Από τις 16 Φεβρουαρίου 2026 αλλάζει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο χιλιάδες χρονίως πάσχοντες προμηθεύονται τα Φάρμακα Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ). Για πρώτη φορά, οι θεραπείες που μέχρι σήμερα διατίθεντο αποκλειστικά από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ περνούν σταδιακά στα ιδιωτικά φαρμακεία της γειτονιάς.
Η απόφαση, που προετοιμάστηκε επί οκτώ μήνες από το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ, χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση ως «μεταρρύθμιση ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα». Ωστόσο, ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις στον ιατρικό κόσμο.
Μια ψηφιακή πύλη αλλάζει τα δεδομένα
Στο επίκεντρο της νέας διαδικασίας βρίσκεται μια ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας οι ασθενείς θα επιλέγουν το ιδιωτικό φαρμακείο που θα εκτελεί τη συνταγή τους. Η ενεργοποίησή της σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή: ο ασθενής δεν θα χρειάζεται πλέον να μεταβαίνει στα κεντρικά σημεία διανομής του ΕΟΠΥΥ και να περιμένει σε πολύωρες ουρές.
Στην πρώτη φάση εφαρμογής, προτεραιότητα δίνεται σε ογκολογικούς ασθενείς και σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση. Οι εκτιμήσεις μιλούν για περίπου 23.000 συνταγές τον μήνα που θα εκτελούνται μέσω ιδιωτικών φαρμακείων. Μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, ο αριθμός αναμένεται να αγγίξει τις 66.000, καθώς θα ενταχθούν επιπλέον παθήσεις όπως η ηπατίτιδα και το σοβαρό άσθμα.
Ο ρόλος του φαρμακοποιού στην «επόμενη μέρα»
Ο πρόεδρος του Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, Απόστολος Βαλτάς, υπογραμμίζει ότι οι φαρμακοποιοί διαθέτουν την επιστημονική επάρκεια για να διαχειριστούν τα συγκεκριμένα σκευάσματα, διασφαλίζοντας ορθή χορήγηση και καθοδήγηση προς τον ασθενή.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, Διονύσιος Ευγενίδης, εστιάζει στην καθημερινότητα των ασθενών, μιλώντας για μια αλλαγή που αίρει μια χρόνια ταλαιπωρία: την αναμονή σε «ουρές της ντροπής», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.
Η μεταφορά της διάθεσης στα ιδιωτικά φαρμακεία παρουσιάζεται ως βήμα αποκέντρωσης και ισότιμης πρόσβασης σε όλη την επικράτεια — ιδιαίτερα σε περιοχές όπου τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ είναι λίγα και γεωγραφικά απομακρυσμένα.
Πώς θα γίνεται η διαδικασία – Βήμα προς βήμα
Η νέα μέθοδος βασίζεται σε πλήρως ψηφιοποιημένη ροή:
-
Έκδοση συνταγής: Ο γιατρός καταχωρεί τη συνταγή στο σύστημα της ΗΔΙΚΑ και ενημερώνεται ο ασθενής ότι μπορεί να επιλέξει ιδιωτικό φαρμακείο.
-
Σύνδεση στην πλατφόρμα: Ο δικαιούχος εισέρχεται στην εφαρμογή με κωδικούς Taxisnet και ΑΜΚΑ.
-
Επιλογή φαρμακείου: Μέσω αναζήτησης ανά περιοχή ή ονομασία.
-
Ηλεκτρονικός προέλεγχος: Ο ΕΟΠΥΥ εγκρίνει ή απορρίπτει τη συνταγή και ο ασθενής ειδοποιείται ψηφιακά.
-
Παραλαβή: Η παράδοση πραγματοποιείται εντός 10 εργάσιμων ημερών από την έγκριση.
Η μεταφορά των σκευασμάτων θα γίνεται από πιστοποιημένες εταιρείες με διασφάλιση της ψυχρής αλυσίδας, ενώ κατά την παράδοση ο φαρμακοποιός υποχρεούται σε έλεγχο ταυτοπροσωπίας και επιβεβαίωση ακεραιότητας.
Οι ενστάσεις των γιατρών: «Δεν είναι απλή διανομή»
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του ιατρικού σώματος, η χορήγηση ΦΥΚ — ιδίως σε ογκολογικούς ασθενείς — συνδέεται άρρηκτα με την κλινική παρακολούθηση.
Οι βασικές ανησυχίες συνοψίζονται σε τρία επίπεδα:
1️⃣ Υποδομές και ψυχρή αλυσίδα
Δεν είναι δεδομένο, επισημαίνουν, ότι όλα τα συνοικιακά φαρμακεία διαθέτουν πιστοποιημένα ψυγεία και συστήματα καταγραφής θερμοκρασίας για σκευάσματα ιδιαίτερα ευαίσθητα και υψηλής αξίας.
2️⃣ Παρακολούθηση παρενεργειών
Οι ογκολογικές θεραπείες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι γιατροί τονίζουν ότι η χορήγηση τέτοιων φαρμάκων δεν είναι μια απλή εμπορική πράξη, αλλά μέρος ενός σύνθετου θεραπευτικού πρωτοκόλλου.
3️⃣ Δημοσιονομικός έλεγχος
Η διασπορά των φαρμάκων σε χιλιάδες σημεία διανομής ενδέχεται, σύμφωνα με τους επικριτές, να δυσχεράνει τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης και να δημιουργήσει κινδύνους ελλείψεων.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών υποστηρίζει ότι η ενίσχυση των δομών του ΕΟΠΥΥ και η δημιουργία περισσότερων δημόσιων σημείων διάθεσης θα αποτελούσε ασφαλέστερη λύση, χωρίς μετακύλιση ευθυνών.
Μεταρρύθμιση ή ρίσκο;
Η μεταφορά των ΦΥΚ στα ιδιωτικά φαρμακεία παρουσιάζεται ως μια τομή που απελευθερώνει τον ασθενή από την ταλαιπωρία. Για πρώτη φορά, ένας καρκινοπαθής ή ένας ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας μπορεί να παραλαμβάνει τη θεραπεία του κοντά στο σπίτι του, χωρίς αναμονές και διοικητικά εμπόδια.
Ταυτόχρονα όμως, η ιατρική κοινότητα υπενθυμίζει ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν είναι «ένα κουτί στο ράφι». Αποτελούν μέρος μιας θεραπευτικής αλυσίδας που ξεκινά από τον ειδικό ιατρό και απαιτεί συνεχή κλινική εποπτεία.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί στην πράξη είναι αν το νέο σύστημα θα καταφέρει να συνδυάσει ταχύτητα και ασφάλεια. Αν δηλαδή θα αποτελέσει πραγματική αναβάθμιση της φροντίδας ή αν θα ανοίξει έναν νέο κύκλο αντιπαραθέσεων για την ποιότητα και τον έλεγχο των θεραπειών υψηλού κόστους.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι από σήμερα, το τοπίο στη διάθεση των ΦΥΚ αλλάζει — και οι επιπτώσεις αυτής της αλλαγής θα φανούν σύντομα στην καθημερινότητα χιλιάδων ασθενών σε όλη τη χώρα.
