Νέος νόμος φέρνει ευνοϊκές ρυθμίσεις για οφειλές προς τράπεζες, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία – Τι αλλάζει σε νόμο Κατσέλη, εξωδικαστικό μηχανισμό, ακατάσχετο και προστασία πρώτης κατοικίας.
Σε ισχύ τίθεται το νέο πλαίσιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, μετά την ψήφιση του νόμου 5313/2026 από τη Βουλή, εισάγοντας σημαντικές αλλαγές για περισσότερους από δύο εκατομμύρια πολίτες που έχουν οφειλές προς τράπεζες, servicers, την ΑΑΔΕ και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Το νέο νομοθετικό πακέτο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περιλαμβάνει επτά βασικές παρεμβάσεις που επηρεάζουν τις δικαστικές ρυθμίσεις των «κόκκινων» δανείων, τον εξωδικαστικό μηχανισμό, τις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, αλλά και τις ρυθμίσεις χρεών προς το Δημόσιο.
Στόχος των μέτρων είναι η διευκόλυνση των οφειλετών, η επιτάχυνση των ρυθμίσεων και η παροχή ουσιαστικών εργαλείων για τη μείωση του ιδιωτικού χρέους που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Οι 7 σημαντικές αλλαγές που φέρνει ο νέος νόμος
1. Μειώνονται οι τόκοι για όσους βρίσκονται στον νόμο Κατσέλη
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη (ν. 3869/2010). Ο τόκος θα υπολογίζεται πλέον μόνο πάνω στη μηνιαία δόση που όρισε το δικαστήριο και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου.
Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά για περίπου 100.000 ενεργές υποθέσεις, ενώ οι επιπλέον τόκοι που έχουν ήδη καταβληθεί θα συμψηφιστούν με μελλοντικές δόσεις, μειώνοντας τον χρόνο αποπληρωμής.
2. Σταθερές οι δόσεις σε εξωδικαστικό και άλλες ρυθμίσεις
Προστατεύονται πλέον όσοι έχουν ενταχθεί σε άλλες μορφές ρυθμίσεων, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός και ο νόμος 4605/2019.
Η μηνιαία δόση θεωρείται πλήρως καθορισμένη και δεν θα επιτρέπεται μεταγενέστερη πρόσθετη επιβάρυνση ή νέος υπολογισμός τόκων. Η διάταξη ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2019.
3. Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για χρέη στην Εφορία και τον ΕΦΚΑ
Ενεργοποιείται νέα έκτακτη ρύθμιση για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και το ΚΕΑΟ που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν τακτοποιήσει τα νεότερα χρέη τους που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
4. Αυξάνεται το ακατάσχετο στους τραπεζικούς λογαριασμούς
Μετά από πολλά χρόνια αυξάνεται το ακατάσχετο όριο:
- από 1.250 ευρώ σε 1.600 ευρώ για χρέη προς το Δημόσιο,
- από 1.500 ευρώ σε 1.600 ευρώ στους ατομικούς τραπεζικούς λογαριασμούς,
- από 2.000 ευρώ σε 2.200 ευρώ στους κοινούς λογαριασμούς.
Η αλλαγή αφορά περίπου 1,7 εκατομμύρια πολίτες.
5. Άρση κατάσχεσης με πληρωμή του 25% της οφειλής
Θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα πλήρους άρσης της κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει εφάπαξ το 25% της συνολικής οφειλής.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί μέσα στο καλοκαίρι και θα μπορεί να αξιοποιηθεί μόνο μία φορά από κάθε φορολογούμενο.
6. Ο εξωδικαστικός ανοίγει και για μικρότερα χρέη
Μειώνεται το κατώτατο όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.
Έτσι, πολύ περισσότεροι μικροοφειλέτες θα μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία, αξιοποιώντας:
- έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο,
- έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers.
Η εφαρμογή της νέας διάταξης αναμένεται στα τέλη Ιουλίου.
7. Νέα προστασία για την πρώτη κατοικία
Ο νέος νόμος εισάγει και δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέγει τη ρευστοποίηση άλλου περιουσιακού στοιχείου, όπως ενός οικοπέδου ή αγροτεμαχίου, προκειμένου να επιτύχει ευνοϊκότερη ρύθμιση για την πρώτη κατοικία του, με μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο.
Νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος
Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να διευρύνει τις δυνατότητες ρύθμισης ιδιωτικών οφειλών και να προσφέρει μεγαλύτερη προστασία σε νοικοκυριά και επαγγελματίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Οι αλλαγές αφορούν τόσο όσους έχουν ήδη ενταχθεί σε ρυθμίσεις όσο και νέους οφειλέτες, με τις περισσότερες διατάξεις να ενεργοποιούνται σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες.
