Νέος κύκλος εντατικών φορολογικών ελέγχων βρίσκεται σε εξέλιξη από την ΑΑΔΕ, με περισσότερες από 1.000 υποθέσεις γονικών παροχών και χρηματικών δωρεών να μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν οι φορολογούμενοι που αξιοποίησαν το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ πληρούσαν πραγματικά τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία ή αν χρησιμοποιήθηκαν «παραθυράκια» για την αποφυγή φόρων.
Οι έλεγχοι αφορούν συνολικά 1.080 υποθέσεις και επικεντρώνονται κυρίως σε μεταβιβάσεις σημαντικών χρηματικών ποσών που δηλώθηκαν ως αφορολόγητες γονικές παροχές ή δωρεές. Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν αναλυτικά τη διαδρομή του χρήματος, προκειμένου να εντοπίσουν περιπτώσεις όπου το πραγματικό πρόσωπο που ωφελήθηκε δεν είχε δικαίωμα να λάβει την απαλλαγή.
Ποιοι δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Το ευνοϊκό καθεστώς που ισχύει τα τελευταία χρόνια προβλέπει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για συγκεκριμένες κατηγορίες συγγενών. Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά πρόσωπα που ανήκουν στην Α’ κατηγορία συγγένειας.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:
- Γονείς προς παιδιά
- Παιδιά προς γονείς
- Σύζυγοι
- Παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια
- Εγγόνια προς παππούδες και γιαγιάδες
Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι χρηματικές δωρεές και οι γονικές παροχές μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς φορολογική επιβάρυνση μέχρι το όριο των 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται όλες οι νόμιμες διαδικασίες.
Αντίθετα, για συγγενείς που δεν ανήκουν στην Α’ κατηγορία, καθώς και για τρίτα πρόσωπα, εξακολουθούν να ισχύουν φόροι δωρεάς που μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας και το ύψος του ποσού.
Οι «τριγωνικές» συναλλαγές στο στόχαστρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν για τους ελεγκτές οι λεγόμενες «τριγωνικές» μεταβιβάσεις χρημάτων.
Πρόκειται για περιπτώσεις όπου ένα πρόσωπο μεταβιβάζει χρήματα σε συγγενή Α’ κατηγορίας, ο οποίος στη συνέχεια τα μεταφέρει σε άλλο πρόσωπο που κανονικά δεν θα δικαιούνταν το αφορολόγητο όριο.
Με αυτόν τον τρόπο, ο τελικός αποδέκτης ενδέχεται να αποφεύγει σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις, αξιοποιώντας ενδιάμεσους συγγενείς για να εμφανίζεται η συναλλαγή ως νόμιμη γονική παροχή ή δωρεά.
Η ΑΑΔΕ θεωρεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το συγκεκριμένο μοντέλο χρησιμοποιήθηκε καταχρηστικά, με αποτέλεσμα να χαθούν σημαντικά φορολογικά έσοδα για το Δημόσιο.
Τι θα ελέγξει η ΑΑΔΕ
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα εξετάσουν αναλυτικά τραπεζικά δεδομένα, κινήσεις λογαριασμών και τη χρονική ακολουθία των συναλλαγών.
Μεταξύ άλλων θα ελεγχθεί:
- Αν η μεταβίβαση έγινε πράγματι μεταξύ συγγενών που δικαιούνται το αφορολόγητο.
- Αν τα χρήματα παρέμειναν στον δηλωμένο αποδέκτη.
- Αν υπήρξε μεταγενέστερη μεταφορά σε άλλο πρόσωπο.
- Αν το οικονομικό προφίλ των εμπλεκομένων δικαιολογεί τη συναλλαγή.
- Αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες μέσω τραπεζικού συστήματος.
Οι ελεγκτές αναμένεται να δώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα σε μεγάλες χρηματικές μεταβιβάσεις, καθώς και σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται διαδοχικές κινήσεις χρημάτων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Ποιοι κινδυνεύουν με πρόσθετους φόρους
Εφόσον διαπιστωθεί ότι μια δωρεά ή γονική παροχή χρησιμοποιήθηκε ως μέσο φοροαποφυγής, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές.
Οι φορολογούμενοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με:
- Αναδρομική επιβολή φόρου δωρεάς.
- Προσαυξήσεις και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.
- Πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις.
- Νέους ελέγχους για την προέλευση των χρημάτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το συνολικό ποσό που θα κληθούν να καταβάλουν μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό, ειδικά όταν πρόκειται για μεταβιβάσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Αυστηρότερη παρακολούθηση των χρηματικών μεταβιβάσεων
Οι συγκεκριμένοι έλεγχοι εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο της ΑΑΔΕ για την ενίσχυση της διαφάνειας στις χρηματικές συναλλαγές και την αντιμετώπιση φαινομένων φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.
Η φορολογική διοίκηση αξιοποιεί πλέον προηγμένα ψηφιακά εργαλεία και διασταυρώσεις στοιχείων, γεγονός που επιτρέπει την ταχύτερη ανίχνευση ύποπτων κινήσεων και τη χαρτογράφηση της πραγματικής διαδρομής του χρήματος.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: όσοι έκαναν νόμιμα χρήση του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ δεν έχουν λόγο ανησυχίας. Ωστόσο, όσοι επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν τη διάταξη μέσω εικονικών ή έμμεσων μεταβιβάσεων, ενδέχεται σύντομα να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις και δυσάρεστες εκπλήξεις από την εφορία.
