Ένα μικρό σημάδι στον λοβό του αυτιού έχει μπει στο μικροσκόπιο των επιστημόνων, καθώς μελέτες το συνδέουν με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, στεφανιαίας νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική αιτία θανάτου παγκοσμίως, με τους ειδικούς να αναζητούν συνεχώς νέους τρόπους έγκαιρης ανίχνευσης των ατόμων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Αν και οι περισσότεροι γνωρίζουν τα κλασικά προειδοποιητικά σημάδια, όπως ο πόνος στο στήθος, η δύσπνοια, οι αρρυθμίες και η εύκολη κόπωση, οι ερευνητές έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους και σε ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο χαρακτηριστικό: τον λοβό του αυτιού.
Το «σημείο του Frank» που προβληματίζει τους ειδικούς
Πρόκειται για μια διαγώνια ρυτίδα ή πτυχή που εμφανίζεται στον λοβό του αυτιού και είναι γνωστή ως «σημείο του Frank» (Frank’s Sign). Το χαρακτηριστικό αυτό πήρε το όνομά του από τον γιατρό Sanders T. Frank, ο οποίος τη δεκαετία του 1970 παρατήρησε ότι αρκετοί ασθενείς με στηθάγχη και σοβαρές στεφανιαίες βλάβες παρουσίαζαν την ίδια ακριβώς πτυχή.
Η παρατήρηση αυτή αποτέλεσε την αφετηρία για δεκάδες επιστημονικές έρευνες που προσπάθησαν να εξακριβώσουν αν το συγκεκριμένο σημάδι μπορεί πράγματι να λειτουργήσει ως ένας επιπλέον δείκτης καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι έδειξαν οι μελέτες
Μεγάλες έρευνες που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια κατέγραψαν αξιοσημείωτες συσχετίσεις ανάμεσα στο σημείο του Frank και σοβαρές παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα άτομα που εμφανίζουν τη χαρακτηριστική πτυχή φαίνεται να παρουσιάζουν συχνότερα:
- Στεφανιαία νόσο
- Περιφερική αγγειοπάθεια
- Αγγειακά προβλήματα στον εγκέφαλο
- Αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος
- Μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια
Μάλιστα, αρκετές μελέτες έδειξαν ότι η σύνδεση αυτή παραμένει ακόμη και όταν συνυπολογίζονται άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η ηλικία και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Η σχέση με το εγκεφαλικό επεισόδιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε μελέτη του 2017, η οποία συνέδεσε την παρουσία της πτυχής στον λοβό του αυτιού με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων αλλά και παροδικών ισχαιμικών επεισοδίων, τα λεγόμενα «μίνι εγκεφαλικά».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος φαίνεται να αυξάνεται ακόμη περισσότερο όταν το άτομο πάσχει παράλληλα από υπέρταση ή διαβήτη τύπου 2.
Παράλληλα, η συσχέτιση αποδείχθηκε ισχυρότερη όταν:
- Η πτυχή εκτεινόταν σε όλο το μήκος του λοβού
- Εμφανιζόταν και στα δύο αυτιά
- Ήταν βαθιά και ευδιάκριτη
- Συνοδευόταν από επιπλέον πτυχώσεις
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό
Παρά το έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον, οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε οριστική εξήγηση για τη σχέση ανάμεσα στον λοβό του αυτιού και την καρδιαγγειακή υγεία.
Μία από τις βασικές θεωρίες υποστηρίζει ότι η απώλεια ελαστίνης στους ιστούς οδηγεί τόσο στη δημιουργία της χαρακτηριστικής ρυτίδας όσο και στη φθορά των αιμοφόρων αγγείων που σχετίζεται με τη στεφανιαία νόσο.
Άλλοι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σύνδεση μπορεί να οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες, καθώς το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί σε πληθυσμούς διαφορετικών χωρών και εθνοτικών ομάδων.
Οι πρωτεΐνες που ίσως κρύβουν την απάντηση
Νεότερες μελέτες επικεντρώθηκαν σε δύο πρωτεΐνες, την adropin και την irisin, οι οποίες σχετίζονται με τη λειτουργία των αγγείων.
Ερευνητές διαπίστωσαν ότι ασθενείς με στεφανιαία νόσο που παρουσίαζαν και το σημείο του Frank είχαν χαμηλότερα επίπεδα αυτών των πρωτεϊνών. Η παρατήρηση αυτή ενισχύει το ενδεχόμενο να υπάρχει κοινός βιολογικός μηχανισμός πίσω από την εμφάνιση της πτυχής και την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης.
Η αθηροσκλήρωση είναι η διαδικασία κατά την οποία οι αρτηρίες στενεύουν λόγω συσσώρευσης λιπαρών πλακών, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
Δεν αποτελεί διάγνωση, αλλά ένα πιθανό προειδοποιητικό σημάδι
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το σημείο του Frank δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο.
Η μεγαλύτερη συστηματική ανασκόπηση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, εξετάζοντας σχεδόν 4.000 ασθενείς, κατέληξε ότι υπάρχει μεν συσχέτιση με τη στεφανιαία νόσο, όμως η ακρίβεια του ευρήματος δεν είναι αρκετή για να προβλέψει από μόνο του την ύπαρξη καρδιολογικού προβλήματος.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το συγκεκριμένο σημάδι μπορεί να λειτουργήσει ως μια επιπλέον ένδειξη που θα πρέπει να αξιολογείται μαζί με άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση, ο διαβήτης, η χοληστερίνη, η παχυσαρκία και το κάπνισμα.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό
Αν παρατηρήσετε μια βαθιά διαγώνια πτυχή στον λοβό του αυτιού σας, ειδικά και στα δύο αυτιά, δεν υπάρχει λόγος πανικού. Ωστόσο, αν συνυπάρχουν παράγοντες όπως αυξημένη αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερίνη, διαβήτης ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας, μια προληπτική καρδιολογική εξέταση μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.
