Λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, πολλοί ασφαλισμένοι έρχονται αντιμέτωποι με μια δυσάρεστη έκπληξη: χρόνια εργασίας που πίστευαν ότι είχαν κατοχυρώσει φαίνεται να μην εμφανίζονται στην ασφαλιστική τους εικόνα. Το πρόβλημα αφορά κυρίως παλαιούς χρόνους ασφάλισης, ιδιαίτερα πριν από το 2002, όταν μεγάλο μέρος των στοιχείων τηρούνταν σε έντυπη μορφή και δεν είχε περάσει πλήρως στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Η διαπίστωση αυτή προκαλεί εύλογη ανησυχία, καθώς κάθε ημέρα ασφάλισης μετράει τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό του τελικού ποσού της σύνταξης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ασφαλισμένοι ανακαλύπτουν το πρόβλημα μόλις ξεκινήσουν τη διαδικασία συνταξιοδότησης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις.
Γιατί λείπουν ένσημα από την ασφαλιστική καρτέλα
Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν ασφαλιστικό χρόνο έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2001. Εκείνη την περίοδο τα στοιχεία καταγράφονταν κυρίως σε ασφαλιστικά βιβλιάρια και χειρόγραφους φακέλους, με αποτέλεσμα αρκετά δεδομένα να μην έχουν ενσωματωθεί πλήρως στα σύγχρονα ηλεκτρονικά αρχεία.
Έτσι, όταν ένας ασφαλισμένος ελέγξει σήμερα το ασφαλιστικό του ιστορικό μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ΕΦΚΑ, ενδέχεται να διαπιστώσει ότι μέρος του εργασιακού του βίου απουσιάζει από την καταγραφή.
Η απώλεια αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο χρόνος ασφάλισης χάθηκε οριστικά. Ωστόσο απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία για να αποδειχθεί και να αναγνωριστεί επίσημα.
Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουν οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους εντοπίζουν κενά στην ασφαλιστική τους εικόνα να ξεκινήσουν άμεσα τη συγκέντρωση παλαιών εγγράφων που μπορούν να αποδείξουν την απασχόλησή τους.
Ιδιαίτερη αξία έχουν:
- Παλαιά ασφαλιστικά βιβλιάρια
- Βιβλιάρια υγείας της αντίστοιχης περιόδου
- Βεβαιώσεις εργασίας
- Έγγραφα εργοδοτών
- Αποδείξεις καταβολής εισφορών
- Οποιοδήποτε άλλο επίσημο στοιχείο αποδεικνύει εργασιακή σχέση
Το ασφαλιστικό βιβλιάριο θεωρείται από τα σημαντικότερα αποδεικτικά μέσα, καθώς καταγράφει άμεσα τον χρόνο ασφάλισης και την καταβολή εισφορών. Εφόσον υπάρχει διαθέσιμο, η διαδικασία επιβεβαίωσης του ασφαλιστικού χρόνου γίνεται σαφώς ευκολότερη.
Τι γίνεται όταν δεν εμφανίζονται ηλεκτρονικά τα ένσημα
Εάν ο χρόνος ασφάλισης δεν εμφανίζεται στο ηλεκτρονικό σύστημα και δεν έχει πραγματοποιηθεί η σχετική ανακεφαλαίωση, ο ασφαλισμένος πρέπει να υποβάλει αίτηση αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης στον ΕΦΚΑ.
Η αίτηση εξετάζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ συνήθως αποστέλλεται στο υποκατάστημα που αντιστοιχεί στον τόπο απασχόλησης προκειμένου να πραγματοποιηθεί αναλυτικός έλεγχος των διαθέσιμων αρχείων.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξετάζονται όλα τα στοιχεία που προσκομίζει ο ασφαλισμένος, αλλά και όσα διαθέτει ο ασφαλιστικός φορέας από τα ιστορικά του αρχεία.
Αν έχει χαθεί το ασφαλιστικό βιβλιάριο
Σε πολλές περιπτώσεις το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι το ασφαλιστικό βιβλιάριο δεν υπάρχει πλέον. Είτε χάθηκε κατά τη διάρκεια των ετών είτε καταστράφηκε, γεγονός που δυσκολεύει την απόδειξη του χρόνου εργασίας.
Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όμως, υπάρχουν λύσεις. Ο ασφαλισμένος μπορεί να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση απώλειας ασφαλιστικού βιβλιαρίου και παράλληλα να προσκομίσει κάθε διαθέσιμο έγγραφο που αποδεικνύει την επαγγελματική του δραστηριότητα για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Όσο περισσότερα στοιχεία συγκεντρωθούν, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες τα χαμένα ένσημα να αναγνωριστούν και να προστεθούν στον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο.
Γιατί δεν πρέπει να περιμένετε μέχρι τη σύνταξη
Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν πολλοί ασφαλισμένοι είναι ότι ελέγχουν την ασφαλιστική τους εικόνα λίγο πριν καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης. Όταν τότε αποκαλυφθούν κενά ή ελλείψεις, η διαδικασία αναγνώρισης μπορεί να απαιτήσει μήνες ή ακόμη και περισσότερο χρόνο.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερεί η απονομή της σύνταξης και σε ορισμένες περιπτώσεις να δημιουργούνται προβλήματα στη θεμελίωση του δικαιώματος.
Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν έλεγχο της ασφαλιστικής καρτέλας αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση. Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει επαρκής χρόνος για τη διόρθωση τυχόν λαθών, την αναζήτηση δικαιολογητικών και την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών.
Η έγκαιρη καταγραφή και αναγνώριση κάθε ημέρας ασφάλισης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική τόσο για την ταχύτερη έκδοση της σύνταξης όσο και για το ύψος των αποδοχών που θα λαμβάνει ο συνταξιούχος στο μέλλον.
Για τον λόγο αυτό, όσοι έχουν εργαστεί πριν από το 2002 καλό είναι να πραγματοποιήσουν άμεσα έλεγχο των στοιχείων τους στον ΕΦΚΑ και να μην αγνοήσουν τυχόν ελλείψεις. Ένα «χαμένο» ασφαλιστικό διάστημα μπορεί να μεταφραστεί σε χαμένα χρήματα και πολύτιμο χρόνο όταν έρθει η στιγμή της συνταξιοδότησης.
