Η κανέλα θεωρείται εδώ και χρόνια ένα από τα πιο «υγιεινά» μπαχαρικά. Τη βρίσκουμε σε ροφήματα, γλυκά, αλμυρές συνταγές και ολοένα συχνότερα σε συμπληρώματα διατροφής που υπόσχονται οφέλη για την καρδιά, το σάκχαρο και –σύμφωνα με ορισμένους– την αρτηριακή πίεση. Όμως τι ισχύει πραγματικά; Μπορεί ένα τόσο απλό μπαχαρικό να επηρεάσει μια τόσο σοβαρή κατάσταση όπως η υπέρταση;
Παρότι η κανέλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και βιοδραστικές ενώσεις, τα επιστημονικά δεδομένα που τη συνδέουν άμεσα με τη μείωση της αρτηριακής πίεσης είναι περιορισμένα και όχι ιδιαίτερα πειστικά. Οι ειδικοί της καρδιολογίας εμφανίζονται επιφυλακτικοί και ξεκαθαρίζουν ότι, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις που να στηρίζουν τη χρήση της ως μέσο πρόληψης ή θεραπείας της υπέρτασης.
Η σύγχυση προκύπτει κυρίως από τη γενικότερη «καλή φήμη» της κανέλας. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα θρεπτικό τρόφιμο, με έντονη γεύση και σημαντική περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά. Αυτές οι ουσίες είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες και της φλεγμονής σε κυτταρικό επίπεδο — μηχανισμοί που σχετίζονται με πολλές χρόνιες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Ωστόσο, άλλο πράγμα η θεωρητική βιολογική δράση και άλλο η κλινική αποτελεσματικότητα. Το γεγονός ότι ένα τρόφιμο περιέχει αντιοξειδωτικά δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορεί να ρυθμίσει την αρτηριακή πίεση σε πραγματικές συνθήκες ζωής. Οι μελέτες που έχουν εξετάσει τη σχέση κανέλας και πίεσης δείχνουν, στη καλύτερη περίπτωση, μια πολύ μικρή μείωση — και αυτό συνήθως σε υψηλές δόσεις, οι οποίες δεν αντιστοιχούν στη φυσιολογική κατανάλωση μέσω της διατροφής.
Επιπλέον, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν με ακρίβεια πώς αλληλεπιδρούν τα αντιοξειδωτικά της κανέλας με το ανθρώπινο καρδιαγγειακό σύστημα. Παρότι γνωρίζουμε ότι η φλεγμονή παίζει ρόλο στην υπέρταση, δεν έχει αποσαφηνιστεί αν και πώς η κανέλα επηρεάζει ουσιαστικά αυτούς τους μηχανισμούς. Με απλά λόγια, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει ακόμη τις απαντήσεις που θα δικαιολογούσαν μεγάλες προσδοκίες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η τάση κατανάλωσης συμπληρωμάτων κανέλας. Πολλοί άνθρωποι, πιστεύοντας ότι «αφού είναι φυσικό, δεν μπορεί να βλάψει», καταφεύγουν σε κάψουλες ή σκόνες υψηλής περιεκτικότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, τα συμπληρώματα αυτά μπορεί να εγκυμονούν κινδύνους, ειδικά όταν λαμβάνονται χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Η υπερβολική πρόσληψη ορισμένων τύπων κανέλας μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ ή να αλληλεπιδράσει με φάρμακα.
Οι καρδιολόγοι τονίζουν ότι ακόμη κι αν η κανέλα προσφέρει ένα ελάχιστο όφελος στην αρτηριακή πίεση, αυτό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική αγωγή. Η υπέρταση είναι μια σοβαρή, χρόνια πάθηση που απαιτεί συστηματική αντιμετώπιση. Η διακοπή ή η αντικατάσταση συνταγογραφούμενων φαρμάκων με «φυσικές λύσεις» δεν είναι απλώς αναποτελεσματική, αλλά δυνητικά επικίνδυνη.
Στην πράξη, η αποτελεσματική ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης βασίζεται κυρίως σε αλλαγές στον τρόπο ζωής: σωστή διατροφή, μείωση αλατιού, τακτική άσκηση, έλεγχος του σωματικού βάρους, περιορισμός του αλκοόλ και διαχείριση του στρες. Όταν χρειάζεται, αυτά συμπληρώνονται από φαρμακευτική αγωγή, πάντα με καθοδήγηση γιατρού. Σε αυτό το πλαίσιο, η κανέλα δεν καταλαμβάνει κεντρικό ρόλο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγεται. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί ένα ευχάριστο και υγιεινό στοιχείο μιας ισορροπημένης διατροφής. Προσθέτει γεύση χωρίς θερμίδες, μειώνει την ανάγκη για ζάχαρη και περιέχει ωφέλιμες ενώσεις. Απλώς δεν είναι —και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως— «φυσικό φάρμακο» για την πίεση.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η κανέλα μπορεί να έχει θέση στο πιάτο σας, όχι όμως στο θεραπευτικό σας πλάνο για την υπέρταση. Όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα αρτηριακής πίεσης οφείλουν να βασίζονται σε επιστημονικά τεκμηριωμένες πρακτικές και όχι σε διατροφικούς μύθους που ακούγονται ελκυστικοί αλλά δεν στηρίζονται σε ισχυρά δεδομένα.
