Σπάνια ένας λογοτεχνικός σχολιασμός ξεφεύγει από τα καθιερωμένα και μετατρέπεται σε πράξη συναισθηματικής συνεύρεσης, στοχασμού και σχεδόν τελετουργικής μύησης. Αυτό ακριβώς συνέβη με την αποθεωτική δημόσια τοποθέτηση της Σοφίας Αράβου-Παπαδάτου, εκλεκτής διανοούμενης, καλλιτέχνιδας και συνιδρύτριας της Ανοικτής Καλλιτεχνικής Τριλογίας Κεφαλονιάς, για τη νουβέλα «Η Γραμμή της Παλίρροιας» του γιατρού και συγγραφέα Βαγγέλη Ευαγγελάτου.
«Αυτό δεν είναι βιβλίο… είναι ένα μεγάλο σχολείο! Ένα μάθημα ζωής, ιστορίας, τέχνης, φιλοσοφίας και έρωτα», γράφει χαρακτηριστικά η Αράβου-Παπαδάτου, καταθέτοντας έναν συγκινητικό φόρο τιμής στο έργο του καλού της φίλου.
Μέσα από μια ιδιαίτερη αναγνωστική προσέγγιση, η οποία αγγίζει τα όρια του βιωματικού δοκιμίου, η Σοφία αναδεικνύει τη λογοτεχνική αξία, αλλά και τη βαθιά ανθρωποκεντρική διάσταση του βιβλίου.
Η Βάγια, ο Γιώργος και τα τέσσερα επίπεδα συνείδησης
Με αφετηρία τους δύο πρωταγωνιστές, Γιώργο και Βάγια, η συγγραφέας της κριτικής ανιχνεύει τέσσερα κοινωνιοψυχολογικά επίπεδα: το ατομικό Εγώ, το διαπροσωπικό Εσύ και Εγώ, το συλλογικό Εμείς και Εσείς — και καταλήγει στην Ιδεολογία, που κινείται σαν την ίδια την παλίρροια: έρχεται, φεύγει, επανέρχεται.
Ο έρωτας, η τέχνη και το σακάκι της όπερας
Από τη Βενετία στο La Fenice, με ένα σακάκι που γίνεται σύμβολο φροντίδας. Από τη Μπολόνια στη Ρώμη, μέσα από εξομολογήσεις που ξεγυμνώνουν τις ψυχές. Και τέλος, πάνω σε μια Ducati Rosso που οδηγεί εκείνη — χωρίς στερεότυπα, χωρίς ελέγχους, με ισότιμο πάθος και αυθεντικότητα.
«Γράφουμε για να μοιραστούμε, όχι για να φωνάξουμε»
Η συγκινητική απάντηση του Βαγγέλη Ευαγγελάτου δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Η λογοτεχνία για εκείνον είναι πράξη συντροφικότητας και χώρος ψυχικής συνάντησης. Όπως σημειώνει:
«Τα δικά σου και το δικό μου δεν γράφονται σε απόσταση· γράφονται με κοινή ανάσα».
Μια δημιουργική συνύπαρξη που αφήνει αποτύπωμα
Η Σοφία Αράβου-Παπαδάτου, με πολυσχιδή παρουσία στον καλλιτεχνικό και παιδαγωγικό χώρο, δεν διστάζει να τοποθετήσει τη νουβέλα στον πυρήνα της σύγχρονης πνευματικότητας. Ένα έργο διεπιστημονικό, που συνδέει αρχιτεκτονική, ιατρική, λογοτεχνία και φιλοσοφία.
Όπως γράφει για την κεντρική ηρωίδα, την αρχιτεκτόνισσα Βάγια:
«Θέλει να αναδειχθεί όχι μόνο το σημαίνον, αλλά και το σημαινόμενο. Αυτό που άκουσαν οι τοίχοι…»
Η Γραμμή της Παλίρροιας δεν είναι απλώς μια νουβέλα. Είναι μια πρόσκληση σε ταξίδι. Μια πρόσκληση να δούμε, να ακούσουμε, να αισθανθούμε ξανά.
Και, όπως λέει και η ίδια η Αράβου-Παπαδάτου:
«Ποτέ δεν είναι αργά για οτιδήποτε…»
