Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο που κινούμαστε μέσα στις πόλεις έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα για χιλιάδες οδηγούς. Από την Πέμπτη 1η Ιανουαρίου, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας φέρνει δραστική μείωση των ορίων ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές, με συνέπειες που δεν περιορίζονται μόνο σε χρηματικά πρόστιμα, αλλά μπορεί να φτάσουν μέχρι και την αυτόφωρη διαδικασία.
Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας μέσα στις πόλεις, το οποίο πλέον κατεβαίνει από τα 50 χιλιόμετρα την ώρα στα μόλις 30 χλμ./ώρα. Πρόκειται για μια μεταβολή που, αν και στοχεύει στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, ενδέχεται να πιάσει απροετοίμαστους πολλούς οδηγούς, ειδικά όσους κινούνται καθημερινά σε αστικό περιβάλλον και έχουν συνηθίσει στα παλαιότερα δεδομένα.
Ωστόσο, το νέο όριο δεν εφαρμόζεται οριζόντια σε όλους τους δρόμους. Υπάρχουν συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπου το ανώτατο όριο παραμένει στα 50 χλμ./ώρα, εκτός αν υπάρχει διαφορετική σήμανση. Σε αυτές περιλαμβάνονται μονόδρομοι με δύο ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, δρόμοι διπλής κατεύθυνσης που διαθέτουν δύο λωρίδες ανά ρεύμα, καθώς και οδοί με διαχωριστική νησίδα. Παρ’ όλα αυτά, σε κάθε άλλη περίπτωση εντός κατοικημένης περιοχής, το όριο των 30 χλμ./ώρα είναι πλέον ο κανόνας.
Το πραγματικό πρόβλημα, σύμφωνα με ειδικούς, δεν είναι μόνο η μείωση του ορίου, αλλά ο συνδυασμός του με την εκτεταμένη εγκατάσταση καμερών ελέγχου ταχύτητας. Η μαζική χρήση ηλεκτρονικών μέσων καταγραφής αναμένεται να οδηγήσει σε χιλιάδες βεβαιωμένες παραβάσεις σε καθημερινή βάση. Πολλοί οδηγοί κινδυνεύουν να παρανομήσουν χωρίς καν να το αντιληφθούν, ειδικά στους δρόμους όπου η αλλαγή του ορίου δεν είναι άμεσα ορατή ή ξεκάθαρη.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι με το νέο πλαίσιο, η υπέρβαση ταχύτητας μπορεί να αποκτήσει και ποινικές διαστάσεις. Αν κάποιος οδηγός κινηθεί με ταχύτητα που υπερβαίνει το διπλάσιο του επιτρεπόμενου ορίου, δηλαδή πάνω από 60 χλμ./ώρα σε δρόμο με όριο 30, τότε δεν μιλάμε απλώς για κλήση. Σε αυτή την περίπτωση ενεργοποιείται η αυτόφωρη διαδικασία και ο οδηγός οδηγείται ενώπιον του εισαγγελέα.
Οι ποινές που προβλέπει ο νέος ΚΟΚ είναι ιδιαίτερα αυστηρές και σε πολλές περιπτώσεις χαρακτηρίζονται ως «τσουχτερές». Για υπέρβαση του ορίου έως και 20 χλμ./ώρα, το πρόστιμο ανέρχεται στα 150 ευρώ. Αν η ταχύτητα ξεπερνά το επιτρεπόμενο όριο κατά περισσότερα από 30 χλμ./ώρα, τότε το ποσό ανεβαίνει στα 350 ευρώ, ενώ συνοδεύεται και από αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν μήνα.
Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σοβαρά σε περιπτώσεις μεγάλης υπέρβασης. Όταν η ταχύτητα ξεπερνά το όριο κατά πάνω από 50 χλμ./ώρα, το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 700 ευρώ και η άδεια οδήγησης αφαιρείται για 60 ημέρες. Και εδώ δεν τελειώνει η υπόθεση, καθώς ο νόμος είναι αμείλικτος απέναντι στους υποτροπιάζοντες.
Σε περίπτωση πρώτης υποτροπής μέσα σε διάστημα πέντε ετών, το πρόστιμο αυξάνεται στα 1.000 ευρώ και η στέρηση άδειας φτάνει τους έξι μήνες. Αν υπάρξει δεύτερη υποτροπή, τότε ο οδηγός καλείται να πληρώσει 2.000 ευρώ και χάνει το δίπλωμά του για έναν ολόκληρο χρόνο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις ακραίες περιπτώσεις. Οδήγηση με ταχύτητα άνω των 200 χλμ./ώρα ή συμμετοχή σε παράνομους αγώνες ταχύτητας συνεπάγεται πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για ένα έτος. Αν η παράβαση επαναληφθεί, οι κυρώσεις γίνονται εξοντωτικές: 4.000 ευρώ πρόστιμο και δύο χρόνια χωρίς δίπλωμα στην πρώτη υποτροπή, ενώ στη δεύτερη το ποσό αγγίζει τα 8.000 ευρώ και η στέρηση άδειας φτάνει τα τέσσερα χρόνια.
Το νέο καθεστώς δείχνει ξεκάθαρα ότι η πολιτεία επιλέγει μηδενική ανοχή στην υπερβολική ταχύτητα μέσα στις πόλεις. Για τους οδηγούς, η προσαρμογή δεν είναι απλώς θέμα συμμόρφωσης, αλλά ζήτημα αποφυγής σοβαρών οικονομικών και νομικών συνεπειών. Οι αλλαγές ήρθαν και όσοι δεν ενημερωθούν έγκαιρα, κινδυνεύουν να το πληρώσουν πολύ ακριβά.
