Οι τελευταίες αλλαγές στη φορολογία κληρονομιών φέρνουν πολλές απορίες και ανησυχίες στους πολίτες. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει συγκεντρώσει σε νέο οδηγό όλες τις λεπτομέρειες για την υποβολή δηλώσεων, τις προθεσμίες, τα δικαιολογητικά και φυσικά τα αφορολόγητα ποσά που ισχύουν ανά περίπτωση. Αν δεν θέλετε να βρεθείτε προ απροόπτου, ακολουθήστε προσεκτικά όσα ακολουθούν!
Ποιοι πληρώνουν τον φόρο κληρονομιάς;
Ο φόρος αφορά κάθε τύπο περιουσίας που βρίσκεται στην Ελλάδα – είτε ανήκει σε Έλληνα, είτε σε αλλοδαπό υπήκοο που είχε κατοικία στην Ελλάδα. Αν πρόκειται για κινητή περιουσία που βρίσκεται στο εξωτερικό, και πάλι υπόκειται σε φόρο εφόσον ανήκει σε Έλληνα ή αλλοδαπό με έδρα στην Ελλάδα. Οφειλέτης της δήλωσης είναι ο ίδιος ο κληρονόμος, ο κληροδόχος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός τους.
Πότε πρέπει να γίνει η δήλωση φόρου;
Η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης εξαρτάται από το πού ζούσε ο αποθανών. Αν ο θάνατος έλαβε χώρα στην Ελλάδα, η δήλωση πρέπει να γίνει μέσα σε 9 μήνες. Αν ο κληρονομούμενος ή οι κληρονόμοι ζούσαν στο εξωτερικό, η προθεσμία φτάνει τον ένα χρόνο. Η αφετηρία αυτής της προθεσμίας μπορεί να διαφέρει, ξεκινώντας από:
Τον ίδιο τον θάνατο
Τη δημοσίευση της διαθήκης
Την απόφαση αφάνειας ή τον θάνατο του υπόχρεου που δεν υπέβαλε δήλωση
Το τέλος της αναβολής, σε περιπτώσεις επιδικίας ή επικαρπίας
Τα απαραίτητα δικαιολογητικά
Η λίστα με τα έγγραφα που απαιτούνται είναι μεγάλη, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή καταγραφή και φορολόγηση της περιουσίας. Ενδεικτικά περιλαμβάνει:
Ληξιαρχική πράξη θανάτου (όταν η δήλωση υποβάλλεται χειρόγραφα)
Απόφαση δημοσίευσης διαθήκης και κληρονομητήριο
Πιστοποιητικό συγγενικών σχέσεων ή ένορκη βεβαίωση για τη συγγένεια
Πιστοποιητικό περί μη ύπαρξης άλλης διαθήκης
Εγγραφα πληρεξουσιότητας, εφόσον η δήλωση γίνεται από εκπρόσωπο
Δικαιολογητικά για την αποτίμηση ακινήτων, μετοχών και λοιπών στοιχείων
Αποδεικτικά χρεών, δανείων ή άλλων βαρών
Αποδείξεις καταβολής φόρων στο εξωτερικό (εφόσον υπάρχει)
Συμβόλαια trust ή καταστατικά νομικών προσώπων
Αποδείξεις δωρεών ή ασφαλίσεων ζωής
Δικαιολογητικά για απαλλαγές (π.χ. πρώτη κατοικία) και ειδικές περιπτώσεις
Πού υποβάλλεται η δήλωση;
Η δήλωση γίνεται στην Δ.Ο.Υ. που ανήκει στην τελευταία κατοικία του θανόντος. Εάν εκείνη ανήκει σε ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής ή Θεσσαλονίκης, τότε υποβάλλεται αντίστοιχα σε αυτά. Αν ο θανών κατοικούσε εκτός Ελλάδας, η αρμόδια υπηρεσία είναι το ΚΕ.ΦΟ.Κ. Αττικής.
Ποιο είναι το αφορολόγητο όριο;
Η απαλλαγή για πρώτη κατοικία προβλέπει τα εξής όρια:
200.000€ για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο
250.000€ για έγγαμο
Προσαύξηση 25.000€ για καθένα από τα δύο πρώτα ανήλικα τέκνα και 30.000€ για το τρίτο και κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο
Στην απαλλαγή περιλαμβάνεται και μία θέση στάθμευσης (έως 20 τ.μ.) και ένας αποθηκευτικός χώρος (έως 20 τ.μ.)
Για οικόπεδα ισχύουν:
50.000€ για κάθε ανήλικο ή άγαμο
100.000€ για κάθε έγγαμο
Προσαύξηση 10.000€ για τα δύο πρώτα τέκνα και 15.000€ για καθένα από τα επόμενα
Η απαλλαγή ισχύει όταν το ακίνητο ή το οικόπεδο περιέρχεται πλήρως στον κληρονόμο και όχι κατά ποσοστά.
Πώς υπολογίζεται ο φόρος και ποια τα ποσοστά;
Η κατάταξη των κληρονόμων γίνεται σε τρεις κατηγορίες:
Κατηγορία Α’: σύζυγοι, συμβιούντες, τέκνα, εγγόνια, γονείς
Κατηγορία Β’: αδέλφια, ανιόντες/κατιόντες δεύτερου βαθμού, συγγενείς εξ αίματος τρίτου βαθμού, γαμπροί-νύφες, πεθεροί-πεθερές
Κατηγορία Γ’: όλοι οι υπόλοιποι συγγενείς και μη συγγενείς
Για κάθε κατηγορία, οι φορολογικές κλίμακες διαφέρουν. Στην Α’ Κατηγορία, τα πρώτα 150.000€ είναι αφορολόγητα, ενώ το υπερβάλλον φορολογείται με συντελεστές που φτάνουν το 10%. Στη Β’ Κατηγορία, οι συντελεστές φτάνουν έως 20% και στη Γ’ Κατηγορία εκτοξεύονται στο 40%!
Πώς και πότε πληρώνεται ο φόρος;
Η πληρωμή γίνεται σε 12 ισόποσες διμηνιαίες δόσεις, καθεμία όχι μικρότερη από 500€. Αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος, οι δόσεις διπλασιάζονται. Ειδικά για δωρεές και γονικές παροχές κινητών/χρημάτων, ο φόρος καταβάλλεται μέσα σε 3 ημέρες από την υποβολή της δήλωσης ή την πράξη διοικητικού προσδιορισμού.
Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του Δημοσίου;
Αν η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε πριν από 1.1.2015, παραγράφεται μετά από 10 ή 15 έτη. Για υποθέσεις από 1.1.2015 και μετά,
παραγράφεται σε 5 ή 10 χρόνια, ανάλογα με το αν έχει υποβληθεί δήλωση. Για υποθέσεις που δημιουργήθηκαν έως 31.12.2008, το δικαίωμα του Δημοσίου έχει ήδη παραγραφεί.
Μην αφήσετε τίποτα στην τύχη!
Με τόσα πολλά να εξετάσετε – από τα δικαιολογητικά μέχρι τις κλίμακες και τις προθεσμίες – η γνώση είναι το μεγαλύτερο όπλο. Φροντίστε να ενημερωθείτε σωστά και να κινηθείτε έγκαιρα, για να αποφύγετε εκπλήξεις και επιβαρύνσεις που δεν περιμένατε. Η φορολογία κληρονομιών είναι πολύπλοκη, αλλά με σωστή προετοιμασία και καθοδήγηση μπορείτε να την αντιμετωπίσετε χωρίς άγχος και επιπλέον κόστος.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
