Η Εφορία ξεκινά σαρωτικούς ελέγχους σε δηλώσεις δωρεών και γονικών παροχών, αναζητώντας ύποπτες «τριγωνικές» μεταβιβάσεις χρημάτων που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Η φορολογική διοίκηση βάζει στο στόχαστρο εκατοντάδες υποθέσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών, ενεργοποιώντας έναν νέο γύρο εντατικών διασταυρώσεων με σκοπό να εντοπίσει περιπτώσεις καταστρατήγησης της νομοθεσίας.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Επιχειρησιακό Σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), προγραμματίζονται έλεγχοι σε 1.080 δηλώσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών που δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή τους στο ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς της Α’ κατηγορίας συγγένειας.
Το έργο των ελέγχων αναλαμβάνει το Κέντρο Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ), το οποίο θα εξετάσει λεπτομερώς τόσο τη νομιμότητα των μεταβιβάσεων όσο και την πραγματική προέλευση των χρημάτων που δηλώθηκαν ως δωρεές ή γονικές παροχές.
Οι «τριγωνικές» συναλλαγές στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταβιβάσεις χρημάτων, μία πρακτική που έχει εντοπιστεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια και θεωρείται από τις πιο συνηθισμένες μεθόδους παράκαμψης της φορολογικής νομοθεσίας.
Στις περιπτώσεις αυτές, τα χρήματα δεν προέρχονται ουσιαστικά από τον γονέα που εμφανίζεται ως δωρητής, αλλά από τρίτο πρόσωπο, το οποίο χρησιμοποιεί τον γονέα ως ενδιάμεσο για να επωφεληθεί από το αφορολόγητο όριο που ισχύει στις γονικές παροχές.
Οι φορολογικές αρχές θεωρούν ότι τέτοιες πρακτικές αλλοιώνουν τον πραγματικό χαρακτήρα της συναλλαγής και στερούν σημαντικά φορολογικά έσοδα από το Δημόσιο.
Το παράδειγμα που «καίει» χιλιάδες φορολογούμενους
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σενάρια που εξετάζουν οι ελεγκτές αφορά περιπτώσεις όπου ένας φορολογούμενος χρειάζεται άμεσα χρήματα για να καλύψει τεκμήρια διαβίωσης ή για να προχωρήσει σε αγορά ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου.
Επειδή ο γονέας δεν διαθέτει τα απαιτούμενα κεφάλαια, τα χρήματα μεταφέρονται αρχικά από άλλο συγγενικό πρόσωπο, όπως για παράδειγμα έναν αδελφό, στον λογαριασμό του γονέα. Στη συνέχεια ο γονέας εμφανίζεται να πραγματοποιεί γονική παροχή προς το παιδί του.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να παρουσιαστεί η συναλλαγή ως αφορολόγητη γονική παροχή, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μεταφορά χρημάτων μεταξύ αδελφών.
Η συγκεκριμένη κατηγορία δωρεών δεν καλύπτεται από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και φορολογείται με συντελεστή 20%.
Οι συνέπειες όταν εντοπιστεί η παράβαση
Οι φορολογούμενοι που θα βρεθούν αντιμέτωποι με τέτοιες παρατυπίες κινδυνεύουν με σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι η δωρεά δηλώθηκε ψευδώς ως γονική παροχή ή ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, η ΑΑΔΕ προχωρά στον καταλογισμό του αναλογούντος φόρου 20% επί του ποσού της δωρεάς.
Παράλληλα επιβάλλεται πρόστιμο που μπορεί να φτάσει στο 50% του φόρου που θα προκύψει από τον έλεγχο, αυξάνοντας σημαντικά το τελικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο φορολογούμενος.
Τι θα ελέγξουν οι εφοριακοί
Οι διασταυρώσεις δεν θα περιοριστούν μόνο στη διαδρομή των χρημάτων.
Οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα εξετάσουν εάν οι σχετικές δηλώσεις έχουν υποβληθεί ορθά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας myProperty, καθώς και εάν ο δωρητής διαθέτει επαρκή οικονομική επιφάνεια ώστε να δικαιολογεί τη δωρεά.
Με άλλα λόγια, οι ελεγκτές θα ελέγχουν εάν τα εισοδήματα, οι καταθέσεις και τα περιουσιακά στοιχεία του δωρητή συμβαδίζουν με το ύψος του ποσού που εμφανίζεται να μεταβιβάζει.
Εάν προκύψουν ασυμφωνίες, η υπόθεση μπορεί να οδηγηθεί σε περαιτέρω φορολογικό έλεγχο.
Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Υπενθυμίζεται ότι από τον Οκτώβριο του 2021 ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού.
Το ευνοϊκό αυτό καθεστώς αφορά μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ γονέων και παιδιών, παππούδων και εγγονών, καθώς και μεταξύ συζύγων.
Ωστόσο, για να αναγνωριστεί η φορολογική απαλλαγή, πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένες διαδικασίες που αποδεικνύουν την πραγματική μεταφορά των χρημάτων.
Οι συναλλαγές που αναγνωρίζει η ΑΑΔΕ
Η φοροαπαλλαγή εφαρμόζεται μόνο όταν η μεταφορά των χρημάτων πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος, από λογαριασμό του δωρητή προς λογαριασμό του δωρεοδόχου.
Παράλληλα, αναγνωρίζονται ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, όπως η χρήση κοινών τραπεζικών λογαριασμών, η έκδοση τραπεζικών επιταγών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αλλά και η απευθείας καταβολή χρημάτων για αγορά ακινήτου ή οχήματος στο όνομα του δικαιούχου.
Με τους νέους ελέγχους, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περιορίσει τα φαινόμενα καταχρηστικής αξιοποίησης του αφορολόγητου και να διασφαλίσει ότι οι γονικές παροχές και οι δωρεές πραγματοποιούνται σύμφωνα με το γράμμα του νόμου.
