Η καρδιά πολλές φορές «μιλά» πολύ πριν εμφανιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα. Και σύμφωνα με νέες επιστημονικές μελέτες, υπάρχει ένα προειδοποιητικό σημάδι που μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και 12 χρόνια πριν από ένα έμφραγμα, χωρίς οι περισσότεροι να του δίνουν σημασία.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η σταδιακή μείωση της σωματικής αντοχής και της καθημερινής δραστηριότητας ίσως δεν είναι απλώς θέμα ηλικίας ή κούρασης, αλλά ένα πρώιμο «καμπανάκι» για καρδιαγγειακή νόσο που εξελίσσεται αργά μέσα στον οργανισμό.
Το προειδοποιητικό σημάδι που εμφανίζεται χρόνια πριν
Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι άνθρωποι που αργότερα εμφάνισαν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο είχαν παρουσιάσει αισθητή μείωση στη φυσική τους δραστηριότητα πολλά χρόνια πριν από τη διάγνωση. Η πτώση αυτή ξεκινά σταδιακά περίπου 10 έως 12 χρόνια πριν, ενώ γίνεται εντονότερη τα δύο τελευταία χρόνια πριν από το έμφραγμα ή άλλο σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αρκετοί άνθρωποι αρχίζουν να κουράζονται πιο εύκολα, να αποφεύγουν το περπάτημα, να δυσκολεύονται σε σκάλες ή καθημερινές δραστηριότητες και να θεωρούν ότι αυτό οφείλεται απλώς στην ηλικία ή στο άγχος της καθημερινότητας. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, πίσω από αυτή τη σταδιακή αλλαγή κρύβεται η αργή επιδείνωση της λειτουργίας της καρδιάς και των αγγείων.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Οι καρδιολόγοι επισημαίνουν ότι πριν από ένα έμφραγμα μπορεί να εμφανιστούν διάφορα προειδοποιητικά συμπτώματα, ακόμη και μήνες ή χρόνια νωρίτερα. Τα πιο συχνά είναι:
- πίεση ή βάρος στο στήθος,
- δύσπνοια κατά την προσπάθεια,
- πόνος στη γνάθο, στον λαιμό ή στον ώμο,
- αίσθημα εξάντλησης χωρίς προφανή λόγο,
- προβλήματα ύπνου,
- αίσθημα παλμών,
- ζάλη ή ναυτία.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται πλέον και στο «σφίξιμο» στο σαγόνι ή στον πόνο που αντανακλά στον αυχένα και στο χέρι, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις σχετίζεται με μειωμένη αιμάτωση της καρδιάς.
Σύμφωνα με μελέτη του 2023 για τα προειδοποιητικά συμπτώματα εμφράγματος, περισσότεροι από 4 στους 10 ασθενείς είχαν παρατηρήσει σημάδια πριν το οξύ επεισόδιο, αλλά δεν είχαν δώσει την απαιτούμενη σημασία.
Τι συμβαίνει στην καρδιά όταν μειώνεται η κίνηση
Η καθιστική ζωή δεν επηρεάζει μόνο τη φυσική κατάσταση. Οι ειδικοί εξηγούν ότι όταν μειώνεται σημαντικά η καθημερινή κίνηση, αρχίζουν να εμφανίζονται αλυσιδωτές επιβαρύνσεις στον οργανισμό.
Η καρδιά χάνει σταδιακά μέρος της αντοχής της, μειώνεται η αερόβια ικανότητα και τα αγγεία δυσκολεύονται να λειτουργήσουν σωστά. Παράλληλα, αυξάνονται οι πιθανότητες για:
- υψηλή χοληστερίνη,
- αύξηση βάρους,
- αντίσταση στην ινσουλίνη,
- φλεγμονές,
- αθηροσκλήρωση,
- υπέρταση.
Οι αλλαγές αυτές δημιουργούν το έδαφος για καρδιαγγειακά προβλήματα που πολλές φορές εξελίσσονται «σιωπηλά» για χρόνια.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: «Μην συγκρίνετε τον εαυτό σας μόνο με σήμερα»
Οι καρδιολόγοι υπογραμμίζουν ότι η αξιολόγηση της καρδιακής υγείας δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο πώς αισθάνεται κάποιος σήμερα, αλλά και στο πώς έχει αλλάξει η αντοχή του μέσα στα χρόνια.
Για παράδειγμα, αν κάποιος πριν από λίγα χρόνια μπορούσε να περπατήσει εύκολα μεγάλες αποστάσεις και πλέον λαχανιάζει μετά από λίγα λεπτά ή κουράζεται πολύ πιο γρήγορα, αυτό μπορεί να αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι χρειάζεται ιατρικό έλεγχο.
Γι’ αυτό και οι γιατροί συστήνουν τακτικό έλεγχο:
- αρτηριακής πίεσης,
- σακχάρου,
- χοληστερίνης,
- σωματικού βάρους,
- αντοχής στην άσκηση.
Πόση άσκηση προστατεύει πραγματικά την καρδιά
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η American Heart Association προτείνουν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι ή άλλες δραστηριότητες που αυξάνουν ελαφρώς τους παλμούς της καρδιάς.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ακόμη και μικρές καθημερινές αλλαγές μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο:
- περπάτημα αντί για αυτοκίνητο σε μικρές αποστάσεις,
- χρήση σκάλας αντί ασανσέρ,
- καθημερινή ήπια άσκηση,
- μείωση καθιστικής ζωής,
- καλύτερος ύπνος και διατροφή.
Οι νέες τεχνολογίες ίσως σώσουν ζωές
Επιστήμονες εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια οι φορετές συσκευές και τα smart watches θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη διάγνωση καρδιαγγειακών προβλημάτων. Ήδη πολλές εφαρμογές μπορούν να εντοπίσουν σταδιακή μείωση της δραστηριότητας, αλλαγές στους παλμούς ή πτώση της φυσικής αντοχής.
Το σημαντικότερο όμως, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι να μην αγνοούμε τα μικρά καθημερινά σημάδια που δείχνει το σώμα μας. Γιατί πολλές φορές η καρδιά προειδοποιεί πολύ πριν φτάσει στο σημείο κινδύνου.
