Μια ζοφερή εικόνα για το μέλλον της Ελλάδας σκιαγραφεί πρόσφατη μελέτη του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, σύμφωνα με την οποία η χώρα βαδίζει με μαθηματική ακρίβεια προς την απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση, αν δεν αλλάξει κάτι δραστικά. Το δημογραφικό ζήτημα δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό πρόβλημα του μέλλοντος αλλά μια επερχόμενη πραγματικότητα, που αναμένεται να κορυφωθεί μέσα στον επόμενο αιώνα.
Η γενιά που θα κλείσει τον κύκλο
Σύμφωνα με τα πορίσματα της μελέτης, εφόσον δεν υπάρξει κάποια ουσιαστική παρέμβαση ή αυτή αποδειχθεί αναποτελεσματική, η τελευταία γενιά Ελλήνων ενδέχεται να γεννηθεί ανάμεσα στο 2110 και το 2120. Με βάση τη μαθηματική πρόβλεψη που χρησιμοποιεί μοντέλα εκθετικής μείωσης γεννήσεων, υπολογίζεται ότι η φυσική γέννηση Ελλήνων υπηκόων θα σταματήσει εντελώς γύρω στο 2135-2148. Με άλλα λόγια, τότε εκτιμάται ότι θα δούμε τη γέννηση του τελευταίου Έλληνα.
Πληθυσμιακή εξάντληση σε αριθμούς
Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι αποκαλυπτικά. Ο πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμάται πως θα πέσει κάτω από τα 6 εκατομμύρια έως το 2100, κάτω από 3 εκατομμύρια το 2150 και πιθανότατα κάτω από 1,5 εκατομμύριο έως το 2200. Οι γεννήσεις αναμένεται να υποχωρήσουν στις 22.000 ετησίως το 2100, να φτάσουν στις 1.000 το 2135 και τελικά να εξαφανιστούν.
Αιτίες της δημογραφικής καθίζησης
Το φαινόμενο αυτό τροφοδοτείται από τη χρόνια χαμηλή γονιμότητα, την ταχύτατη γήρανση του πληθυσμού, τις μαζικές μεταναστεύσεις – κυρίως νέων και μορφωμένων – και την έλλειψη σταθερών δημογραφικών πολιτικών. Το ποσοστό γεννήσεων ανά γυναίκα βρίσκεται στο 1,3, πολύ κάτω από το όριο του 2,1 που απαιτείται για αναπλήρωση του πληθυσμού.
Η σημερινή κατάσταση
Ο πληθυσμός ήδη μειώνεται κάθε χρόνο, καθώς οι θάνατοι ξεπερνούν τις γεννήσεις από το 2011. Το 2023 οι γεννήσεις έπεσαν κάτω από τις 85.000. Παράλληλα, οι πολίτες άνω των 65 ετών αποτελούν το 23% του πληθυσμού, γεγονός που εντείνει το πρόβλημα.
Οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες
Το δημογραφικό πρόβλημα έχει ευρύτερες συνέπειες: σχολεία κλείνουν, το σύστημα υγείας καταρρέει από την πίεση της γήρανσης, η αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα υποφέρουν. Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους έχει φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα, ενώ η εθνική άμυνα και η παρουσία σε στρατηγικά σημαντικές περιοχές αποδυναμώνονται.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει τον δρόμο
Κι όμως, υπάρχει λύση. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Σουηδία, κατάφεραν να συγκρατήσουν τη φθίνουσα πορεία του πληθυσμού τους μέσω έξυπνων κοινωνικών πολιτικών, επιδομάτων τέκνων, γονικής άδειας, κρατικών παιδικών σταθμών και εργασιακής ευελιξίας. Η Ελλάδα όμως αδυνατεί να εφαρμόσει συνεπείς και μακροχρόνιες πολιτικές.
Τελευταία ευκαιρία πριν από την εξαφάνιση
Η μελέτη τονίζει ότι ακόμα δεν είναι αργά. Η κοινωνία και το κράτος έχουν μπροστά τους μια τελευταία ευκαιρία να αλλάξουν την πορεία της ιστορίας. Το ερώτημα είναι εάν θα την αδράξουν ή θα επιτρέψουν να σβήσει αθόρυβα ο ελληνικός πληθυσμός μέσα στους επόμενους αιώνες.
ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΓΙΑ ΕΦΚΑ-ΟΠΕΚΑ-ΔΥΠΑ-ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΕΔΩ
