Μια σιωπηλή αλλά βαθιά αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη στους ελληνικούς δήμους — και αυτή τη φορά δεν αφορά μόνο την καταγραφή αυθαίρετων τραπεζοκαθισμάτων. Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, τέσσερις νέες κατηγορίες γεωχωρικών δεδομένων ενσωματώνονται στην εφαρμογή MyStreet, μετατρέποντας τον ψηφιακό χάρτη των πόλεων σε εργαλείο καθημερινής επιβίωσης, προσβασιμότητας και διαφάνειας.
Η αναβάθμιση δεν περιορίζεται σε τεχνικές βελτιώσεις. Για πρώτη φορά, στον ίδιο χάρτη θα αποτυπώνονται υποδομές που αφορούν άμεσα τα Άτομα με Αναπηρία: διαβάσεις, ράμπες πεζοδρομίων, ράμπες εισόδων, αλλά και θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ. Παράλληλα, στα ήδη διαθέσιμα δεδομένα —όπως τα σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και τα ασφαλή σημεία συγκέντρωσης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης— προστίθεται σύντομα και το Εθνικό Μητρώο Απινιδωτών.
Αυτό σημαίνει ότι ένας πολίτης θα μπορεί να εντοπίζει άμεσα τον πλησιέστερο απινιδωτή σε μια κρίσιμη στιγμή. Σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, τα πρώτα λεπτά είναι καθοριστικά. Η γεωγραφική αποτύπωση τέτοιων υποδομών δεν είναι απλώς μια λειτουργία — είναι ζήτημα ανθρώπινης ζωής.
Από την καταγγελία στη δράση
Η εφαρμογή MyStreet δεν λειτουργεί ως παθητικός χάρτης πληροφοριών. Αντίθετα, αποτελεί διαδραστικό μηχανισμό σύνδεσης πολιτών και τοπικής αυτοδιοίκησης. Όταν ένας χρήστης υποβάλει αναφορά για παράνομη κατάληψη πεζοδρομίου ή παρεμπόδιση πρόσβασης ΑμεΑ, το σύστημα προωθεί αυτόματα την καταγγελία στο Μητρώο Καταχώρισης Αδειών Χρήσης Κοινόχρηστων Χώρων. Από εκεί, η υπόθεση περνά στον αρμόδιο δήμο για έλεγχο.
Οι δήμοι αποκτούν άμεση εικόνα τόσο των εγκεκριμένων παραχωρήσεων όσο και των πολιτών που διαμαρτύρονται για υπερβάσεις. Εφόσον απαιτείται, αναθέτουν έλεγχο στη Δημοτική Αστυνομία ή, όπου δεν υφίσταται, στην Ελληνική Αστυνομία.
Το μοντέλο αυτό επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη συμμετοχικότητα και την αξιοπιστία. Για να αποτραπούν καταχρήσεις, κάθε χρήστης μπορεί να καταθέτει έως τρεις αναφορές ημερησίως ανά κατηγορία, ενώ το σύστημα επιτρέπει καταγγελίες μόνο για σημεία που βρίσκονται σε ακτίνα 500 μέτρων από την τρέχουσα τοποθεσία του. Οι επώνυμες αναφορές ταυτοποιούνται μέσω TaxisNet, προσδίδοντας θεσμική βαρύτητα στη διαδικασία.
Οι αριθμοί αποκαλύπτουν το μέγεθος
Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η εφαρμογή δεν πέρασε απαρατήρητη. Συνολικά έχουν δημοσιευθεί 12.258 παραχωρήσεις από 135 δήμους, ενώ οι αναφορές πολιτών ξεπερνούν τις 13.300.
Από αυτές:
-
2.496 περιπτώσεις κατέληξαν σε έλεγχο με αποτέλεσμα συμμόρφωση
-
1.874 διαπιστώθηκαν ως μη συμμορφούμενες
-
8.932 παραμένουν σε εκκρεμότητα
Η καταγραφή αυτή δεν είναι απλώς στατιστική. Αποτυπώνει τον φόρτο εργασίας των ελεγκτικών μηχανισμών και ταυτόχρονα αναδεικνύει τη δυναμική συμμετοχή των πολιτών.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημοσίευση παραχωρήσεων έχουν μεγάλοι αστικοί δήμοι. Ο Δήμος Αθηναίων προηγείται με 1.991 καταχωρίσεις και ακολουθεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης με 1.227. Στη λίστα των πιο ενεργών δήμων βρίσκονται επίσης ο Βόλος, η Κως, τα Τρίκαλα, η Καλαμάτα, η Πάτρα, η Αλεξανδρούπολη, η Λάρισα και η Πάρος.
Η ψηφιακή στρατηγική πίσω από τον χάρτη
Η επέκταση του MyStreet εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική ψηφιακής εποπτείας των δημόσιων χώρων. Όπως το MyCoast στοχεύει στην προστασία των ακτών, έτσι και το MyStreet επιχειρεί να επιβάλει διαφάνεια και νομιμότητα στις πόλεις.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έχει επισημάνει ότι ο δημόσιος χώρος δεν αποτελεί προνόμιο συγκεκριμένων ομάδων αλλά θεμελιώδες δικαίωμα όλων: πεζών, οικογενειών, ηλικιωμένων και πολιτών με αναπηρία. Η προσβασιμότητα και η ασφάλεια, σύμφωνα με την ίδια λογική, δεν είναι δευτερεύουσες παράμετροι αλλά βασικές υποχρεώσεις της πολιτείας.
Η νέα φάση ανάπτυξης επικεντρώνεται σε δύο άξονες. Πρώτον, στον εμπλουτισμό των δεδομένων με κρίσιμες υποδομές — όπως οι θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ και το Μητρώο Απινιδωτών. Δεύτερον, στη βελτιστοποίηση της διαδικασίας από την αναφορά μέχρι την αυτοψία, ώστε να μειωθεί ο χρόνος αναμονής και να περιοριστούν οι εκκρεμότητες.
Το στοίχημα της αποτελεσματικότητας
Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από την ενεργή συμμετοχή και την οργανωτική επάρκεια των δήμων. Η σωστή καταχώριση δεδομένων, η ταχεία διεκπεραίωση των αναφορών και η συνεργασία με τις ελεγκτικές αρχές θα καθορίσουν αν το MyStreet θα εξελιχθεί σε πραγματικό εργαλείο αλλαγής ή θα περιοριστεί σε έναν ακόμη ψηφιακό κατάλογο.
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δράσεις εκπαίδευσης και υποστήριξης από τα συναρμόδια υπουργεία και την ΚΕΔΕ, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή του συστήματος σε όλη τη χώρα.
Ένας χάρτης που γίνεται “ασπίδα”
Η ουσία της αναβάθμισης δεν βρίσκεται στην τεχνολογική καινοτομία, αλλά στη φιλοσοφία που τη συνοδεύει: ο πολίτης δεν είναι παθητικός παρατηρητής, αλλά συμμέτοχος στον έλεγχο και την προστασία του δημόσιου χώρου.
Σε μια εποχή όπου το πεζοδρόμιο συχνά μετατρέπεται σε ιδιωτική προέκταση επιχειρήσεων και η πρόσβαση για ΑμεΑ παραμένει προβληματική, η ύπαρξη ενός ψηφιακού μηχανισμού ελέγχου αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού.
Το MyStreet διατίθεται δωρεάν σε App Store και Play Store και φιλοδοξεί να αποτελέσει μια ολοκληρωμένη ψηφιακή υποδομή ασφάλειας, προσβασιμότητας και διαφάνειας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχουν παραβάσεις στους δρόμους των πόλεων. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορούν να εντοπιστούν — και να διορθωθούν.
