Μια μεγάλη τομή έρχεται σύντομα να αναδιαμορφώσει το τοπίο στο κληρονομικό δίκαιο της χώρας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούνιο, στοχεύει στην πλήρη ανανέωση και εκσυγχρονισμό ενός τομέα που για χρόνια ταλαιπωρούσε πολίτες και δικαστήρια με ασάφειες, παραθυράκια και νομικές παγίδες. Το σχέδιο νόμου δεν προχωρά απλώς σε μικροαλλαγές, αλλά επιδιώκει μια συνολική αναδιοργάνωση, ώστε να προσφέρει περισσότερη σαφήνεια, ασφάλεια και δίκαιη μεταχείριση σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Από τις διαθήκες μέχρι τα υποχρεωτικά μερίδια και τις νέες μορφές νομικής συμφωνίας, οι αλλαγές που προτείνονται αναμένεται να αφήσουν έντονο αποτύπωμα στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και υλοποιείται η μεταβίβαση της περιουσίας μετά τον θάνατο κάποιου προσώπου.
Αυστηρότερη διαδικασία για τις ιδιόγραφες διαθήκες
Μέχρι σήμερα, ένας διαθέτης μπορούσε να γράψει τη διαθήκη του με το χέρι και να την αποθηκεύσει όπου εκείνος έκρινε, ακόμα και σε ένα συρτάρι στο σπίτι. Αυτό, ωστόσο, άφηνε το πεδίο ανοιχτό σε αμφισβητήσεις και καταγγελίες για αλλοιώσεις ή παραποίηση. Η νέα πρόβλεψη έρχεται να κλείσει αυτό το παράθυρο επισφάλειας: στο εξής, κάθε ιδιόγραφη διαθήκη θα πρέπει να κατατίθεται σε συμβολαιογράφο και να καταχωρίζεται σε επίσημο ηλεκτρονικό μητρώο. Έτσι, θα υπάρχει σαφές αποδεικτικό στοιχείο για την ύπαρξή της και θα διασφαλίζεται η εγκυρότητα του περιεχομένου της, περιορίζοντας δραστικά τους λόγους ένστασης και αντιπαράθεσης.
Δικαιώματα στους ηλικιωμένους συγγενείς
Η νέα νομοθεσία θέτει φρένο στην αυθαίρετη αποστέρηση των ανιόντων συγγενών (γονέων, παππούδων) από τη νόμιμη τους μοίρα. Στο προηγούμενο καθεστώς, ήταν δυνατό ένας ηλικιωμένος γονιός να εξαιρεθεί εντελώς από την κληρονομιά, κάτι που προκαλούσε όχι μόνο συναισθηματικές πληγές αλλά και κοινωνικά προβλήματα. Πλέον, οι ανιόντες θα έχουν νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα σε ένα μέρος της περιουσίας, ακόμη και αν ο διαθέτης είχε αντίθετη πρόθεση. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται η προστασία των πιο ευάλωτων μελών της οικογένειας, αναγνωρίζοντας την προσφορά και τη θέση τους στο οικογενειακό δίκτυο.
Μεγαλύτερη ελευθερία στην κατανομή της περιουσίας
Ένα άλλο ουσιαστικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αφορά την αναδιαμόρφωση των ποσοστών της νόμιμης μοίρας. Στο παλιό πλαίσιο, οι διαθέτες είχαν περιορισμένη ευχέρεια να καθορίσουν τη διανομή της περιουσίας τους, καθώς τα υποχρεωτικά μερίδια ήταν απολύτως οριοθετημένα. Αυτό αλλάζει. Με την αναθεώρηση των ποσοστών, δίνεται η δυνατότητα, για παράδειγμα, ένας σύζυγος να λάβει μεγαλύτερο ποσοστό απ’ ό,τι ένα παιδί – ανάλογα πάντα με τις προσωπικές συνθήκες και επιθυμίες του διαθέτη. Η ευελιξία αυτή ενισχύει την ελευθερία έκφρασης της τελευταίας βούλησης και επιτρέπει την καλύτερη προσαρμογή στις πραγματικές σχέσεις και ανάγκες της οικογένειας.
Καθιέρωση κληρονομικών συμβάσεων
Μια από τις πιο ριζοσπαστικές καινοτομίες που εισάγονται είναι η δυνατότητα σύναψης κληρονομικών συμβάσεων. Μέχρι σήμερα, δεν υπήρχε τρόπος κάποιος να διασφαλίσει με νομικά δεσμευτικό τρόπο ότι η περιουσία του θα μεταβιβαστεί όπως εκείνος επιθυμεί – εκτός από την κλασική διαθήκη. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι πλέον οι πολίτες θα μπορούν να υπογράφουν συμφωνίες με τους μελλοντικούς τους κληρονόμους, οι οποίες θα είναι απολύτως έγκυρες και δεσμευτικές. Με αυτόν τον τρόπο, προλαμβάνονται τυχόν εντάσεις και νομικές μάχες μετά τον θάνατο του διαθέτη, αφού όλα θα είναι προκαθορισμένα και καθαρά.
Και τι σημαίνουν όλα αυτά για τον πολίτη;
Η συνολική εικόνα του νέου κληρονομικού τοπίου αποπνέει σταθερότητα, διαφάνεια και ενίσχυση της βούλησης του εκλιπόντος. Η περιουσία δεν είναι απλώς αριθμοί και τετραγωνικά – είναι κόπος ζωής και προσωπική ιστορία. Το νέο νομικό πλαίσιο επιδιώκει να σεβαστεί ακριβώς αυτό: τη βούληση εκείνου που φεύγει, αλλά και την ανάγκη των οικείων του να προχωρήσουν χωρίς νομικά εμπόδια και πικρίες.
Εάν έχετε ήδη συντάξει διαθήκη, είναι η κατάλληλη στιγμή να την επανεξετάσετε υπό το φως των νέων εξελίξεων. Εάν όχι, ίσως τώρα είναι η πιο σωστή ώρα να το κάνετε – με γνώση, σύνεση και, πλέον, με περισσότερες δυνατότητες στα χέρια σας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
