Μια μεγάλη τομή στον χώρο της δημόσιας υγείας δρομολογεί το Υπουργείο Υγείας, με δύο μέτρα που αναμένεται να προκαλέσουν έντονη συζήτηση: διαγραφή ανενεργών ΑΜΚΑ και ενεργοποίηση «έξυπνων κόφτων» στη φαρμακευτική δαπάνη. Στόχος είναι η εξοικονόμηση πόρων και η θωράκιση του ΕΣΥ, αλλά δεν λείπουν και οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις σε ευάλωτες ομάδες.
Τέλος στα «φαντάσματα» του ΑΜΚΑ από τον Αύγουστο
Όπως αποκάλυψε πρόσφατα ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μέσα στο καλοκαίρι ξεκινά η «εκκαθάριση» του εθνικού μητρώου ΑΜΚΑ. Όσοι αριθμοί δεν αντιστοιχούν σε πολίτες που έχουν πραγματική και ενεργή σχέση με την Ελλάδα, πρόκειται να απενεργοποιηθούν οριστικά.
Το μέτρο στοχεύει, σύμφωνα με τον Υπουργό, να περιορίσει την καταχρηστική πρόσβαση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας από άτομα που δεν διαμένουν στη χώρα ή δεν συμβάλλουν οικονομικά σε αυτό. Πρόκειται για χιλιάδες ΑΜΚΑ που παρέμεναν σε ισχύ παρά την απουσία των κατόχων τους για χρόνια, οι οποίοι, παρ’ όλα αυτά, επιστρέφουν κατά καιρούς για να κάνουν χρήση δωρεάν ιατρικών υπηρεσιών και φαρμακευτικής αγωγής.
Η πολιτική αυτή, όπως ξεκαθάρισε ο ίδιος ο Γεωργιάδης σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή του, έχει ως στόχο την αποκατάσταση της διαφάνειας και την προστασία των περιορισμένων πόρων του ΕΣΥ. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε:
«Δεν γίνεται κάποιος που δεν πληρώνει στην Ελλάδα να χρησιμοποιεί το σύστημα σαν να είναι μόνιμος κάτοικος. Αυτό τελειώνει εδώ».
Η επόμενη μέρα στην Υγεία: Τεχνητή νοημοσύνη στις συνταγές
Παράλληλα με την εκκαθάριση των ΑΜΚΑ, η δεύτερη μεγάλη τομή αφορά την ίδια την καρδιά της φαρμακευτικής περίθαλψης: τη συνταγογράφηση. Από τις επόμενες εβδομάδες, ενεργοποιείται ένας νέος ψηφιακός μηχανισμός που θα παρεμβαίνει αυτόματα όταν εντοπίζονται συνταγές που δεν είναι τεκμηριωμένες ή κρύβουν κινδύνους.
Πρόκειται για έναν εξελιγμένο αλγόριθμο που θα «διαβάζει» τη συνταγή, θα τη συγκρίνει με τη διάγνωση και θα ελέγχει αν το φάρμακο συνάδει με το προφίλ του ασθενούς. Αν εντοπιστεί ασυμβατότητα ή περιττή αγωγή, η συνταγή θα μπλοκάρεται αυτόματα πριν εκτελεστεί.
Η καινοτομία αυτή αφορά τόσο τους γιατρούς όσο και τους φαρμακοποιούς, καθώς και τις ιδιωτικές δομές υγείας που συνεργάζονται με τον ΕΟΠΥΥ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Υπουργείου, το «έξυπνο φρένο» στις συνταγές μπορεί να εξοικονομήσει έως και 300 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, περιορίζοντας την υπερσυνταγογράφηση αλλά και τις συγκρούσεις φαρμάκων που επιβαρύνουν το σύστημα και ενίοτε βλάπτουν τους ίδιους τους ασθενείς.
«Ψαλίδι» με τεχνολογία και αυστηρούς ελέγχους
Η νέα στρατηγική του Υπουργείου Υγείας δεν σταματά στην τεχνολογία. Ο ΕΟΠΥΥ έχει ήδη λάβει εντολή να ενισχύσει τους ελέγχους σε πραγματικό χρόνο, μέσω ανάλυσης πρότυπων συνταγογράφησης αλλά και έκτακτων παρεμβάσεων σε περιπτώσεις ύποπτων μοτίβων.
Πλέον, το «ηλεκτρονικό μάτι» δεν θα παρακολουθεί μόνο τι γράφουν οι γιατροί, αλλά και πώς λειτουργούν τα φαρμακεία, τα διαγνωστικά κέντρα και τα νοσοκομεία. Η προσπάθεια είναι σαφής: περιορισμός της σπατάλης, ανακούφιση από το clawback που πλήττει τις φαρμακευτικές εταιρείες και δημιουργία ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου συστήματος υγείας.
Αντιδράσεις και ερωτήματα
Παρά τις καλές προθέσεις, το σχέδιο δεν έχει μείνει χωρίς αμφισβητήσεις. Ορισμένοι φοβούνται ότι η μαζική διαγραφή ΑΜΚΑ ίσως πλήξει Έλληνες της διασποράς που διατηρούν δεσμούς με την πατρίδα αλλά δεν έχουν συνεχή παρουσία. Επίσης, υπάρχει ανησυχία πως ηλικιωμένοι ή μετανάστες με ελλιπή τεκμηρίωση μπορεί να βρεθούν ξαφνικά αποκλεισμένοι από κρίσιμες υπηρεσίες υγείας.
Ο φόβος για υπερβολική γραφειοκρατία και απώλεια πρόσβασης για ευάλωτες ομάδες, είναι υπαρκτός. Ωστόσο, το Υπουργείο Υγείας επιμένει ότι η ψηφιακή επανάσταση στο ΕΣΥ είναι αναγκαία και πως η καθαρότητα του μητρώου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επόμενη φάση των πολιτικών ψηφιοποίησης.
Συμπέρασμα: Το ελληνικό σύστημα υγείας αλλάζει. Και αλλάζει με ταχύτητα. Με όπλα την τεχνολογία και τους αυστηρούς ελέγχους, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στην κατασπατάληση των πόρων και να εξυγιάνει τον πυρήνα της δημόσιας περίθαλψης. Το αν θα το καταφέρει χωρίς παράπλευρες απώλειες, μένει να φανεί.
