Μέσα σε λίγους μήνες, η πατάτα που καλλιεργείται στις ελληνικές πεδιάδες έχει μετατραπεί σε είδος προς εξαφάνιση. Καθώς η συγκομιδή της εγχώριας παραγωγής αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη Απριλίου, οι καταναλωτές βλέπουν στα ράφια μόνο ξένης προέλευσης πατάτες – κυρίως από Αίγυπτο και Κύπρο. Η ανομβρία του περασμένου έτους και οι φουσκωμένοι λογαριασμοί για εργατικά και σπόρους σπρώχνουν το ελληνικό προϊόν σε επίπεδα ρεκόρ μείωσης, ενώ οι εισαγωγές εκτοξεύονται.
Το πλήγμα στην εγχώρια παραγωγή είναι εμφανές: από τους 400.570 τόνους του 2021, εκτιμάται ότι φέτος οι τοπικοί αργαλειοί θα ξεπεράσουν οριακά τους 300.000 τόνους. Οι διεθνείς αναλυτές προβλέπουν ετήσια πτώση κατά 7%, οδηγώντας σε μόλις 261.290 τόνους έως το 2026. Η τάση αυτή δεν απειλεί απλώς τους καλλιεργητές· βάζει σε κίνδυνο την ασφάλεια και ταυτότητα του ελληνικού τρόφιμου.
Από τον Φεβρουάριο έως σήμερα, σχεδόν κανένα ελληνικό κόνδυλο δεν έχει βρεθεί στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων. Αντίθετα, οι εισαγωγές φθάνουν σε 255.000 τόνους ετησίως, με τα 160.000 να αποστέλλονται από την Αίγυπτο. Το σοβαρότερο; Οι περισσότεροι καταναλωτές δεν το γνωρίζουν καν, καθώς οι ξένες πατάτες «βαφτίζονται» ελληνικές: οι έμποροι τις αναμειγνύουν με μικρές ποσότητες ντόπιου προϊόντος и τις πωλούν με ελληνική ετικέτα.
Μόλις φέτος, μετά από σειρά ελέγχων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και υψηλά πρόστιμα, έχει καθιερωθεί η υποχρεωτική αναγραφή χώρας προέλευσης. Ωστόσο, η πρακτική της «ελληνοποίησης» συνεχίζει να «γεννά» σκάνδαλα, τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στις εξαγωγές. Η Ελλάδα στέλνει στο εξωτερικό περίπου 100.000 τόνους πατάτας ετησίως, από τους οποίους οι μισοί είναι ξενόφερτοι – μεταμφιεσμένοι σε ελληνικό προϊόν για να αξιοποιηθούν υψηλότερες τιμές.
Τα οικονομικά μεγέθη μιλούν από μόνα τους. Για το πρώτο τρίμηνο του 2025, εισήχθησαν 117.893 τόνοι πατάτας (από Γαλλία, Αίγυπτο, Κύπρο), ενώ πέρυσι στο ίδιο διάστημα είχαν έρθει 130.730 τόνοι. Η αιγυπτιακή πατάτα κυριαρχεί χάρη στην τιμή-σοκ των 0,30 €/κιλό στο χωράφι, που οδηγεί τη χονδρική στα 0,52 €/κιλό (από 0,55 €/κιλό τον Απρίλιο του 2024) και τη λιανική σε 0,75–0,85 €/κιλό.
Σε αντίθεση, η κυπριακή κοστολογείται 1,25 €/κιλό χονδρική και φτάνει στα καταστήματα 1,65–1,85 €/κιλό, ενώ η ελληνική λόγω περιορισμένων αποθεμάτων πωλείται 0,75 €/κιλό χονδρική (από 0,60 πέρυσι) και 1–1,20 €/κιλό λιανική. Σε ειδικές ποικιλίες ΠΓΕ, όπως η πατάτα Νάξου, οι τιμές αγγίζουν ακόμη και 1,80 €/κιλό.
Οι απώλειες για τον Έλληνα παραγωγό είναι διπλές: μικρότερη παραγωγή και πιεσμένες τιμές. Με καθηλωμένες τις τιμές παραγωγού και μεγάλες αυξήσεις στα έξοδα (λιπάσματα, πετρέλαιο, εργατικά), πολλοί αγρότες εγκαταλείπουν τη φυτική καλλιέργεια ή τη στρέφουν σε πιο κερδοφόρα προϊόντα. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος: λιγότερη ελληνική πατάτα, περισσότερες εισαγωγές, ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση.
Η λύση δεν είναι απλή, αλλά υπάρχουν δρόμοι: ενίσχυση των ελέγχων, επιδοτήσεις για αντιμετώπιση της ανομβρίας, καινοτόμες τεχνικές άρδευσης, και κυρίως ευαισθητοποίηση καταναλωτών. Όσο η εγχώρια πατάτα παραμένει «πολυτέλεια» για λίγους, οι ξένες πατάτες θα συνεχίζουν να γεμίζουν τα καλάθια μας. Μόνο με συντονισμένη προσπάθεια θα μπορέσει η πατάτα του τόπου μας να ξανακερδίσει τη θέση που της αξίζει στα τραπέζια των Ελλήνων.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ



