Ριζικές αλλαγές στη σχέση παιδιών και social media ετοιμάζεται να φέρει η κυβέρνηση, βάζοντας στο τραπέζι μια από τις πιο αυστηρές νομοθετικές παρεμβάσεις που έχουν συζητηθεί ποτέ στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, προωθείται νόμος που θα απαγορεύει πλήρως την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, χωρίς «παραθυράκια» και εξαιρέσεις.
Η πρόθεση της κυβέρνησης έγινε γνωστή έπειτα από διαρροές σε διεθνή μέσα, με ανώτερη κυβερνητική πηγή να επιβεβαιώνει ότι η σχετική νομοθετική ρύθμιση βρίσκεται στο τελικό στάδιο και αναμένεται να παρουσιαστεί πολύ σύντομα. Το ζήτημα δεν είναι απλώς η εξαγγελία ενός ακόμα νόμου, αλλά ο τρόπος εφαρμογής του, που –σύμφωνα με όσα εξετάζονται– θα είναι εξαιρετικά αυστηρός.
Ολική απαγόρευση, χωρίς γονική συναίνεση
Σε αντίθεση με ό,τι ισχύει μέχρι σήμερα σε πολλές πλατφόρμες, όπου η γονική συγκατάθεση λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας», το νέο πλαίσιο φέρεται να καταργεί πλήρως αυτή τη δυνατότητα. Η δημιουργία λογαριασμού σε social media από ανήλικο κάτω των 15 ετών θα απαγορεύεται καθολικά, ανεξαρτήτως της επιθυμίας ή της έγκρισης των γονέων.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα Πρώτο Θέμα, το σχέδιο δεν αφήνει περιθώρια ερμηνειών: δεν θα πρόκειται για σύσταση ή κατευθυντήρια οδηγία, αλλά για δεσμευτικό κανόνα με συγκεκριμένες κυρώσεις.
Πραγματική επαλήθευση ηλικίας – Τέλος στα «ψεύτικα έτη γέννησης»
Κομβικό ρόλο στην εφαρμογή του νόμου θα έχει η τεχνολογική επαλήθευση της ηλικίας. Η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει το Kids Wallet, ένα ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει την πιστοποίηση της ηλικίας του χρήστη με αξιόπιστο και αυτοματοποιημένο τρόπο.
Αυτό σημαίνει ότι η εποχή όπου ένα παιδί μπορούσε απλώς να δηλώσει πως είναι «18 ετών» για να αποκτήσει πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως Instagram, TikTok ή X φαίνεται να τελειώνει οριστικά. Η ηλικία δεν θα δηλώνεται, αλλά θα επαληθεύεται.
Μάλιστα, όσοι ανήλικοι διαθέτουν ήδη λογαριασμούς στα social media, δεν θα εξαιρεθούν. Θα κληθούν να περάσουν εκ νέου τη διαδικασία ταυτοποίησης και, εφόσον δεν πληρούν τα ηλικιακά κριτήρια, οι λογαριασμοί τους θα απενεργοποιούνται.
Άμεση εφαρμογή – Δεν θα μείνει στα χαρτιά
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του σχεδίου είναι η ταχύτητα εφαρμογής. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι υπάρχει ήδη έτοιμο ευρωπαϊκό και εθνικό τεχνολογικό υπόβαθρο, γεγονός που επιτρέπει την άμεση ενεργοποίηση του νόμου χωρίς πολυετείς μεταβατικές περιόδους.
Η πληροφορία αυτή επιβεβαιώθηκε και από το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, το οποίο μετέδωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν περιορίζεται σε θεωρητικές εξαγγελίες, αλλά σχεδιάζει μια πρακτικά εφαρμόσιμη λύση.
Μια συζήτηση που είχε ανοίξει από το 2025
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Ήδη από το φθινόπωρο του 2025, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφερθεί δημόσια στο ενδεχόμενο απαγόρευσης της χρήσης social media από παιδιά κάτω των 16 ετών.
Τότε, είχε κάνει ειδική μνεία στο παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου αντίστοιχα μέτρα υιοθετήθηκαν με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας των ανηλίκων. Σύμφωνα με τις πρώτες αξιολογήσεις, το αυστραλιανό μοντέλο έδειξε θετικά αποτελέσματα, μειώνοντας τον χρόνο έκθεσης των παιδιών σε τοξικό περιεχόμενο και διαδικτυακούς κινδύνους.
Όχι μόνο social media – Στο μικροσκόπιο και η τεχνητή νοημοσύνη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα κοινωνικά δίκτυα. Από τότε είχε τεθεί και το ζήτημα της αλληλεπίδρασης των παιδιών με chatbots τεχνητής νοημοσύνης, ένα πεδίο που αναπτύσσεται ραγδαία και προκαλεί έντονο προβληματισμό σε γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχικής υγείας.
Η κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζει συνολικά το ψηφιακό περιβάλλον των ανηλίκων, επιχειρώντας να χαράξει σαφή όρια σε μια εποχή όπου η τεχνολογία προηγείται συχνά της νομοθεσίας.
Προστασία ή υπερβολικός περιορισμός;
Το ερώτημα που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις είναι αν πρόκειται για ένα αναγκαίο μέτρο προστασίας ή για μια υπερβολική παρέμβαση στην καθημερινότητα των παιδιών και των οικογενειών τους. Υποστηρικτές του μέτρου μιλούν για θωράκιση της ψυχικής υγείας και μείωση του εθισμού, ενώ επικριτές κάνουν λόγο για πρακτικές δυσκολίες και περιορισμό ψηφιακών δεξιοτήτων.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι, εφόσον ο νόμος προχωρήσει, θα αλλάξει δραστικά το τοπίο των social media στην Ελλάδα και θα ανοίξει μια νέα, έντονη δημόσια συζήτηση για τα όρια της τεχνολογίας στην παιδική ηλικία.
