Η εικόνα είναι πλέον απόλυτα συνηθισμένη στους δρόμους των πόλεων. Οδηγοί μέσα σε αυτοκίνητα με ασύρματα earbuds στα αυτιά, αναβάτες μηχανών που ακούν μουσική κάτω από το κράνος και χρήστες ηλεκτρικών πατινιών που κινούνται ανάμεσα στα αυτοκίνητα απομονωμένοι από κάθε εξωτερικό ήχο.
Για πολλούς θεωρείται κάτι φυσιολογικό. Άλλωστε η τεχνολογία έχει μπει βαθιά στην καθημερινότητα και οι τηλεφωνικές κλήσεις μέσω Bluetooth ή η μουσική στο κινητό μοιάζουν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι κάθε διαδρομής. Όμως πίσω από αυτή τη νέα συνήθεια κρύβεται ένα σοβαρό ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερους οδηγούς: επιτρέπεται τελικά να οδηγείς με ακουστικά;
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο νομίζουν πολλοί. Και κυρίως, δεν αφορά μόνο το τι προβλέπει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, αλλά και το πόσο ασφαλής παραμένει ένας οδηγός όταν απομονώνεται από τους ήχους του δρόμου.
Τι λέει ο ΚΟΚ για τα ακουστικά στην οδήγηση
Ο ελληνικός Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν αναφέρει ξεκάθαρα κάθε τύπο ακουστικού ή Bluetooth συσκευής ξεχωριστά. Ωστόσο, προβλέπει ότι ο οδηγός πρέπει να διατηρεί πλήρη έλεγχο του οχήματος και να έχει συνεχή αντίληψη του περιβάλλοντος γύρω του.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οποιαδήποτε συσκευή μειώνει την ικανότητα του οδηγού να αντιληφθεί προειδοποιητικούς ήχους — όπως σειρήνες, κορναρίσματα ή φρεναρίσματα — μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνη.
Ειδικά τα σύγχρονα noise cancelling ακουστικά έχουν αλλάξει πλήρως τα δεδομένα. Η δυνατότητά τους να απομονώνουν σχεδόν ολοκληρωτικά τον εξωτερικό θόρυβο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα αντίδρασης στον δρόμο.
Και αυτό είναι κάτι που πλέον παρακολουθούν όλο και πιο προσεκτικά και οι αστυνομικές αρχές.
Πότε θεωρείται επικίνδυνη η χρήση ακουστικών στο αυτοκίνητο
Στην πράξη, οι περισσότεροι έλεγχοι εστιάζουν στις περιπτώσεις όπου ο οδηγός έχει και τα δύο αυτιά καλυμμένα, ιδιαίτερα όταν είναι εμφανές ότι δεν αντιλαμβάνεται εύκολα τι συμβαίνει γύρω του.
Το Bluetooth σύστημα του αυτοκινήτου θεωρείται η πιο ασφαλής και αποδεκτή επιλογή για κλήσεις. Αντίστοιχα, αρκετές φορές ανεκτή θεωρείται και η χρήση ενός μόνο hands free ακουστικού, εφόσον δεν επηρεάζει την οδήγηση.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν ο οδηγός χάνει ουσιαστικά επαφή με τον δρόμο.
Και στην ελληνική κυκλοφορία αυτό μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο μέσα σε δευτερόλεπτα. Μια μηχανή που εμφανίζεται ξαφνικά ανάμεσα στα αυτοκίνητα, ένας πεζός που πετάγεται απότομα ή ένα ασθενοφόρο που πλησιάζει μπορεί να γίνουν αντιληπτά πρώτα από την ακοή και μετά από την όραση.
Για αυτό και αρκετοί ειδικοί επισημαίνουν ότι η ακοή λειτουργεί ως βασικό εργαλείο επιβίωσης στον δρόμο.
Στη μηχανή τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο επικίνδυνα
Αν στο αυτοκίνητο υπάρχει έστω κάποια προστασία από το αμάξωμα, στη μοτοσυκλέτα η κατάσταση αλλάζει εντελώς.
