Τα φάρμακα απώλειας βάρους που έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή τα τελευταία χρόνια, όπως τα Ozempic και Wegovy, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής συζήτησης.
Μια μεγάλη μελέτη που ανέλυσε ιατρικά δεδομένα από περισσότερους από 146.000 ανθρώπους εντόπισε μια μικρή αλλά στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 και σε ορισμένες παθήσεις που επηρεάζουν τα οστά και τις αρθρώσεις.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα φάρμακα αυτά προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην απώλεια βάρους και στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι είναι απαραίτητη η πιο προσεκτική μελέτη των επιδράσεών τους στον οργανισμό σε βάθος χρόνου.
Η μεγάλη μελέτη που εξετάζει τις ενέσεις αδυνατίσματος
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Michigan State University και βασίστηκε σε ανάλυση ιατρικών αρχείων διάρκειας πέντε ετών.
Οι ερευνητές εξέτασαν δύο μεγάλες ομάδες ασθενών:
-
73.483 άτομα που έλαβαν φάρμακα GLP-1
-
73.483 άτομα που δεν έκαναν χρήση αυτών των θεραπειών
Οι ομάδες αντιστοιχίστηκαν ώστε να έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά, όπως ηλικία, φύλο και δείκτη μάζας σώματος. Με αυτό τον τρόπο οι επιστήμονες προσπάθησαν να μειώσουν πιθανές στρεβλώσεις στα αποτελέσματα.
Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε παθήσεις που επηρεάζουν το μυοσκελετικό σύστημα, δηλαδή τα οστά, τους μύες και τις αρθρώσεις.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της έρευνας
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, οι ασθενείς που λάμβαναν φάρμακα GLP-1 εμφάνιζαν ελαφρώς αυξημένη πιθανότητα να διαγνωστούν με ορισμένες παθήσεις.
Οι ερευνητές κατέγραψαν:
-
0,9% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης
-
0,8% αυξημένο κίνδυνο ουρικής αρθρίτιδας
-
0,1% πιθανότητα εμφάνισης οστεομαλακίας, μιας σπάνιας μεταβολικής νόσου των οστών
Τα φάρμακα που εξετάστηκαν περιλάμβαναν δραστικές ουσίες όπως:
-
semaglutide
-
liraglutide
-
dulaglutide
-
exenatide
Πρόκειται για τις βασικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε γνωστά φάρμακα για την απώλεια βάρους και τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2.
Γιατί μπορεί να επηρεάζονται τα οστά
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα ενδέχεται να σχετίζονται κυρίως με τη γρήγορη απώλεια βάρους που προκαλούν αυτά τα φάρμακα.
Η απότομη μείωση της μάζας του σώματος μπορεί να δημιουργήσει αλλαγές στο μυοσκελετικό σύστημα. Όταν το σώμα χάνει κιλά σε μικρό χρονικό διάστημα, ενδέχεται να επηρεαστούν:
-
η αντοχή των οστών
-
η λειτουργία των αρθρώσεων
-
η ισορροπία θρεπτικών συστατικών στον οργανισμό
Παράλληλα, η ταχεία απώλεια κιλών μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα, κάτι που αποτελεί βασικό παράγοντα για την εμφάνιση ουρικής αρθρίτιδας.
Επιπλέον, οι ασθενείς που λαμβάνουν αυτές τις θεραπείες συχνά τρώνε λιγότερο. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μειώνεται η πρόσληψη σημαντικών θρεπτικών στοιχείων όπως ασβέστιο και βιταμίνη D, τα οποία είναι απαραίτητα για την υγεία των οστών.
Πώς λειτουργούν τα φάρμακα GLP-1
Τα φάρμακα GLP-1 μιμούνται τη δράση μιας φυσικής ορμόνης του οργανισμού που ονομάζεται glucagon-like peptide-1.
Η ορμόνη αυτή επηρεάζει διάφορες λειτουργίες του μεταβολισμού.
Τα συγκεκριμένα φάρμακα:
-
μειώνουν την όρεξη
-
επιβραδύνουν τη διαδικασία της πέψης
-
αυξάνουν την παραγωγή ινσουλίνης
-
ενεργοποιούν υποδοχείς που σχετίζονται με τον έλεγχο του σακχάρου
Εξαιτίας αυτού του μηχανισμού δράσης, χρησιμοποιούνται τόσο για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 όσο και για τη διαχείριση της παχυσαρκίας.
Πολλά από αυτά χορηγούνται με τη μορφή ενέσεων, γεγονός που έχει οδηγήσει στο να αποκαλούνται συχνά και «ενέσεις αδυνατίσματος».
Οι ειδικοί τονίζουν: δεν αποδεικνύεται αιτία
Παρά τα αποτελέσματα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα φάρμακα προκαλούν αυτές τις παθήσεις.
Η ανάλυση δεν περιλάμβανε ορισμένους σημαντικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την υγεία των οστών, όπως:
-
η διατροφή
-
η σωματική δραστηριότητα
-
τα επίπεδα βιταμίνης D
-
η πρόσληψη ασβεστίου
Ο επικεφαλής της έρευνας, Muaaz Wajahath, εξηγεί ότι τα δεδομένα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των φαρμάκων GLP-1 μόλις τώρα αρχίζουν να συγκεντρώνονται.
Καθώς η χρήση αυτών των θεραπειών αυξάνεται παγκοσμίως, οι επιστήμονες θεωρούν σημαντικό να παρακολουθούνται οι ασθενείς για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Γιατί χρειάζεται παρακολούθηση της υγείας των οστών
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι γιατροί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πιθανούς κινδύνους σε άτομα που έχουν ήδη προδιάθεση για προβλήματα στα οστά.
Σε ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για:
-
οστεοπόρωση
-
ουρική αρθρίτιδα
-
μεταβολικές νόσους των οστών
ενδέχεται να χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση.
Η τακτική αξιολόγηση της υγείας των οστών μπορεί να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών επιπλοκών.
Η εικόνα είναι πιο σύνθετη
Παρά τις πιθανές ανησυχίες, άλλες μελέτες δείχνουν ότι τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να έχουν και θετικές επιδράσεις στο μυοσκελετικό σύστημα.
Σε πρόσφατη επιστημονική παρουσίαση αναφέρθηκε ότι ασθενείς που λάμβαναν αυτά τα φάρμακα είχαν καλύτερη ανάρρωση μετά από ορθοπαιδικές επεμβάσεις, όπως αντικατάσταση ισχίου ή γόνατος.
Αυτό υποδηλώνει ότι η συνολική επίδραση των θεραπειών αυτών στον οργανισμό είναι πιθανό να είναι πιο περίπλοκη απ’ ό,τι αρχικά θεωρούνταν.
