αντιμετωπίζονται όπως και οι σύζυγοι, τουλάχιστον όταν δεν υπάρχει διαθήκη.
Μάλιστα, εξετάζεται και η αύξηση του ποσοστού που θα δικαιούνται από την περιουσία του θανόντος. Ωστόσο, θα ισχύουν προϋποθέσεις: αν έχει ξεκινήσει διαδικασία διαζυγίου ή λύσης του συμφώνου πριν τον θάνατο, ο σύντροφος χάνει αυτομάτως το δικαίωμα κληρονομιάς.
Ποιος μένει στο σπίτι; Και τι γίνεται με τη φροντίδα ηλικιωμένων;
Το νέο νομικό πλαίσιο προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για τα πρόσωπα που συζούσαν με τον διαθέτη, χωρίς όμως να έχουν παντρευτεί ή υπογράψει σύμφωνο. Αν υπάρχει αποδεδειγμένη συγκατοίκηση και κοινή ζωή, θα μπορεί να προβλέπεται περιορισμένη χρήση της κατοικίας ή της οικοσκευής, έστω προσωρινά.
Ακόμη, εξετάζεται η δυνατότητα οικονομικής ανταμοιβής σε άτομα που παρείχαν φροντίδα σε ηλικιωμένους, χωρίς να έχουν λάβει αμοιβή. Η φροντίδα αυτή πρέπει να είναι συνεχής, αδιάλειπτη και τεκμηριωμένη – ένα μέτρο που επιχειρεί να αναγνωρίσει τη συμβολή ανθρώπων που προσέφεραν χωρίς προσωπικό όφελος.
Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες;
Με το νέο πλαίσιο, η ασφάλεια, η διαφάνεια και η ταχύτητα στη διευθέτηση των κληρονομικών υποθέσεων ενισχύονται σημαντικά. Παράλληλα, μπαίνει τέλος σε «σκιές» και καταστάσεις που συχνά οδηγούσαν σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες μεταξύ συγγενών, συζύγων και συντρόφων.
Οι αλλαγές αυτές είναι μόνο η αρχή, καθώς η νομοπαρασκευαστική επιτροπή συνεχίζει να επεξεργάζεται πρόσθετες λεπτομέρειες μέχρι την επίσημη κατάθεση του νομοσχεδίου. Το βέβαιο είναι ότι όσοι έχουν περιουσία και θέλουν να ορίσουν με σαφήνεια τι θα γίνει μετά τον θάνατό τους, θα πρέπει πλέον να κινηθούν πιο υπεύθυνα και συνειδητά.
