Μια βαθιά ψηφιακή μεταμόρφωση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στη χώρα, και στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται ένας… λιτός αλλά πανίσχυρος κωδικός: ο Προσωπικός Αριθμός. Πρόκειται για το νέο ενιαίο στοιχείο ταυτοποίησης που στο εξής συνοδεύει κάθε πολίτη στις επαφές του με το Δημόσιο. Χωρίς αυτόν, καμία διαδικασία δεν θα μπορεί να προχωρήσει, ενώ με αυτόν η γραφειοκρατία υπόσχεται να περιοριστεί δραστικά.
Παρότι η εφαρμογή του μέτρου είχε ανακοινωθεί και δοθεί εύλογο χρονικό περιθώριο για την προμήθειά του, αρκετοί πολίτες δεν είχαν μεριμνήσει να τον αποκτήσουν. Για αυτούς, η Πολιτεία φρόντισε να αποδώσει τον αριθμό αυτόματα μετά τη λήξη της σχετικής προθεσμίας. Η διαδικασία έγινε κεντρικά, ώστε να διασφαλιστεί ότι όλοι οι φορολογούμενοι θα ενταχθούν στο νέο σύστημα χωρίς επιπλέον ταλαιπωρία.
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημοσθένη Αναγνωστόπουλο, περισσότεροι από 9,3 εκατομμύρια Έλληνες διαθέτουν πλέον τον προσωπικό τους αριθμό. Όπως ανέφερε σε πρόσφατη συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο νέος αυτός κωδικός αποτελεί «κλειδί» για την επιτάχυνση των συναλλαγών με τις δημόσιες υπηρεσίες και αναμένεται να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών.
Πού ακριβώς εμφανίζεται ο Προσωπικός Αριθμός;
Η πρόσβαση στον αριθμό είναι ιδιαίτερα απλή και γίνεται μέσα από δύο βασικά κανάλια.
Πρώτον, όσοι συνδέονται στην πλατφόρμα pa.gov.gr μπορούν να τον εντοπίσουν άμεσα μέσα στο προσωπικό τους προφίλ. Δεύτερον, όσοι χρησιμοποιούν την εφαρμογή Gov Wallet τον βλέπουν να εμφανίζεται αυτόματα στο κινητό τους, χωρίς καμία επιπλέον ενέργεια. Με αυτόν τον τρόπο, ο πολίτης έχει τον κωδικό πάντα διαθέσιμο, όπου κι αν βρίσκεται.
Για τα ανήλικα παιδιά, ο Προσωπικός Αριθμός αποδίδεται χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια από τους γονείς: δημιουργείται αυτόματα με την έκδοση ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ. Έτσι, οι γονείς έχουν πρόσβαση σε όλα τα σχετικά στοιχεία, διευκολύνοντας διαδικασίες που μέχρι πρότινος απαιτούσαν πολλαπλές επισκέψεις σε δημόσιες υπηρεσίες.
Ακόμη και οι Έλληνες που κατοικούν μόνιμα στο εξωτερικό δεν μένουν εκτός συστήματος. Η απόδοση και η υποστήριξη του Προσωπικού Αριθμού γίνεται μέσω των προξενικών αρχών, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής, μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα ψηφιακή υπηρεσία.
Τι σημαίνει για την προστασία των προσωπικών δεδομένων;
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που απασχόλησαν την κοινή γνώμη ήταν κατά πόσο ο νέος αριθμός θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εργαλείο συγκέντρωσης και παρακολούθησης δεδομένων. Η απάντηση, όπως διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι φορείς, είναι κατηγορηματική: ο Προσωπικός Αριθμός δεν αποτελεί «υπερκωδικό» και δεν παρέχει αυτόματα πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία.
Ο αριθμός λειτουργεί αποκλειστικά ως μέσο ταυτοποίησης, χωρίς να αποκαλύπτει ή να συγκεντρώνει πληροφορίες τρίτων. Η χρήση του, όπως υπογραμμίζεται, εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας δεδομένων (GDPR), το οποίο θέτει αυστηρά όρια και κανόνες.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, δεν έλειψαν τα περιστατικά όπου πολίτες αντιμετώπισαν δυσλειτουργίες, όπως λάθη στην καταχώριση στοιχείων ή καθυστερήσεις στην ενημέρωση των μητρώων. Τα ζητήματα αυτά, σύμφωνα με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, βρίσκονται ήδη σε διαδικασία σταδιακής διόρθωσης, χωρίς να απαιτείται κάποια ενέργεια από τους πολίτες.
Ποιοι δεν έλαβαν Προσωπικό Αριθμό;
Η αυτόματη απόδοση δεν έγινε σε όλους. Όπως εξήγησε ο κ. Αναγνωστόπουλος, εκτός έμειναν όσοι δεν διαθέτουν ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ – δύο προϋποθέσεις απαραίτητες για τη δημιουργία του νέου κωδικού. Για αυτές τις κατηγορίες, θα ακολουθήσει ειδική διαδικασία, ώστε να εξασφαλιστεί ότι κανένας πολίτης δεν θα μείνει εκτός του ψηφιακού οικοσυστήματος.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στους πολίτες που περιλαμβάνονται στα μητρώα αλλοδαπών. Για αυτούς σχεδιάζεται η θέσπιση ενός ξεχωριστού συστήματος, του Προσωπικού Αριθμού Μητρώου Αλλοδαπών, το οποίο θα ενεργοποιηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Η νέα αυτή δομή θα επιτρέψει την ομαλή ενσωμάτωση όλων στο ψηφιακό σύστημα του Δημοσίου, ανεξάρτητα από την υπηκοότητα ή την τρέχουσα φορολογική κατάσταση.
Ένα βήμα πιο κοντά σε ένα ενιαίο ψηφιακό κράτος
Ο Προσωπικός Αριθμός αποτελεί, ουσιαστικά, το πρώτο θεμέλιο για ένα διοικητικό μοντέλο όπου όλες οι υπηρεσίες συνδέονται μεταξύ τους με ενιαίο τρόπο. Αν και η πλήρης μετάβαση απαιτεί χρόνο, το εγχείρημα δείχνει ήδη τις δυνατότητές του: λιγότερη γραφειοκρατία, λιγότερες ουρές, λιγότερα δικαιολογητικά.
Η επιτυχία του νέου συστήματος θα κριθεί από το πόσο εύκολα θα υιοθετηθεί από τους πολίτες και πόσο αποτελεσματικά θα το υποστηρίξουν οι δημόσιοι φορείς. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα κάνει ένα μεγάλο βήμα προς μια νέα εποχή, όπου το κράτος δεν θα βρίσκεται απέναντι από τον πολίτη, αλλά… στο κινητό του.
