Οι επιβάτες έχουν συγκεκριμένα δικαιώματα σε καθυστερήσεις, ακυρώσεις και άρνηση επιβίβασης, με αποζημιώσεις έως 600 ευρώ ανάλογα με την περίπτωση.
Οι αεροπορικές μετακινήσεις δεν είναι πάντοτε ομαλές και προβλέψιμες. Ένα ταξίδι μπορεί να ανατραπεί από καθυστερήσεις πτήσεων, ακυρώσεις ή ακόμη και απώλεια αποσκευών. Για αυτόν τον λόγο η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004, έχει θεσπίσει ένα αυστηρό πλαίσιο προστασίας που καλύπτει τους επιβάτες σε περιπτώσεις δυσλειτουργιών. Από την παροχή γευμάτων μέχρι και την οικονομική αποζημίωση, οι ταξιδιώτες έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τι ακριβώς μπορούν να διεκδικήσουν.
Πότε ισχύουν τα δικαιώματα των επιβατών
Οι διατάξεις εφαρμόζονται όταν η πτήση πληροί συγκεκριμένα κριτήρια:
- Όταν ξεκινά ή καταλήγει σε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητα από την εθνικότητα της αεροπορικής εταιρείας.
- Όταν ξεκινά από χώρα εκτός Ε.Ε. με προορισμό κράτος-μέλος, αρκεί η εταιρεία να είναι ευρωπαϊκή.
- Όταν ξεκινά από κράτος-μέλος της Ε.Ε. με προορισμό τρίτη χώρα, ανεξάρτητα αν η εταιρεία είναι εντός ή εκτός Ε.Ε.
Τι ισχύει για τις καθυστερήσεις πτήσεων
Μία πτήση θεωρείται ουσιαστικά καθυστερημένη όταν ξεπερνά:
- 2 ώρες για αποστάσεις έως 1.500 χιλιόμετρα,
- 3 ώρες για πτήσεις εντός Ε.Ε. πάνω από 1.500 χιλιόμετρα ή για διεθνείς πτήσεις 1.500–3.500 χιλιομέτρων,
- 4 ώρες για μεγαλύτερες διαδρομές.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επιβάτες δικαιούνται γεύματα και ποτά, δωρεάν διαμονή σε ξενοδοχείο όταν απαιτείται παραμονή, μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο και επικοινωνιακές παροχές (τηλεφωνήματα ή e-mails). Αν η καθυστέρηση ξεπεράσει τις 5 ώρες, τότε υπάρχει δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, εφόσον ο ταξιδιώτης επιλέξει να μην πραγματοποιήσει την πτήση.
Τι προβλέπεται για ακυρώσεις πτήσεων
Σε περίπτωση ματαίωσης, οι επιβάτες έχουν τρεις επιλογές:
- Να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων μέσα σε επτά ημέρες.
- Να μεταφερθούν στον τελικό προορισμό με την ταχύτερη διαθέσιμη πτήση.
- Να ταξιδέψουν σε μελλοντική ημερομηνία που τους εξυπηρετεί, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα.
Ύψος αποζημίωσης σε ματαιώσεις
Η οικονομική αποζημίωση διαφοροποιείται ανάλογα με την απόσταση:
- 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα.
- 400 ευρώ για πτήσεις εντός Ε.Ε. πάνω από 1.500 χιλιόμετρα ή διεθνείς πτήσεις έως 3.500 χιλιόμετρα.
- 600 ευρώ για όλες τις μεγαλύτερες αποστάσεις.
Η αποζημίωση μπορεί να μειωθεί κατά 50% αν προσφερθεί εναλλακτική πτήση που δεν καθυστερεί υπερβολικά σε σχέση με την αρχική.
Ποιες είναι οι εξαιρέσεις
Δεν προβλέπεται αποζημίωση όταν:
- Η ακύρωση ανακοινώνεται τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν.
- Υπάρχει ενημέρωση 1–2 εβδομάδες πριν και προσφέρεται εναλλακτική με μικρές διαφοροποιήσεις.
- Η ενημέρωση γίνεται λιγότερο από επτά ημέρες πριν αλλά προτείνεται άλλη πτήση που φτάνει έως δύο ώρες αργότερα.
- Η ματαίωση οφείλεται σε έκτακτες συνθήκες (π.χ. ακραία καιρικά φαινόμενα ή απεργίες).
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, παραμένει η υποχρέωση της εταιρείας να παρέχει γεύματα, στέγαση και μεταφορά.
Δικαιώματα σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης
Σε περιπτώσεις υπεράριθμων κρατήσεων, η αποζημίωση είναι ίδια με αυτή της ακύρωσης:
- 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα.
- 400 ευρώ για πτήσεις εντός Ε.Ε. πάνω από 1.500 χιλιόμετρα ή διεθνείς έως 3.500 χιλιόμετρα.
- 600 ευρώ για όλες τις υπόλοιπες.
Και εδώ το ποσό μπορεί να μειωθεί στο μισό, εφόσον δοθεί εναλλακτική πτήση με άφιξη κοντά στην αρχική ώρα.
Προστασία για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα
Οι ταξιδιώτες με αναπηρία ή περιορισμένη κινητικότητα έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα. Οι αερομεταφορείς δεν μπορούν να αρνηθούν κράτηση ή επιβίβαση χωρίς σοβαρή αιτιολογία, ενώ έχουν υποχρέωση να παρέχουν δωρεάν βοήθεια, όπως καροτσάκια ή συνοδεία στις ανταποκρίσεις. Επιπλέον, μπορούν να ζητήσουν συνοδό μόνο αν υπάρχουν λόγοι ασφαλείας. Οι επιβάτες οφείλουν να ενημερώνουν εγκαίρως την εταιρεία για τις ανάγκες τους.


