Μια αιφνίδια πτώση της αρτηριακής πίεσης δεν είναι πάντα απλώς ένα «μικρό επεισόδιο ζάλης». Σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα ότι ο οργανισμός δυσκολεύεται να εξασφαλίσει επαρκή αιμάτωση στον εγκέφαλο και στα ζωτικά όργανα. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο πόσο χαμηλά έπεσε η πίεση, αλλά πόσο γρήγορα συνέβη και αν συνοδεύτηκε από συμπτώματα.
Τι θεωρείται πραγματικά «απότομη» πτώση πίεσης
Η οξεία υπόταση δεν ορίζεται αποκλειστικά από συγκεκριμένους αριθμούς στο πιεσόμετρο. Μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και όταν οι τιμές παραμένουν εντός θεωρητικά αποδεκτών ορίων. Αυτό που ανησυχεί τους γιατρούς είναι κυρίως:
-
η ταχύτητα με την οποία μειώνεται η πίεση
-
το αν εμφανίζονται συμπτώματα
-
το ποια είναι η φυσιολογική πίεση του συγκεκριμένου ατόμου
Για κάποιον που έχει συστηματικά υψηλότερη αρτηριακή πίεση, μια μέτρια αλλά απότομη πτώση μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία, ζάλη ή και λιποθυμία.
Πώς προστατεύεται φυσιολογικά ο οργανισμός
Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς άμεσης αντίδρασης. Όταν η πίεση αρχίζει να μειώνεται, τα αγγεία συσπώνται, ο καρδιακός ρυθμός αυξάνεται και εκκρίνονται ορμόνες όπως η αδρεναλίνη, με στόχο να διατηρηθεί η αιμάτωση του εγκεφάλου.
Όταν όμως η πτώση είναι αιφνίδια ή έντονη, αυτά τα συστήματα δεν προλαβαίνουν να ανταποκριθούν επαρκώς. Το αποτέλεσμα είναι τα συμπτώματα να εμφανίζονται γρήγορα και μερικές φορές απότομα.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η ξαφνική υπόταση επηρεάζει κυρίως τον εγκέφαλο και εκδηλώνεται με:
-
ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
-
θολή όραση ή σκοτείνιασμα
-
έντονη κόπωση ή αδυναμία
-
ναυτία
-
δυσκολία στη συγκέντρωση ή σύγχυση
-
λιποθυμία ή αίσθημα ότι «χάνεσαι»
Όσο πιο απότομη είναι η πτώση, τόσο πιο έντονα τείνουν να είναι τα συμπτώματα.
Οι πιο συχνές αιτίες αιφνίδιας υπότασης
1. Αφυδάτωση και απώλεια υγρών
Η μειωμένη ποσότητα υγρών στο σώμα σημαίνει λιγότερο κυκλοφορούν αίμα. Έμετοι, διάρροια, πυρετός, έντονη εφίδρωση ή απλή ανεπαρκής πρόσληψη νερού μπορούν να οδηγήσουν σε ξαφνική πτώση πίεσης.
2. Απότομη έγερση (ορθοστατική υπόταση)
Η γρήγορη μετάβαση από καθιστή ή ύπτια θέση σε όρθια μπορεί να προκαλέσει προσωρινή «λίμναση» αίματος στα πόδια. Είναι συχνή σε ηλικιωμένους, αφυδατωμένα άτομα ή όσους λαμβάνουν αντιυπερτασικά.
3. Φαρμακευτικές επιδράσεις
Αντιυπερτασικά, διουρητικά, ορισμένα αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για νευρολογικές παθήσεις μπορούν να μειώσουν απότομα την πίεση, ειδικά μετά από αλλαγή δόσης ή συνδυασμό φαρμάκων.
4. Καρδιακά προβλήματα
Διαταραχές ρυθμού, βαλβιδοπάθειες ή αιφνίδια καρδιακά επεισόδια μπορεί να μειώσουν απότομα την ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι συχνά έντονα και επίμονα.
5. Σοβαρές λοιμώξεις ή αλλεργικές αντιδράσεις
Ορισμένες καταστάσεις προκαλούν γενικευμένη διαστολή των αγγείων, οδηγώντας σε επικίνδυνα χαμηλή πίεση. Αυτά τα επεισόδια θεωρούνται επείγοντα.
Γιατί μπορεί να είναι επικίνδυνη
Ένα μεμονωμένο, ήπιο επεισόδιο συνήθως δεν προκαλεί βλάβη. Όμως οι επαναλαμβανόμενες ή έντονες πτώσεις αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσεων, τραυματισμών και απώλειας συνείδησης. Επιπλέον, παρατεταμένη ανεπαρκής αιμάτωση μπορεί να επηρεάσει νεφρά, καρδιά και εγκέφαλο.
Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε ηλικιωμένους και σε άτομα με χρόνιες παθήσεις.
Πότε το επεισόδιο είναι πιθανό να είναι καλοήθες
Η ζάλη μετά από γρήγορη έγερση, ειδικά σε ζεστό περιβάλλον ή μετά από αφυδάτωση, συχνά υποχωρεί με λίγη ξεκούραση και υγρά. Το καθοριστικό στοιχείο είναι η γρήγορη αποκατάσταση και η απουσία επανάληψης.
Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση
Απευθυνθείτε σε γιατρό εάν:
-
τα επεισόδια επαναλαμβάνονται
-
υπάρχει τάση λιποθυμίας
-
τα συμπτώματα επιμένουν ή είναι έντονα
-
συνυπάρχουν πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή σύγχυση
-
υπάρχει γνωστό καρδιακό ιστορικό ή πολυφαρμακία
Συμπέρασμα
Η αιφνίδια πτώση της αρτηριακής πίεσης είναι ένα σήμα ότι η κυκλοφορία έχει διαταραχθεί. Μπορεί να οφείλεται σε απλούς παράγοντες, όπως αφυδάτωση, αλλά μπορεί και να αποτελεί ένδειξη σοβαρότερου προβλήματος. Η παρατήρηση των συμπτωμάτων και η έγκαιρη αξιολόγηση κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα ακίνδυνο επεισόδιο και σε μια κατάσταση που απαιτεί άμεση προσοχή.