Ο αναβάτης βασίζεται πολύ περισσότερο στην ακοή του για να καταλάβει τι συμβαίνει γύρω του. Ο ήχος ενός κινητήρα που πλησιάζει, ένα απότομο φρενάρισμα ή μια κόρνα μπορούν να προειδοποιήσουν για κίνδυνο πριν ακόμη γίνει ορατός.
Για αυτό και η χρήση ακουστικών κάτω από το κράνος θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Οι αρχές αντιμετωπίζουν πιο αυστηρά τέτοιες περιπτώσεις, ειδικά όταν ο αναβάτης ακούει μουσική σε υψηλή ένταση ή χρησιμοποιεί πλήρη απομόνωση θορύβου.
Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί πιο ασφαλείς λύσεις, όπως τα Bluetooth intercom συστήματα που ενσωματώνονται στο κράνος. Αυτές οι συσκευές επιτρέπουν οδηγίες GPS ή σύντομες συνομιλίες χωρίς να μπλοκάρουν πλήρως τους εξωτερικούς ήχους.
Ακόμη κι έτσι όμως, οι ειδικοί επιμένουν ότι η προσοχή πρέπει να παραμένει απόλυτα συγκεντρωμένη στην κυκλοφορία.
Η μεγάλη παγίδα με τα ηλεκτρικά πατίνια
Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα πιο διαδεδομένα μέσα μετακίνησης μέσα στις πόλεις. Ωστόσο, πολλοί χρήστες ξεχνούν ότι κινούνται κανονικά στον δρόμο και εκτίθενται στους ίδιους κινδύνους με τα υπόλοιπα οχήματα.
Η χρήση ακουστικών πάνω σε e-scooter θεωρείται από τις πιο επικίνδυνες περιπτώσεις.
Ο λόγος είναι απλός: το ηλεκτρικό πατίνι διαθέτει μικρούς τροχούς, περιορισμένη σταθερότητα και σχεδόν μηδενική προστασία σε περίπτωση πτώσης ή σύγκρουσης.
Παρόλα αυτά, καθημερινά στους δρόμους βλέπει κανείς χρήστες με δυνατή μουσική και ενεργοποιημένο noise cancelling να κινούνται ανάμεσα σε αυτοκίνητα και λεωφορεία.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σήμερα, καθώς όλο και περισσότερα οχήματα είναι υβριδικά ή ηλεκτρικά και κινούνται σχεδόν αθόρυβα.
Αν ένας χρήστης πατινιού δεν ακούσει εγκαίρως τι πλησιάζει δίπλα του, ο χρόνος αντίδρασης μειώνεται δραματικά.
Άρα τελικά επιτρέπεται ή όχι;
Η ουσία είναι ότι ο ΚΟΚ αντιμετωπίζει αρνητικά κάθε χρήση ακουστικών που επηρεάζει την ασφαλή οδήγηση και περιορίζει την αντίληψη του οδηγού.
Στο αυτοκίνητο, ένα σωστά χρησιμοποιημένο Bluetooth hands free θεωρείται γενικά αποδεκτό. Όμως τα δύο ακουστικά με πλήρη απομόνωση ήχου μπορούν να θεωρηθούν επικίνδυνα και σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσουν ακόμη και σε παράβαση.
Σε μηχανές και ηλεκτρικά πατίνια, ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς η ακοή αποτελεί βασικό μηχανισμό αντίδρασης.
Και τελικά ίσως εκεί βρίσκεται και η πραγματική ουσία του ζητήματος.
Δεν είναι μόνο αν «επιτρέπεται». Είναι αν μπορείς να αντιληφθείς έγκαιρα αυτό που συμβαίνει δίπλα σου πριν να είναι αργά.
Τι πρέπει να θυμούνται οι οδηγοί
- Τα ακουστικά που απομονώνουν τον εξωτερικό ήχο αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος
- Το Bluetooth σύστημα του αυτοκινήτου θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή
- Η χρήση δύο earbuds κατά την οδήγηση μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνη
- Σε μηχανές και πατίνια η ακοή είναι κρίσιμο εργαλείο ασφάλειας
- Τα noise cancelling ακουστικά μειώνουν δραστικά την αντίληψη του δρόμου
- Η προσοχή στην κυκλοφορία δεν εξαρτάται μόνο από τα μάτια, αλλά και από το τι μπορείς να ακούσεις
